II SA/Lu 190/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2008 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Wojewody z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów oddala skargę. Decyzją z dnia 4 [...] 2008 r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania T.B. oraz B. i M. G. od decyzji Starosty z dnia 31 [...] 2007 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi S., gm. Ż, o ogólnym obszarze 194,6883 ha – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, że postępowanie scaleniowe gruntów wsi S., gm. Ż., zostało wszczęte postanowieniem Starosty P. z dnia 15 [...] 2005 r. na wniosek większości rolników. Okazanie projektu scalenia odbyło się w dniu 19 września 2007 r., a zastrzeżenia do projektu scalenia złożyło jedynie 3 uczestników. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 31 [...] 2007 r., znak: [...] zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi S., o ogólnym obszarze 194,6883 ha. Wojewoda stwierdził, że T. B. wniosła do scalenia grunty, w skład których weszły działki nr 262, 68, 91, 379 o łącznej powierzchni 1,66 ha i wartości szacunkowej 103,15 jednostek szacunkowych. W aktach sprawy znajduje się wniosek strony z dnia 4 lipca 2007 r., w który wyraziła zgodę na wydzielenie przysługującego jej ekwiwalentu o powierzchni mniejszej o ponad 20% od powierzchni gruntów posiadanych przed scaleniem bez dopłaty. Podczas prowadzonego postępowania scaleniowego odwołująca się nie wiosła żadnych uwag do projektu scalenia i okazany projekt przyjęła bez zastrzeżeń w dniu 25 września 2007 r. W wyniku scalenia otrzymała grunty obejmujące działki nr 1014, 1039, 1087 o łącznej powierzchni 1,1415 ha i wartości 103,15 jednostek szacunkowych. Grunty te zostały wydzielone zgodnie z jej życzeniem złożonym w dniu 4 lipca 2007 r., gdyż za działki nr 68 i 91, położone na glebach o bardzo słabej przydatności rolniczej (pastwisko kl. IV, V i VI), otrzymała grunty położone w granicach działki siedliskowej nr 1014 na glebach o wysokiej przydatności rolniczej (grunt orny kl. III). Ze względu na dużą różnicę w wartości gruntów posiadanych przed scaleniem i wydzielonych w wyniku scalenia powierzchnia gospodarstwa T. B. zmniejszyła się o 0,51 ha. Zdaniem Wojewody również ekwiwalenty za grunty wniesione do scalenia przez B. G. zostały wydzielone zgodnie z przepisami ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Do scalenia wniosła ona grunty obejmujące działki nr 34, 69, 92, 135, 160, 261, 378, 449, 496, 499, 503, 545, 681, o łącznej powierzchni 4,28 ha i wartości 264,04 jednostek szacunkowych. Po wydzieleniu ekwiwalentu strona otrzymała grunty stanowiące działki nr 737, 850, 873, 915, 1038, 1086, 1127, 1153, 1170, 1245, 768, 813, 914, o łącznej powierzchni 5,0508 ha i wartości 263,23 jednostek szacunkowych. B. G. nie składała zastrzeżeń do tak ustalonego projektu scalenia w dniu 25 września 2007 r. W wyniku uwzględnienia przez organ pierwszej instancji zastrzeżeń W. M. i dokonania zmian w projekcie scalenia B. G. otrzymała grunty o łącznej powierzchni 4,9803 ha i wartości szacunkowej 271,13 jednostek szacunkowych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła T. B., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżąca podniosła, iż przeprowadzone scalenie jest dla niej krzywdzące, gdyż wydzielono dla niej ekwiwalent przy zastosowaniu niesprawiedliwego przelicznika. Kosztem jej gruntów inny uczestnik scalenia B. G. otrzymała gospodarstwo o większej powierzchni i wartości w stosunku do gruntów, które posiadała przed scaleniem. W ocenie strony należąca do niej działka nr 262 wskutek scalenia przekształcona została w sposób bardzo niekorzystny dla strony w trzy działki. Skarżąca zarzuciła również, iż, wbrew