II SA/Lu 19/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. S. i R. S. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 listopada 2024 r. znak: ZOA-XIV.7721.22.2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. S. i R. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z 25 listopada 2024 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej także jako: LWINB), po rozpatrzeniu zażalenia R. S. i M. S. (dalej jako: skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hrubieszowie (dalej także jako: PINB) z 2 października 2024 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Skarżący pismem z 29 sierpnia 2024 r. (data wpływu) poinformowali PINB o wybudowaniu "samowoli budowlanej po wykonaniu kanalizacji w postaci budowy drogi bez wymaganych prawem pozwoleń lub zgłoszeń, sprzecznie z uchwalonymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz niezgodnie z przepisami odrębnymi." Pismo dotyczyło realizacji kanalizacji sanitarnej przy ul. [...] w H.. Skarżący wskazali, że projekt kanalizacji przewidywał odtworzenie, zatem "zgodnie z prawem budowlanym oraz projektem kanalizacji wykonawca powinien wykonać remont drogi", projekt nie zakładał zmiany wysokości drogi. Zauważyli również, że na części drogi wykonano nawierzchnię z tłucznia. Ponadto dokonano podniesienia drogi, a jej część zrealizowano na nieruchomości skarżących. Postanowieniem z 2 października 2024 r. organ pierwszej instancji odmówił skarżącym wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania samowoli budowlanej po wykonaniu kanalizacji w postaci budowy drogi bez wymaganych prawem pozwoleń lub zgłoszeń przy ul. [...] w H.. PINB wyjaśnił, że budowa sieci kanalizacji sanitarnej przy ul. [...], obr. [...] P. w H. została zrealizowana na podstawie zgłoszenia z 7 października 2022 r. Decyzją Starosty [...] z 8 listopada 2022 r. dokonano zmiany inwestora z Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w H. na Gminę Miejską H. (dalej jako: inwestor, Gmina). Załącznik do zgłoszenia stanowił projekt zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym. Z projektu wynika, że po wykonaniu robót teren zostanie przywrócony do stanu pierwotnego. Teren wykonywania robót (budowa kanalizacji sanitarnej) stanowiła istniejąca droga o nawierzchni asfaltowej. PINB rozważył kwestię kwalifikacji prac jako istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu i problematykę realizację drogi z tłucznia, dochodząc do wniosku, że nie ma podstaw do wszczęcia postępowania. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że na podstawie art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego postępowania uregulowane w rozdziale 5b ustawy Prawo budowlane – postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy – wszczynane są z urzędu. W przypadku działania z urzędu organ samodzielnie rozstrzyga, czy podjąć postępowanie w sprawie. Natomiast "podanie" złożone w sprawie stanowi jedynie źródło informacji, co do możliwości podjęcia postępowania z urzędu. LWINB zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Wskazał, że podstawą prawną wydanego w sprawie postanowienia jest art. 61a § 1 k.p.a. Wyjaśnił, że postępowania administracyjne prowadzone przez organ nadzoru budowlanego w sprawach rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem Prawa budowlanego uregulowane są w rozdziale 5b Prawa budowlanego. Wszczynanie postępowań przewidzianych w trybie art. 48 oraz art. 50-51 Prawa budowlanego następuje z urzędu z uwagi na treść art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego, choćby inicjatywa pochodziła od osoby trzeciej (z wyjątkiem art. 53a ust. 2 Prawa budowlanego). Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji, gdy przepis prawa przyznaje organowi kompetencję do wszczęcia danego rodzaju postępowań wyłącznie z urzędu, to żaden podmiot nie może egzekwować od tego organu zainicjowania takiego postępowania. Ewentualny wniosek o uruchomienie postępowania przez organ nadzoru budowlanego należy potraktować w kategoriach sygnału, który właściwy organ ma obowiązek zweryfikować. Organ odwoławczy zaaprobował stanowisko PINB w Hrubieszowie, że kwestie dokonania zniszczenia znaków granicznych podczas wykonywania robót budowlanych nie podlegają wyjaśnieniu i rozstrzyganiu przez organy nadzoru budowlanego. W skardze na powyższe postanowienie podniesiono zarzuty naruszenia: 1. art. 8 § 1, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na braku rozpatrzenia sprawy w sposób wyczerpujący, polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia sprawy, ponadto poprzez wyjaśnienie organu, że rzędne terenu kostniejącego nie znajdują się w projekcie; 2. art. 7 Konstytucji RP poprzez niepodjęcie z urzędu postępowania; 3. art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 53a § 1 oraz 72a § 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niesłusznym uznaniu, że sprawa nie podlega wszczęciu z uwagi na fakt, iż organ nie może jej wszcząć na wniosek, podczas gdy pismo z 29 sierpnia 2024 r. należy traktować nie jako wniosek, lecz zawiadomienie organu celem wszczęcia postępowania z urzędu; 4. art. 6 k.p.a. poprzez niepodjęcie postępowania wyjaśniającego, pomimo obowiązku sprawdzenia merytorycznego z urzędu; 5. art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z przepisami art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego, zgodnie z którym postępowania wszczynane są z urzędu; 6. art. 233 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania. Skarżący wnieśli o uchylenie postanowień organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę, LWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Organ drugiej instancji zaakceptował stanowisko PINB, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły podstawy do wszczęcia postępowania w trybie przewidzianym przez rozdział 5b ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725; dalej jako: p.b. lub Prawo budowlane) tj. postępowania w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy. Sąd uznał, że ocena ta jest co najmniej przedwczesna. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zagadnienia wszczynania postępowań uregulowanych w rozdziale 5b Prawa budowlanego tj. postępowań dotyczących samowoli budowlanej. Procedura administracyjna zakłada możliwość zainicjowania postępowania administracyjnego zarówno na żądanie strony (na wniosek), jak i z urzędu – co wprost wynika z art. 61 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako: k.p.a.). Przepis ten nie stanowi samoistnej normy prawnej pozwalającej na określenie obowiązywania zasady skargowości lub oficjalności. Jest oczywiste, że art. 61 § 1 k.p.a. musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, znajdującymi zastosowanie w granicach sprawy o danej treści stosunku materialnoprawnego. Zgodnie z art. 53a ust. 1 p.b. postępowania uregulowane w rozdziale 5b – dotyczącym rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy – wszczyna się z urzędu. W orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, w odniesieniu do art. 53a ust. 1 p.b. występują istotne rozbieżności interpretacyjne. Zauważa się, że skoro postępowanie wszczyna się z urzędu, to wniosek podmiotu, który chociażby powoływał się na własny interes prawny, nie może stanowić prawnie skutecznej podstawy do wszczęcia postępowania (tak m. in. wyroki NSA: z 25 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 814/22 i z 7 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2827/21). Formułowany jest także wniosek przeciwny, a mianowicie, że dokonując prokonstytucyjnej wykładni art. 53a ust. 1 p.b. należy dojść do wniosku, że niezależnie od unormowania zawartego w tym przepisie, podmioty uprawnione w myśl art. 28 k.p.a. zachowały prawo inicjowania postępowań w sprawach robót budowlanych prowadzonych z naruszeniem prawa (por. wyroki NSA: z 18 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 1232/23 i z 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 2096/22). Zważyć należy, że nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego mieści się w podstawowym zakresie obowiązków organu administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego (art. 81 ust. 1 pkt 1 p.b.). Jest więc oczywiste, że ustawodawca powierzając organom te zadania, nie tylko zobowiązuje do ich realizowania, ale i zakłada skuteczność wypełnienia tych obowiązków przez właściwe organy. Mając na uwadze powyższe rozważania, należy podkreślić, że omawiany art. 53a ust. 1 p.b. niewątpliwie nakłada na organ obowiązek wszczęcia postepowania z urzędu za każdym razem, gdy