II SA/Lu 202/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca ), Protokolant sekretarz sądowy Beata Skubis -Kawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi H.Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Wojewody na rzecz H.Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. nakazuje ściągnąć od Wojewody na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 100 (sto) złotych tytułem nie uiszczonego wpisu sądowego od którego skarżąca była zwolniona. Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] r. znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi R. gmina O.L. powiat L. w części dotyczącej gospodarstwa nr [...] będącego własnością H.Ł. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż przed scaleniem na terenie wsi R. była ona właścicielką gruntów o powierzchni 7,56 ha wartości 256,87 jednostek szacunkowych położonych w 20 działkach ewidencyjnych. Natomiast w wyniku scalenia wydzielono jej 7,4016 ha wartości 258,53 jednostek w 10 działkach. Otrzymała zatem pełny ekwiwalent zgodnie z art.8 ustawy z dnia 26 marca 1982 r o scaleniu i wymianie gruntów. Zaznaczono, iż jakość gruntów wydzielonych po scaleniu jest podobna do jakości gruntów przed scaleniem, gdyż w granicach działek wydzielonych w wyniku scalenia znajduje się około 90 % działek przed scaleniowych. Tym samym uznano za bezpodstawny zarzut o zaliczeniu do gruntów rolnych powierzchni rowów znajdujących się na działkach. Wojewoda podkreślił, iż przy opracowywaniu projektu scalenia uczestnicy przyjęli wartość 1 ha rowu równą 5 jednostkom , a średnią wartość gruntów ornych klasy IV a za 50 jednostek. W gospodarstwie H.Ł. powierzchnia rowów przed scaleniem wynosiła 0,14 ha. Ich powierzchnia wzrosła do 0,19 ha po scaleniu. Różnica wynosi 0,05 ha wartości 0,25 jednostek , co oznacza, iż nie przekracza dopuszczalnej różnicy w wartości wydzielonego ekwiwalentu w stosunku do wartości gruntów przed scaleniem wynoszącym 3 % wartości gospodarstwa , co w tym przypadku wynosi około 7,71 jednostek. Zaznaczono, że powierzchnie rowów nie są zaliczane do gruntów ornych , a ich znikoma wartość nie ma znaczenia przy wydzielaniu ekwiwalentów ani przy naliczaniu podatku gruntowego. Wyjaśniono ponadto, że nie znalazło potwierdzenia zgłoszone zastrzeżenie co do błędnego określenia powierzchni działek nr [...]i [...]. Po sprawdzeniu potwierdzono obszar działki nr [...]. Natomiast z działki [...] o powierzchni 0,86 ha wydzielono działkę nr [...] o powierzchni 0,82 ha przeznaczoną pod poszerzenie istniejącej drogi. Umożliwi to jej wyprofilowanie i w przyszłości utwardzenie. Wbrew obawom właścicielki nieruchomości wydzielenie szerszych dróg nie spowoduje spadku wartości nieruchomości , ale prowadzi do jej wzrostu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H.Ł. zarzucając decyzji Wojewody naruszenie prawa materialnego i procesowego wnosiła o jej uchylenie , a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji Burmistrza. Zdaniem skarżącej w sprawie nie wyjaśniono wszystkich wniesionych przez nią zastrzeżeń w toku postępowania scaleniowego. Odebrano jej grunty o łącznej powierzchni ok.0,80 ha, natomiast w zamian otrzymała rowy melioracyjne i nieużytki. Włączone do jej nieruchomości rowy melioracyjne nawadniają lub osuszają także nieruchomości sąsiednie, jednakże w postępowaniu scaleniowym w całości zostały wliczone do powierzchni jej gruntów. W skardze podniesiono lakoniczność uzasadnienie decyzji, co miałoby uzasadniać naruszenie przepisu art.107 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zatem zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa , a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Stosownie do art.3 ust.1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r o scalaniu i wymianie gruntów ( tekst jedn. Dz .U z 2003 r Nr 178, poz.1749 ze zmianami ) . postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza starosta , jako zadanie z zakresu administracji rządowej ze środków budżetu państwa, z zastrzeżeniem ust.5-7 oraz art.4 ust.2. Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starosty w sprawach z tego zakresu jest wojewoda. Przepis ten w ostatecznym brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju ( Dz.U. Nr 116 , poz.1206) był wcześniej wielokrotnie nowelizowany . Na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz.U Nr 106 poz.668 ze zmianami ) sprawy dotyczące scalenia gruntów zostały przekazane do kompetencji zarządu gminy jako zadania zlecone z zakresu administracji państwowej . Kolejna zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej ( Dz.U Nr 12, poz.136 ze zmianami ) , która stanowiła, iż sprawy scaleniowe lub wymienne przeprowadza starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starosty w sprawach z tego zakresu było Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( art.10 ). Ponowna zmiana dokonana ustawą z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego ( Dz.U Nr 64 poz.592 ) wprowadzała wojewodę jako organ wyższego stopnia w rozumieniu kpa w stosunku do starosty w sprawach z tego zakresu ( art.11) . Przepis ten wszedł w życie 16 lipca 2003 r i obowiązywał w zakresie właściwości organów administracji publicznej także w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Nie mógł jednak stanowić podstawy dla orzekania przez Wojewodę w niniejszej sprawie. Z mocy art.16 tej ustawy do postępowań wszczętych na podstawie ustawy o scaleniu i wymianie gruntów i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Jest oczywistym, iż w dniu wejścia w życie tejże ustawy postępowanie scaleniowe wszczęte na podstawie postanowienia Zarządu Miasta dnia [...] r nie zostało zakończone , skoro jak wynika z akt sprawy , decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia Burmistrz wydał [...] r , a Wojewoda odwołanie rozpoznał dopiero 31 grudnia 2004 r. Uznać zatem należy, iż organem właściwym w sprawie odwołania skarżącej było Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zwrócić należy uwagę , iż art.58 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej także wprowadził zasadę, iż postępowania scaleniowe lub wymienne wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy ( 23 luty 2000 r ) toczy się na podstawie dotychczasowych zasad. Uzasadnia to wniosek o właściwości Burmistrza jako organu I instancyjnego oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu odwoławczego w sprawach stanowiących zadania zlecone gminie ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2001 r sygn. akt III RN 88/ 00 M. Prawniczy 2001/10/524 , post .NSA z dnia 1 marca 2002 r sygn. akt I SA 3120/01 ) . Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 i art.223 § 2 powołanej ustawy.