twierdzeniom Wojewody, grunty położone na działkach nr 68 i 91 przedstawiały dla jej gospodarstwa rolnego istotną wartość. Na gruntach tych znajdowały się pastwiska, z których zbierana była pasza dla zwierząt, a głównym źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest hodowla bydła mlecznego. T. B. wyjaśniła, że jej podpis pod wnioskiem z dnia 4 lipca 2007 r. oraz wynikająca z tego wniosku zgoda skarżącej na krzywdzący dla niej podział ziemi zostały wyłudzone. Podpis pod tym dokumentem został złożony na wyraźne polecenie geodety, mimo że skarżąca w chwili podpisywania nie wiedziała jaka jest treść tego pisma. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, co czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Skarga T. B. nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa", uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, przy czym za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3 %. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż scalanie gruntów stanowi zabieg zbiorowy, podejmowany w ramach uznania administracyjnego i nawet naruszenie indywidualnego interesu uczestnika nie podważa legalności decyzji scaleniowej, jeżeli została zachowana podstawowa zasada wydzielenia gruntów, określona w art. 8 ust. 1 ustawy (wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2006 r., OSK 908/04, LEX nr 208951, z dnia 22 października 1998 r., II SA 289/98, LEX nr 41794 oraz z dnia 11 września 1998 r., II SA 941/98, LEX nr 41780). Oznacza to, iż możliwe jest na podstawie przepisów ustawy wydzielenie, w wyniku scalenia, gruntów o mniejszej powierzchni niż zgłoszone do scalenia, przy zachowaniu równej wartości szacunkowej. W niniejszej sprawie jest bezspornym, iż skarżąca wniosła do scalenia grunty, w skład których weszły działki nr 262, 68, 91, 379 o łącznej powierzchni 1,66 ha i wartości szacunkowej 103,15 jednostek szacunkowych. W wyniku scalenia otrzymała zaś grunty obejmujące działki nr 1014, 1039, 1087 o łącznej powierzchni 1,1415 ha i wartości 103,15 jednostek szacunkowych. Skarżąca otrzymała więc grunty o równej wartości szacunkowej, zgodnie z powołanym art. 8 ust. 1 ustawy. Organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły również art. 14 ust. 2 ustawy, który stanowi, że przy zachowaniu wartości gruntów sprzed scalenia, bez zgody uczestnika scalenia, różnica powierzchni wydzielonych mu gruntów w stosunku do powierzchni gruntów objętych scaleniem nie może przekraczać: 1) 20% powierzchni gruntów objętych scaleniem, 2) 10 % dotychczas posiadanych gruntów o szczególnie wysokiej przydatności rolniczej lub gruntów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze. Z przepisu tego wynika zatem a contrario, iż wydzielenie, w wyniku scalenia, gruntów o powierzchni mniejszej o ponad 20% od powierzchni gruntów objętych scaleniem, wymaga zgody uczestnika scalenia. Skarżąca za grunty o powierzchni 1,66 ha otrzymała w drodze scalenia grunty o powierzchni 1,1415 ha, a więc różnica w powierzchni tych gruntów wyniosła 31,23%. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednak, iż T. B. w dniu 4 lipca 2007 r. w obecności geodety i członka rady uczestników scalenia wyraziła zgodę wydzielenie ekwiwalentu gruntowego o powierzchni mniejszej o ponad 20% w stosunku do powierzchni gruntów przed scaleniem (k. 29 akt sprawy). Zdaniem Sądu zarzuty skarżącej, iż podpis pod wnioskiem z dnia 4 lipca 2007 r. i zgoda na wydzielenie ekwiwalentu gruntowego o powierzchni mniejszej o ponad 20% w stosunku do powierzchni gruntów przed scaleniem bez dopłaty zostały "wyłudzone" – są niezasadne. Należy mieć na uwadze, iż podczas prowadzonego postępowania scaleniowego T. B. nie wnosiła żadnych uwag do projektu scalenia i okazany