II SA/Lu 193/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-04-04

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a miesięczny dochód po odliczeniu wykazanych wydatków pozwala na wygospodarowanie częściowej kwoty na koszty sądowe?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jeśli miesięczny dochód strony, po odliczeniu wykazanych wydatków, pozwala na wygospodarowanie określonej kwoty na poczet kosztów sądowych, zwolnienie w całości nie jest uzasadnione, ponieważ strona nie jest w sytuacji obiektywnego braku możliwości zdobycia środków finansowych.
Stan faktyczny
A. Ł. i H. Ł. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia pieniężnego z tytułu korzyści z urządzeń melioracji wodnej. Skarżący wskazali swoje dochody z rent, posiadany majątek (nieruchomości, garaż, budynki gospodarcze, ciągnik, samochód) oraz stałe zobowiązania (pożyczka, opłaty, koszty leczenia, ubezpieczenie, koszty utrzymania). Starszy referendarz sądowy ocenił ich sytuację finansową, porównując dochody z wydatkami.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. Ł. i H. Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...] złotych. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ł. i H. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Ł. i H. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu odnoszonych korzyści z urządzeń melioracji wodnej p o s t a n a w i a I. przyznać A. Ł. i H. Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...]([...]t) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący na urzędowych formularzach symbol PPF wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wnioski uzasadnili tym, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkują w domu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych i utrzymują się z renty skarżącego w kwocie [...]złotych netto oraz renty skarżącej w kwocie [...]złotych netto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżących wynosi [...] złotych. Skarżący są właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha nieruchomość rolna oraz [...] ha las. Ponadto skarżący są właścicielami garażu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych, obory o powierzchni [...] m2 i wartości [...] złotych, stodoły o powierzchni [...] m2 i wartości [...] złotych, ciągnika rolniczego o wartości [...] złotych oraz samochodu osobowego m-ki [...] o wartości [...] złotych. Jako stałe zobowiązania skarżący wymienili pożyczkę – [...] złotych, opłaty za wodę, energię elektryczną, odpady – [...] złotych, koszty leczenia – [...] złotych, ubezpieczenie majątku – [...] złotych i koszty utrzymania [...] złotych. W pismach z dnia [...] r. skarżący do stałych miesięcznych kosztów utrzymania zaliczyli wydatki na zakup leków – [...] złotych, opłatę za telefon – [...] złotych, spłatę kredytu – [...] złotych oraz zakup produktów spożywczych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów postępowania, o zwolnienie od których wnosi strona oraz ocenę wpływu ponoszenia tych kosztów na możliwość ponoszenia przez stronę kosztów utrzymania koniecznego. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżących wynosi [...] złotych netto zaś wykazane przez nich wydatki, nie obejmujące kosztów wyżywienia dwuosobowej rodziny wynoszą [...] złotych (suma wydatków na opłatę za wodę, energię elektryczną, odpady, koszty leczenia, koszty utrzymania, opłatę za telefon i spłatę kredytu). Tym samym po poniesieniu przez skarżących wykazanych wydatków na poczet kosztów wyżywienia dwuosobowej rodziny, które to wydatki nie zostały ujęte w wykazie skarżących, miesięcznie pozostaje kwota [...]złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta pozwala na wygospodarowanie [...] złotych na poczet każdej opłaty sądowej bez narażenia skarżących na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych może nastąpić w całości jedynie w sytuacji, gdy strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie rzeczywiście i obiektywnie nie ma możliwości zdobycia środków finansowych. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi. Skarżący mają stałe źródła dochodu, którego łączna wysokość gwarantuje ponoszenie kosztów utrzymania koniecznego wymienionych na drukach PPF oraz posiadają nieruchomości nie stanowiące przedmiotu zabezpieczenia hipotecznego. Nie można ich więc zaliczyć do osób, które rzeczywiście i obiektywnie nie mają możliwości zdobycia środków finansowych. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło