II SA/Lu 196/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I - uchyla zaskarżoną decyzję; II – zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. C. kwotę 740 zł. (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA / Lu 196/ 04 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania K.N. i M.S. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2003 r znak: [...] ustalającej na wniosek K.C. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na nadbudowie o jedna kondygnację i poddasze użytkowe z przeznaczeniem na pomieszczenia mieszkalne jednokondygnacyjnego budynku oraz obudowie wejścia od strony podwórka z drewnianego na murowane na działce nr.217/ 1 położonej przy ulicy K. przywróciło termin do złożenia odwołania oraz uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W motywach decyzji Kolegium podało, iż pisma do odwołujących się były dwukrotnie awizowane w dniach 15 oraz 26 września 2003 r . W dniu 16 września 2003 r zwrócili się oni do Wydziału Architektury i Administracji budowlanej urzędu Miejskiego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji , wyjaśniając , iż nie doręczono im decyzji z powodu ich nieobecności w miejscu zamieszkania, gdyż przebywali na urlopie. Kolegium podkreśliło, iż organ I instancji nie przekazał wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z przepisami kpa , co uniemożliwiło jego rozpoznanie przed wniesieniem odwołania. Kolegium uznało, iż odwołujący się uprawdopodobnili, iż uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, gdyż w datach prób doręczenia im decyzji przebywali poza miejscem zamieszkania. Uznano zatem za zasadne przywrócenie uchybionego terminu. Organ odwoławczy zaznaczył, iż decyzja w sprawie zapadła [...] sierpnia 2003 r , a więc po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym .Zgodnie z art.85 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Zasadnie zatem jako podstawę rozstrzygnięcia przyjęto przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r o zagospodarowaniu przestrzennym. Jednak z dniem 1 stycznia 2004 r na mocy art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym utraciły moc miejscowe plany zagospodarowania przestrzenne uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r , co kolegium musiało uwzględnić rozpatrując złożone odwołanie. W sprawie należy zatem zastosować art.44 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r o zagospodarowaniu przestrzennym , który stanowi o możliwości wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w sytuacji braku planu zagospodarowania przestrzennego . Kolegium uznało zatem za zasadne uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skargę na decyzję Kolegium złożył K.C. Zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego oraz kodeksu postępowania administracyjnego wnosił o jego uchylenie. Zdaniem skarżącego treść przepisu art. 85 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przesądzająca, iż do spraw wszczętych i nie zakończonych ostateczną decyzją stosuje się przepisy dotychczasowe, oznacza, iż dotyczy to także planu zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia należało wziąć pod uwagę. W ocenie skarżącego naruszono ponadto przepisy art.7,8,9,10,81 i 131 kpa, ponieważ skarżący nie został powiadomiony o złożeniu odwołania od decyzji . Nie doręczono mu także samego odwołania , w związku z czym nie miał on możliwości ustosunkowania się do wniosku o przywrócenie terminu ani możliwości podważenia przyczyny uchybienia terminowi podanej we wniosku. Pozbawiono go także możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przed wydaniem decyzji. Zarzucono Kolegium, iż uznało sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, mimo, iż nie przeprowadziło żadnego postępowania wyjaśniającego ani dowodowego. Skarżący zaznaczył , iż strona odwołująca się nie wykazała, iż wniosek o przywrócenie terminu złożyła w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi i nie dokonała wraz z wnioskiem czynności , dla której był zakreślony termin. Z odwołania wynika bowiem, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony 16 października 2003 r , natomiast odwołanie złożono 24 listopada 2003 r. Przywrócenie terminu nastąpiło zatem z uchybieniem art.58 § 2 kpa , który uznaje za niedopuszczalne przywrócenie terminu z naruszeniem art. 58 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w sprawie . Podkreślono ponadto, iż przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji było podyktowane koniecznością zapewnienia wszystkim stronom udziału w postępowaniu na takich samych zasadach. Za przywróceniem terminu do