II SA/Lu 199/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, pełnomocnik skarżącego, w terminie do jego uiszczenia, złożył pismo z 24 maja 2010r. zawierające wniosek o umorzenie lub zmniejszenie należności sądowych do kwoty 100 zł. Wniosek ten potraktowano jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym do pełnomocnika skarżącego przesłano wezwanie do wypełnienia przez skarżącego urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy. W terminie do jego złożenia, pełnomocnik skarżącego nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku w którym zaznaczono, iż skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze zakres żądania wniosku na urzędowym formularzu oraz pismo pełnomocnika skarżącego z 24 maja 2010r. przyjęto, iż skarżący domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych przez zwolnienie w całości od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, bądź zwolnienie go od wpisu sądowego ponad kwotę 100 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że spłaca kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata wynosi [...] zł, płaci alimenty na rzecz syna z pierwszego małżeństwa w kwocie [...] zł oraz uiszcza opłaty na utrzymanie domu w wysokości [...] zł. Żona skarżącego również spłaca pożyczkę, której miesięczna rata wynosi [...] zł, ponosi koszty rehabilitacji [...] oraz wykupuje leki na kwotę [...] zł miesięcznie. Podał, że dom nie jest jeszcze całkowicie urządzony, bowiem obecnie jest projektowane [...] z dodatkowym [...]. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniałoby stronę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie częściowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Mając na uwadze sytuację materialną i rodzinną strony wykazaną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, stwierdzić należy, że żądanie strony przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego do kosztów sądowych należy zaliczyć koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Natomiast skarżący ubiega się o zwolnienie od całości tej opłaty, bądź zwolnienie od jej części ponad kwotę 100 zł. Porównując wielkość wymaganych kosztów sądowych (wpisu sądowego od skargi) do sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, uznać należy, że nie wykazał on istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący obecnie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci, posiada też dziecko z pierwszego małżeństwa, na które płaci alimenty. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł brutto (wynagrodzenie skarżącego z umowy o pracę – [...] zł oraz wynagrodzenie żony skarżącego z umowy o pracę w wysokości [...] zł). Odnośnie stanu majątkowego skarżący wykazał, że jest właścicielem domu o pow. [...] m2 położonego w [...], mieszkania o pow. [...] m2 w [...] części oraz nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Ponadto posiada zasoby pieniężne w wysokości [...] zł ([...]). Mając na uwadze powyższe, skarżącego nie można uznać za osobę ubogą, która nie dysponuje majątkiem ani środkami pieniężnymi, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie wpisu sądowego od skargi. Przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub części oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób ubogich, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza wysokość miesięcznych dochodów skarżącego i jego rodziny nawet uwzględniając wykazane miesięczne wydatki, zezwala na stwierdzenie, że skarżący jest w stanie uiścić wymagane koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie bez znaczenia dla oceny możliwości płatniczych skarżącego jest fakt posiadania przez niego znacznego majątku (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna, zasoby finansowe w kwocie [...] zł). Ponadto skarżący będąc w posiadaniu nieruchomości rolnej, może ją użytkować w sposób przynoszący dochód. Natomiast podnoszona przez skarżącego okoliczność zaciągnięcia kredytu bankowego oraz pożyczki mieszkaniowej nie stanowi samoistnej przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zaciągnięte kredyty i pożyczki świadczą bowiem o zdolnościach płatniczych podczas gdy zwolnienie od kosztów sądowych przyznawane jest osobom, które pomimo największych starań nie są w stanie uiścić tych kosztów ze względu na niski dochód lub jego brak, a także ze względu na brak majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Reasumując powyższe, skarżący nie spełnia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, bowiem nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania wiązałoby się dla niego i jego rodziny z uszczerbkiem utrzymania koniecznego. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.