projekt przyjęła bez zastrzeżeń w dniu 25 września 2007 r. Również w odwołaniu od decyzji Starosty skarżąca nie kwestionowała prawidłowości złożonego przez siebie oświadczenia. Nawet przyjmując, iż w chwili składania podpisu pod wnioskiem nie znała jego treści, to – jak wyjaśniła sama skarżąca – geodeta tuż po podpisaniu wniosku wytłumaczył jej znaczenie tego pisma. Skarżąca rozumiejąc treść wyrażonej przez siebie zgody w trybie art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy nie zakwestionowała prawidłowości tego oświadczenia ani w dacie jego złożenia, ani w toku postępowania przed organami obu instancji. W świetle przepisów ustawy nie jest również uzasadniony zarzut skarżącej, iż inny uczestnik scalenia – B. G. otrzymała gospodarstwo o większej powierzchni i wartości w stosunku do gruntów, które posiadała przez scaleniem. B. G. do scalenia wniosła grunty o powierzchni 4,28 ha i wartości szacunkowej 264,04 jednostek szacunkowych, a w wyniku scalenia otrzymała grunty o powierzchni 4,9803 ha i wartości 271,13 jednostek szacunkowych. Różnica pomiędzy wartością tych gruntów wynosiła 2,69%, co oznacza, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, iż są to grunty o równej wartości szacunkowej. Natomiast różnica w wielkości powierzchni tych gruntów wyniosła 16,36%, a więc była dopuszczalna na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy. Błędne jest także stanowisko strony, co do wadliwości dokonanego scalenia w stosunku do działek nr 68 i 91. Z akt sprawy wynika, iż za działki nr 68 i 91 o powierzchni 0,58 ha, stanowiące pastwisko kl. IV, V i VI, skarżąca otrzymała ekwiwalent w postaci gruntu ornego kl. III o powierzchni 0,07 ha położony w granicach działki siedliskowej nr 1014. Grunty te zostały wydzielone zgodnie z życzeniem skarżącej złożonym w dniu 4 lipca 2007 r. (k.26 akt sprawy), gdyż skarżąca wnosiła, by ekwiwalent za działki nr 68 i 91 wydzielić na części dawnych działek o nr 261 i 262, a więc obecnie na części działki nr 1014. Wysoka wartość szacunkowa przydzielonego skarżącej gruntu na działce nr 1014 wynikała zaś nie tylko z wyższej klasy bonitacyjnej tego gruntu, ale także z położenia tego gruntu w granicach działki siedliskowej. Na podstawie bowiem uchwał uczestników scalenia z dnia 21 marca 2007 r. i z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie ustalenia zasad szacunku gruntów oraz w sprawie zgody na dokonany szacunek gruntów (k.30, 31 akt sprawy), wartość szacunkowa gruntu zabudowanego, tj. takiego jak działka siedliskowa nr 1014, była dwukrotnie wyższa od gruntu rolnego o takiej samej klasie bonitacyjnej. W ocenie Sądu nie jest również uzasadniony zarzut skarżącej, co do nie dokonania uzgodnionej przez nią z W. M. "zamiany" działek nr 68 i 91 na działkę za drogą "zagumienną" przylegającą do działki nr 262 Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by skarżąca przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji wystąpiła o zmianę treści złożonych w dniu 4 lipca 2007 r. życzeń, w ten sposób, by w zamian za działki nr 68 i 91 otrzymać należące do W. M. grunty położone za drogą "zagumienną" przylegające przed scaleniem do działki nr 262. Również wskazany wyżej uczestnik scalenia nie wnosił w toku postępowania o taką "zamianę". Należy także podnieść, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, podział zgłoszonej do scalenia działki nr 262 uzasadniony był przyjętymi założeniami scalenia gruntów. Przed scaleniem działka ta obejmowała działkę siedliskową i długi pas gruntu rolnego, a w wyniku scalenia z działki tej wydzielono działkę siedliskową nr 1014 oraz działkę nr 1039, które rozdziela nowo zaprojektowana droga "zagumienna". Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.