wniesienia odwołania przemawia zdaniem organu odwoławczego również fakt, iż skarżący nie zostali powiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie, a także brak ich udziału w postępowaniu przed Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona .Należy przede wszystkim przypomnieć, iż stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz .U Nr 153, poz.1269 ) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeśli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Kontrola sądów ogranicza się zatem do zbadania , czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym świetle skardze nie można odmówić słuszności. Kwestią zasadniczą w sprawie jest przywrócenie terminu do złożenia odwołania przez K.N. oraz M.S . Zważyć bowiem należy, iż przekroczenie terminu do wniesienia odwołania skutkuje pozbawieniem strony możliwości dokonania merytorycznej oceny zasadności decyzji przez organ odwoławczy. Może ona podlegać kontroli instancyjnej , a następnie sądowej tylko wówczas , gdy skuteczna będzie czynność , od której zależy wszczęcie postępowania odwoławczego . Od rozstrzygnięcia tej kwestii zależy czy odwołanie będzie rozpatrywane czy też organ odwoławczy stwierdzi uchybienie terminu do jego wniesienia. Stosownie do art.58 § 2 kpa warunkiem przywrócenia terminu jest złożenie stosownej prośby w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, oraz jednoczesne dopełnienie czynności , dla której określony był termin. Zainteresowany musi uprawdopodobnić, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy ( § 1 ). W orzecznictwie sądowym nie budzi zastrzeżeń pogląd, zgodnie z którym niespełnienie któregokolwiek z tych warunków skutkuje odmową przywrócenia uchybionego terminu. Niezbędnym jest zatem przeprowadzenie wnikliwego postępowania wyjaśniającego okoliczności uchybienia terminu, co pozwoli na ocenę czy w istocie istniała przyczyna usprawiedliwiająca uchybienie terminu. Dokonując wykładni pojęcia braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu procesowego Sąd Najwyższy uznał za właściwe uwzględnienie wymagania dołożenia należytej staranności człowieka przejawiającego dbałości o swe własne , życiowo ważne sprawy ( postanowienie z dnia 14 kwietnia 1999r sygn. akt Ii UKN 555/ 98 OSNAPiUS 2000/ 14 poz.561, postanowienie z dnia 12 stycznia 1999 r sygn .akt II UKN 667 / 98 OSNAPiUS 2000/ 12 poz.488 ). Za taką staranność nie może być uznane uchybienie terminu spowodowane przebywaniem na urlopie poza miejscem zamieszkania. Rzeczą uczestników postępowania było zapewnienie sobie odpowiedniej informacji o toczącym się postępowaniu poprzez ustanowienie pełnomocnika czy też wskazanie adresu do doręczenia korespondencji. Dla uznania zasadności wniosku nie jest wystarczające jak to przyjął organ odwoławczy sam fakt przebywania poza miejscem zamieszkania. Słusznie wykazał Naczelny Sąd Administracyjny , iż strona powinna uprawdopodobnić, że mimo swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie , a więc, że istniała przeszkoda od niej niezależna .Przeszkoda ta musi przy tym istnieć przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej ( wyrok z dnia 24 września 1985 r Sygn. akt II SA 1858/ 85 ). Podzielić należy zarzut skargi sprowadzający się do wykazania, iż uczestnicy postępowania nie złożyli odwołania jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu czym naruszyli dyspozycję art.58 § 2 kpa .Jakkolwiek bowiem sama prośba została złożona 16 października 2003 r , to jednak odwołanie dopiero 24 listopada 2003 r. Na konieczność zachowania powyższego wymogu jako przesłanki przywrócenia uchybionego terminu wielokrotnie zwracał uwagę także Naczelny Sąd Administracyjny ( wyrok z dnia 3 grudnia 1999 r sygn. akt I SA/ Ka 780/ 98, wyrok z dnia 12 marca 1997 r sygn. akt I SA/ Łd 1395/96,wyrok z dnia 23 października 1998 r sygn. akt SA / Lu 999/ 97 , por .jednak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2002 r sygn .akt III RN 140 / 2001, wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2000 r sygn. akt SA / Bk 142/ 2000 ). Dla kwestii przywrócenia terminu nie mają natomiast znaczenia żadne inne przesłanki niż wskazane w art.58 § 1 i 2 kpa . Z tego względu nie można akceptować poglądu preferowanego przez organ odwoławczy, jakoby za przywróceniem uchybionego terminu miało przemawiać nie powiadomienie odwołujących się o wszczęciu postępowania w sprawie czy też pozbawienie ich udziału w postępowaniu przed Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 ust.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) zaskarżoną decyzję należało uchylić. O kosztach podstawie art.200 powołanej ustawy.