zaistnieją podstawy do jego prowadzenia. Prawidłowa wykładnia omawianego przepisu nie może pominąć tego aspektu postępowań wszczynanych z urzędu. Jeżeli bowiem w danej sytuacji zasadne jest wszczęcie postępowanie, to ustawodawca nie tylko uniezależnił możliwości wszczęcia postępowania od podania (wniosku) uprawnionego podmiotu, lecz także nie pozostawił organowi swobody w zakresie tego, czy postępowanie zostanie zainicjowane, skoro w ustawie posłużył się kategorycznym stwierdzeniem – "postępowanie wszczyna się z urzędu". Przepisy prawa nie zwalniają organów nadzoru budowlanego od obowiązku skutecznego nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem prawa budowlanego. W szczególności art. 53a ust. 1 p.b. nie może sankcjonować bierności organu (por. wyrok NSA z 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1623/23). Omawiany przepis nie może być wykorzystywany w sposób instrumentalny do uniknięcia przez organ wszczęcia postępowania, gdy z okoliczności sprawy wynika konieczność zweryfikowania prawidłowości rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych. Wprowadzenie omawianego przepisu do Prawa budowlanego miało wspierać przeciwdziałanie zjawisku samowoli budowlanej. W uzasadnieniu projektu zmiany ustawy Prawo budowlane wskazano bowiem, że z tego powodu "postępowania takie powinny być wszczynane z urzędu (organ ma obowiązek podjąć działania w przypadku stwierdzenia naruszenia Prawa budowlanego), a nie na wniosek. W związku z prowadzeniem postepowań administracyjnych na wniosek pojawiają liczne problemy, np. w zakresie ustalania przez organ, czy wnioskodawca jest stroną lub wycofywania wniosku przez stronę postępowania" (uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane, druk sejmowy nr 121). Intencją ustawodawcy było więc doprowadzenie do stanu, w którym w każdym przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa budowlanego w omawianym zakresie, zostanie wszczęte postępowanie – ponieważ organ podejmie je z urzędu oraz nie wystąpi sytuacja, w której postępowanie nie będzie mogło być dalej prowadzone jedynie z uwagi na kwestie formalne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lipca 2024 r. (sygn. akt II OSK 1232/23) w odniesieniu do art. 53a ust. 1 p.b. trafnie podkreślił, że dorobek orzeczniczy dostarcza licznych przykładów na to, że konieczne jest mniej restrykcyjne podejście do kwestii inicjowania postępowań z zakresu postępowania legalizacyjnego i naprawczego – w przeciwnym razie mogą wystąpić przypadki arbitralnych działań organów nadzoru budowlanego, prowadząc do nienależytej kontroli robót budowlanych realizowanych z naruszeniem prawa. Intepretując przepisy należy kierować się tym, aby służyły efektywnemu przeciwdziałaniu samowoli budowlanej, jako zjawisku wysoce niepożądanemu. Nie ma natomiast podstaw by twierdzić, że ściśle rozumiany obowiązek wszczynania postępowań tylko z urzędu gwarantować będzie w sposób wystarczający właściwy poziom ochrony interesu publicznego oraz prywatnego osób narażonych na skutki nielegalnych robót budowlanych. Należy także podkreślić, że nawet formułując bardziej restrykcyjny pogląd o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w trybie skargowym, sądy wskazują, że zastrzeżenia konkretnej osoby dotyczące legalności robót nie mogą zostać przemilczane i zlekceważone. Zasadne jest podjęcie czynności kontrolnych i ustalenie, czy konkretne uchybienia występują. Informacja zawarta w piśmie skierowanym do organu powinna bowiem stanowić "impuls", sygnał wymagający zweryfikowania, czy zachodzą podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania (por. m. in. wyroki NSA: z 10 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 585/22, z 16 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2168/21, z 25 lipca 2023 r., sygn. II OSK 814/22; z 7 lutego 2023 r., sygn. II OSK 2827/21). Z tego względu, jeżeli do organu nadzoru budowlanego wpływa informacja mogąca wskazywać na zasadność wszczęcia postępowania naprawczego lub legalizacyjnego z urzędu, to po stronie organu powstaje obowiązek weryfikacji tych informacji. Zawarte w Prawie budowlanym normy kompetencyjne, skorelowane z normami zadaniowymi, dają organom nadzoru budowlanego podstawy do prowadzenia czynności kontrolnych, nie przesądzając o tym, że czynności te były prowadzone wyłącznie w ramach postępowania administracyjnego (art. 81a, art. 81c, art. 84a p.b.). Należy zatem przyjąć, że organy nadzoru budowlanego mogą prowadzić czynności również w formach pozaprocesowych (por. wyroki WSA w Lublinie: z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 1067/23 i z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 735/23). Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy istnieją podstawy do prowadzenia postępowania uregulowanego w rozdziale 5b Prawa budowlanego, organ prowadzi je z urzędu. Nie może wydać postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania jedynie z uwagi na treść art. 53a ust. 1 p.b., nie dokonując uprzednio oceny, czy zachodzi podstawa do jego prowadzenia. Nie kwestionując w okolicznościach niniejszej sprawy stanowiska zaprezentowanego przez organy obu instancji, że postępowanie prowadzone na podstawie przepisów zawartych w rozdziale 5b ustawy Prawo budowlane może zostać wszczęte wyłącznie z urzędu, jednakże nie wyłącza to obowiązku weryfikacji zasadności zastrzeżeń zgłoszonych organowi przez skarżących. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W odniesieniu do spraw dotyczących postępowania z rozdziału 5b ustawy Prawo budowlane, należy podkreślić, że przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy organ z jednej strony nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu i jednocześnie daje wyraz temu, że ze względu na obowiązywanie art. 53a ust. 1 p.b. postępowanie nie może zostać zainicjowane na wniosek strony. W niniejszej sprawie organy obu instancji szeroko rozważyły kwestię formalną wszczęcia postępowania uregulowanego w rozdziale 5b ustawy Prawo budowlane. Co jednak istotne, PINB lakonicznie odniósł się do treści pisma skarżących. Natomiast organ odwoławczy zupełnie pominął w swoich rozważaniach istotę problemu tj. ocenę, czy zachodzi konieczność wszczęcia postępowania uregulowanego w rozdziale 5b Prawa budowlanego. Z akt sprawy nie wynika, aby w sprawie podjęto istotne czynności pozwalające na weryfikację wskazanych przez skarżących nieprawidłowości. Tym samym organy obydwu instancji de facto uchyliły się od wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, całkowicie arbitralnie przyjmując, że skoro postępowanie wszczynane jest wyłącznie z urzędu, to nie zachodzi potrzeba odniesienia się do zarzutów zgłoszonych przez osoby zainteresowane. Stwierdzenie, czy w sprawie zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania uregulowanego w rozdziale 5b ustawy Prawo budowlane wymaga uprzedniego dokonania kwalifikacji prawnej przeprowadzonych robót budowlanych, wyjaśnienia czy podlegały reglamentacji i czy doszło do wykonania ich w warunkach tzw. samowoli budowlanej. W konkretnych okolicznościach, zwłaszcza dotyczących modyfikacji istniejącego obiektu, może okazać się nieodzowne dokładne określenie, jaki stan faktyczny istniał przed wykonaniem konkretnych robót budowlanych i jaki występuje aktualnie. Oczywistym jest, że nie można w tym zakresie poprzestać na oświadczeniach inwestora. Nawet przy założeniu, że pismo skarżących z 19 sierpnia 2024 r. nie może doprowadzić do wszczęcia postępowania na wniosek stron, to – jak wykazano powyżej – art. 53a p.b. nie może służyć do uchyleniu się przez organ od wykonywania ustawowych zadań i podjęcia adekwatnych czynności, gdy zaistnieją uzasadnione wątpliwości czy przepisy prawa budowlanego są przestrzegane, a w konsekwencji czy zachodzą podstawy do wszczęcia właściwego postępowania z urzędu. Skarżący w piśmie do PINB wskazali na szereg uchybień, które wystąpiły w związku z realizacją inwestycji w postaci budowy sieci kanalizacji sanitarnej. Podnieśli, że doszło do wykonania prac budowlanych i zrealizowania drogi bez zachowania właściwej formy reglamentacji, sprzecznie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i innymi przepisami. Stwierdzili, że zmieniono wysokość studni, co stanowi odstępstwo od zatwierdzonego projektu. Zdaniem skarżących doszło do zmiany przebiegu drogi, gdyż część wybudowano na nieruchomości strony. Wskazali, że zrealizowano inną nawierzchnię (niż istniała uprzednio) i podniesiono drogę o ok. 30 cm, co wymaga zmiany zjazdu znajdującego się na działce strony. Żadna z tych okoliczności nie została zweryfikowana przez organy. PINB stwierdził, że zrealizowano inwestycję w postaci sieci sanitarnej, zatem podniesione zastrzeżenia nie mogą stanowić o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu, zaś realizacja drogi z tłucznia nie podlega reglamentacji. Jest to wyraz wybiórczego i w istocie pozornego do zarzutów i twierdzeń skarżących. Organ zupełnie pominął istotę problemu opisanego przez skarżących. Przed wydaniem postanowienia, nie ustalono stanu faktycznego. W istocie nie rozważono, czy doszło do naruszenia prawa budowlanego w związku z budową sieci kanalizacji sanitarnej. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że PINB wywiązał się ze swojego obowiązku zweryfikowania, czy przy realizacji inwestycji nie doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego. Natomiast organ drugiej instancji w ogóle nie odniósł się do istoty problemu, poprzestając na analizie normatywnej art. 53a ust. 1 p.b., pomijając okoliczności sprawy. W związku z powyższym należy wskazać, że w sprawie należało podjąć czynności kontrolne, zmierzające do dokonania podstawowych ustaleń faktycznych w zakresie robót budowlanych, kwestionowanych przez skarżących. W szczególności należy zweryfikować czy doszło do realizacji prac budowlanych związanych z drogą (m. in. w zakresie tego, czy zbudowano nową drogę lub zmodyfikowano jej wymiary oraz czy inwestor miał prawo do dysponowania nieruchomościami, na których doszło do realizacji inwestycji). Nie ma podstaw do uznania, że okoliczności powołane przez skarżących są oczywiście niewiarygodne. Wręcz przeciwnie – można stwierdzić, że są prawdopodobne. Zgodnie z pismem, które wpłynęło do PINB 7 października 2022 r. Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w H. dokonała zgłoszenia budowy sieci kanalizacji sanitarnej w ul. [...], obr. [...] P., w H., wraz z przepompownią ścieków. Inwestycję realizowano w drodze. Z dołączonego do akt sprawy projektu zagospodarowania terenu nie wynika, aby w związku z realizacją inwestycji prowadzone były jakiekolwiek prace związane z ingerencją w istniejącą drogę. Nie można jednak wykluczyć, że w związku z budową sieci kanalizacyjnej doszło do wskazanych przez strony uchybień, podlegających regulacjom Prawa budowlanego. Oparcie stanowiska przez organ drugiej instancji wyłącznie na językowej wykładni art. 53a ust. 1 p.b. jest nie do zaakceptowania w sytuacji, gdy stanowi ono podstawę do zaniechania wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, co doprowadziło do naruszenia, w szczególności – art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 84 ust. 1 pkt 1 p.b. Organ drugiej instancji naruszył także art. 136 k.p.a., gdyż uchylił się od ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Naruszenie to należy ocenić jako mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Brak jakichkolwiek ustaleń faktycznych uniemożliwia weryfikację stanowiska organu nadzoru budowlanego w perspektywie realizacji powierzonych mu zadań oraz podstawowych standardów proceduralnych i podstawowych gwarancji ochrony prawnej jednostki w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Uchylenie zaskarżonego postanowienia powoduje, że – po uprawomocnieniu się wyroku – LWINB będzie zobowiązany ponownie rozpoznać zażalenie skarżących od postanowienia PINB, kierując się przedstawioną wyżej oceną prawną. W szczególności organ drugiej instancji doprowadzi do przeprowadzenia czynności kontrolnych w trybie art. 81a, art. 81c i art. 84a p.b. w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych w zakresie robót budowlanych, których dotyczy pismo skarżących. Jeżeli odmowa wszczęcia postępowania była prawidłowa, to organ wydając właściwe rozstrzygnięcie wykaże w uzasadnieniu, że po rzetelnym przeprowadzeniu czynności kontrolnych, nie dostrzeżono podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, powołując się na konkretne fakty związane z realizacją sieci kanalizacyjnej i ustosunkowując się do istotnych twierdzeń stron w zakresie budowy drogi. Natomiast jeżeli organ ustali, że zachodzą podstawy do prowadzenia postępowania w trybie przewidzianym w rozdziale 5b Prawa budowlanego, to konieczne będzie wszczęcie właściwego postępowania z urzędu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.