II SA/Lu 192/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..]. nr [..] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia przyznać D. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka . D. B. złożyła na urzędowym formularzu (druk PPF) wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. We wniosku skarżąca podała, iż jej rodzina liczy cztery osoby, w tym dwoje niepełnoletnich dzieci, z których jedno jest uczniem szkoły specjalnej. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, a rodzina mieszka w 28 metrowym mieszkaniu. D. B. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Dochód rodziny stanowi otrzymywany zasiłek rodzinny w wysokości 451 zł miesięcznie oraz emerytura męża w wysokości 1300 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – dalej "ppsa", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jest to zasada postępowania sądowoadministracyjnego, przy czym wskazana ustawa przewiduje zwolnienie ustawowe od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych – w sprawach określonych w art. 239 pkt 1 ppsa oraz możliwość indywidualnego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. W myśl przepisu art. 239 pkt 1 lit a) ppsa, strona skarżąca działanie organu administracji publicznej w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. To ustawowe zwolnienie oznacza, iż strona nie ponosi zarówno opłat sądowych, jak i wydatków, które wykładane są z części budżetu danego sądu administracyjnego, w zakresie zwolnienia. Przedmiotowa sprawa, która za swój przedmiot ma kwestie związane z przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej, co oznacza, iż strona kwestionując decyzję odnoszącą się do tej problematyki jest ustawowo zwolniona od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Uwzględniwszy powyższe, wskazać należy, iż w myśl art. 262 ppsa, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym strona mimo, iż korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych miała prawo złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienia adwokata. W ocenie Sądu wniosek ten zasługiwał na uwzględnienie. Z przepisu art. 245 § 3 ppsa wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast w myśl art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym uwzględnienie wniosku w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 ppsa). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W ocenie Sądu analiza sytuacji rodzinnej i majątkowej strony skarżącej wskazuje, iż poniesienie kosztów ustanowienia adwokata przekracza jej możliwości finansowe. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa domowego skarżącej wynosi 1751,66 zł., co w przeliczeniu na członka rodziny daje 437,75 zł. Skarżąca nie posiada własnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu męża (emeryta), nie posiada majątku ani oszczędności pozwalających jej na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Ponadto uwzględniając wydatki skarżącej, które wymieniła we wniosku, związane z opłatami za energię elektryczną, wodę, gaz, leki, dowozem syna do szkoły oraz opłatą za internat i przedszkole należy wskazać, iż kwota jaką dysponuje skarżąca wystarcza jedynie na bieżące potrzeby, co wyklucza możliwość poniesienia dodatkowych kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Z tych względów i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 ppsa należało orzec, jak w postanowieniu.