II SA/Lu 199/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. – M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. Z. – M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania robót budowlanych p o s t a n a w i a I. przyznać J. Z. – M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, o wyznaczenie którego zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 199/15 poprzez zwolnienie skarżącej w całości od kosztów sądowych. W piśmie z dnia 1 lutego 2016 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Skarżąca na dołączonym do pisma urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...]złotych netto, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Ś. miesięczne koszty utrzymania koniecznego skarżąca oszacowała na kwotę [...]złotych. Oświadczyła również, że ponosząc stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego korzysta z pomocy rodziny i przyjaciół przybierającej pomoc posiłków i okazjonalnych pożyczek. Skarżąca wykonując wezwanie do nadesłania wyciągu z rachunków bankowych, w tym rachunku bankowego, na którym zgromadzone są oszczędności, dokumentów źródłowych poświadczających wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania oraz oświadczenia wyjaśniającego, czy jest właścicielką mieszkania o powierzchni 45,90 m2 w piśmie z dnia 2 marca 2016 r. wyjaśniła, że jest właścicielką mieszkania o powierzchni 45,90 m2, zablokowała rachunki bankowe zaś kwota [...]złotych długu opał to zadłużenie w funduszu remontowym związane z instalacją centralnego ogrzewania. Do pisma dołączone jest oświadczenie wskazujące wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania, z którego wynika, że składają się na nie czynsz – [...] złotych, OPEC – [...] złotych, telewizja kablowa – [...] złotych, telefon stacjonarny 24 – [...] złotych, telefon komórkowy – [...] złotych, gaz – [...] złotych, ubezpieczenie mieszkania – [...] złotych rocznie oraz inne wydatki takie jak zakup leków. W piśmie z dnia 18 marca 2016 r. skarżąca oświadczyła, że wnosząc o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego wniosła o ustanowienie radcy prawnego. Z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, że postanowieniem referendarz sądowego z dnia 10 sierpnia 2015 r. po rozpoznaniu wniosku skarżącej o zwolnienie w całości od kosztów sądowych przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...]złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Na wstępie zaznaczyć należy, że ze względu na to, iż postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2015 r. po rozpoznaniu wniosku skarżącej o zwolnienie w całości od kosztów sądowych przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...]złotych obecnie rozpoznawany wniosek jest w istocie wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i wnioskiem o zmianę postanowienia z dnia 10 sierpnia 2015 r. poprzez zwolnienie skarżącej w całości od kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena wystąpienia przesłanki przyznania prawa pomocy unormowanej w tym przepisie wymaga porównania wysokości kosztów, które strona ma bądź może mieć obowiązek ponieść w toku postępowania do jej realnych możliwości finansowych oraz ustalenia wpływu ponoszenia tych kosztów na możliwość pokrycia wydatków związanych ze stałymi miesięcznymi kosztami utrzymania koniecznego. Minimalny koszt ustanowienia w sprawie niniejszej radcy prawnego z wyboru wynosi [...] złotych netto (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Stanowi to niemal 1/3 część miesięcznego dochodu netto skarżącej. Uwzględniając tą okoliczność jak i wysokość miesięcznego dochodu netto skarżącej referendarz sądowy przyjął, że poniesienie przez skarżącą minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącej. Z tego powodu przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca nie wykazała jednak, aby zachodziły podstawy do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2015 r. i przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 746/14 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Porównanie stanu majątkowego skarżącej, w tym wysokości jej dochodów, który stanowił podstawę oceny jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w postanowieniu z dnia 10 sierpnia 2015 r. z tym, który wykazała ona obecnie nie wskazuje, aby nastąpiło pogorszenie sytuacji materialnej skarżącej uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Tak wówczas jak i obecnie jest włościanką mieszkania o powierzchni 45,90 m2 i osiąga stałe dochody z tytułu emerytury. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 165 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.