II SA/Lu 197/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie bezzwrotnego zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania K. S. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ... odmawiającą przyznania jej zasiłku celowego w wysokości 11. 797 zł na remont budynku gospodarczego z częścią mieszkalną, położonego w miejscowości U., gmina W., zniszczonego w wyniku powodzi w 2010r. Organ ustalił, że K. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości ok. 800 zł miesięcznie, obecnie mieszka w domu należącym do jej synów, w którym ma ustanowioną dożywotnią osobistą służebność mieszkania w jednej izbie. Przed powodzią K. S. zamieszkiwała w części mieszkalnej budynku gospodarczego znajdującego się na tej samej posesji, co dom jej synów. W wyniku powodzi strona poniosła straty w zajmowanym przez siebie budynku, koszt remontu części mieszkalnej budynku gospodarczego został określony przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 31. 797 zł brutto. Organ wskazał jednocześnie, że K. S. na podstawie decyzji z dnia 2 czerwca 2011r. uzyskała na remont przedmiotowego budynku pomoc w wysokości 20 000 zł. Ponadto uzyskała na różne cele związane ze stratami powstałymi w czasie powodzi pomoc na łączną kwotę 8000 zł. Ponadto z pisma Regionalnego Centrum Likwidacji Szkód Grupy PZU wynika ponadto, że strona uzyskała odszkodowanie w łącznej wysokości 58 709, 61 zł. Odmawiając obecnie przyznania K. S. zasiłku celowego organ wskazał więc, że wobec udzielenia jej w związku z powodzią wsparcia, a także wobec faktu, że ma ona dożywotnią osobistą służebność mieszkania w domu należącym do jej synów, ma ona możliwość zaspokojenia swych potrzeb mieszkaniowych, a ponadto posiada stały dochód, przekraczający kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej – nie ma podstaw do przyznania jej na wskazany cel zasiłku; dodatkowo organ zwrócił uwagę, że po powodzi strona zwiększyła część mieszkalną budynku gospodarczego, co podniosło koszt prac remontowo - budowlanych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła K. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż "jest ona dla niej krzywdząca". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z przepisami prawa, do czego z mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasiłek celowy "powodziowy" jest przyznawany w oparciu o art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Przyznanie takiego zasiłku oparte jest na uznaniu administracyjnym, które pozostawia organowi pewną swobodę co do tego czy świadczenie przyznać. Cechą specyficzną uznania jest to, że decyzja taka nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości rozstrzygnięcia. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.) Nie oznacza to jednak wyłączenia decyzji uznaniowych całkowicie spod kontroli sądowej, choć kontrola ta jest ograniczona. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2002r. (SA/Sz 2548/00, niepubl.) kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 i 136 kpa. W niniejszej sprawie organ wyczerpująco przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a dokonane przez niego ustalenia pozwalają stwierdzić, że - działając w granicach przysługującego mu uznania - miał prawo odmówić uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie jej zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu budynku gospodarczego wraz z częścią mieszkalną, położonego w miejscowości U., gmina W., zniszczonego w wyniku powodzi w 2010r. Organ zasadnie umotywował odmowę wskazując, że decyzją wydaną z upoważnienia Wójta Gminy z dnia ...przyznano już skarżącej zasiłek na ten cel w kwocie 20 000 zł, a dodatkowo kolejnymi decyzjami wydanymi już po powodzi - kwotę 8000 zł na zaspokojenie innych potrzeb (decyzje z dnia ...2010r.). Ponadto organ ustalił, że skarżąca na pokrycie szkód związanych z powodzią otrzymała również odszkodowanie od Regionalnego Centrum Likwidacji Szkód Grupy PZU w łącznej kwocie 58 709, 61 zł /k.19 akt admin./, uwzględniające również przedmiotowy budynek. Powyższe oznacza, że z uzyskanych świadczeń skarżąca miała możliwość pokryć koszty remontu przedmiotowego budynku oszacowane przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 31. 797 zł brutto, a zatem nie można organowi zarzucić dowolności w wydaniu zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania jej świadczenia. W sytuacji występującej w sprawie wskazywana w odwołaniu przez skarżącą okoliczność, iż uzyskane odszkodowanie "już wykorzystała w sposób ekonomiczny, zgodnie z przeznaczeniem", a mimo to straty nie zostały dotychczas pokryte, gdyż "jej dom nie został odbudowany, tak jak inne domy", nie świadczy o tym, że organ wydając zaskarżoną odmowną decyzję przekroczył granice przysługującego mu uznania. Jak bowiem słusznie organ wskazał, przyznany na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy nie musi pokrywać całości poniesionych w wyniku powodzi szkód, gdyż zależy to nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, ale również od ilości innych osób potrzebujących pomocy i od możliwości finansowych Ośrodka. Należy również podkreślić, że organ słusznie zauważył, iż skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, pomimo tego, iż okoliczność ta nie może stanowić automatycznie podstawy odmowy przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 ustawy. Straty w majątku wnioskodawcy, spowodowane siłą wyższą - klęską żywiołową czy ekologiczną, o których mowa w tym przepisie, należy bowiem oceniać w kontekście działalności życiowej wnioskodawcy, jego majątku, tego czy ma on możliwość zrekompensowania strat w inny sposób (np. z ubezpieczenia), a przede wszystkim tego, na ile te straty są obiektywnie istotne dla wnioskodawcy, tzn. czy na ich skutek znacznie utrudniona albo wręcz niemożliwa stała się dla wnioskodawcy jego dotychczasowa działalność życiowa, która była bezpośrednio związana z zaspokajaniem jego podstawowych potrzeb (schronienie, pożywienie, praca, więzi społeczne). Zebrane w niniejszej sprawie okoliczności wskazują na to, że zniszczenie przez powódź lokalu mieszkalnego skarżącej w przedmiotowym budynku gospodarczym, jakkolwiek dotkliwe, nie ograniczyło radykalnie działalności życiowej skarżącej, skoro nadal zamieszkuje ona na tej samej nieruchomości. W tej sytuacji i wobec przyznanej jej zarówno przez ubezpieczyciela, jak i przez organ - pomocy finansowej na pokrycie doznanych szkód, nie można zarzucić organowi przekroczenia granic przysługującego mu uznania przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Trudna sytuacja finansowa skarżącej daje jej jednak prawo ubiegania się o inne świadczenia, m.in. o zasiłek celowy na zasadzie art. 39 czy 41 ustawy i jak wynika z akt, z pomocy takiej korzysta. Z tych względów, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270)