II SA/Lu 206/16

WyrokWSA w Lublinie2016-06-16

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Marta Laskowska-Pietrzak, Maria Wieczorek-Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 kpa, czy też powinno było merytorycznie rozstrzygnąć sprawę lub przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe na podstawie art. 136 kpa?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 138 § 2 kpa, ponieważ nie wykazało w przekonujący sposób, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji obarczone jest takimi uchybieniami, których nie można było uzupełnić w trybie art. 136 kpa. Organ odwoławczy nie uzasadnił istnienia przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, nie wyjaśnił, dlaczego nie przeprowadził z urzędu dodatkowego postępowania dowodowego, a jedynie przerzucił obowiązek oceny dowodów na organ I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy Z. nakazującą przebudowę przepustu i wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wodnym, a następnie przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wójt nakazał przebudowę przepustu i wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, opierając się na opiniach biegłych, które wskazywały na zakłócenie stosunków wodnych przez inwestycje drogowe. SKO uznało, że decyzja Wójta nie spełnia wymogów formalnych uzasadnienia i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący (właściciele działek) wnieśli skargę do WSA, zarzucając SKO naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 kpa, poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia lub przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi D.D.i J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących D. D. i J.D. kwotę 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Lu [...] UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr SKO [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., po rozpatrzeniu odwołania G. L. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...] w sprawie nakazania przebudowania przepustu pod droga krajową przy drodze gminnej dz. nr [...] dostosowując jego parametry do możliwości odprowadzania wody przez istniejący rurociąg i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom - i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Opisaną wyżej decyzją Wójt Gminy Z. nakazał [...] w L.: 1. przebudowę, poprzez zmniejszenie przekroju, przepustu pod drogą krajową przy drodze gminnej dz. nr [...] dostosowując jego parametry do możliwości odprowadzania wody przez istniejący rurociąg, 2. wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom opisanym w pkt 7 opinii biegłego w następujący sposób: a) na zjeździe z ul. [...] na ulicę osiedlową przy południowej granicy działek [...] i [...] wykonać odwodnienie liniowe w postaci korytka ściekowego z rusztem żeliwnym, który odetnie napływ wód opadowych z ulicy [...] bezpośrednio pod budynki nr [...] i [...], b) udrożnić i wypoziomować istniejący rurociąg stanowiący zabudowę rowu przydrożnego ulicy [...] na wysokości działki nr [...], c) wykonać przepusty pod zjazdami indywidualnymi zlokalizowanymi na działce nr [...], d) w celu zapewnienia odpływu wody z rowu przydrożnego zbierającego wody od strony miasta Z. należy wzdłuż drogi obwodnicy-wiaduktu, na odcinku ok. 100 m wykonać rów przydrożny odprowadzający wody do istniejącego rowu melioracyjnego (dz. nr [...]). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji uznał, że w oparciu o ustalony stan faktyczny sprawy oraz 3 opinie biegłego, [...] w L., swoimi działaniami inwestycyjnymi, doprowadziła do zakłócenia stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2015 r., które potwierdziły ustalenia dokonane przez biegłego, stwierdzono że przebudowa drogi krajowej pogorszyła istniejące w terenie warunki poprzez zwiększenie powierzchni utwardzonej, budowę krawężników po obu stronach drogi, skierowanie wód z rowu przydrożnego od strony miasta Z. do istniejącego rurociągu przy południowej stronie gminnej (działka nr [...]) przy nieznormalizowanych przekrojach przepustów, skierowanie wód z rowu przydrożnego do istniejącego korytka betonowego, pozostawiając zawyżone dno rowu w stosunku do dna korytek. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła [...] w L.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie § 43 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich sytuowanie poprzez nakazanie zmniejszenia światła przepustu pod drogą krajową poniżej wartości minimalnej dla klasy GP, 2. naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez nakazanie [...] w L. wykonania obowiązków określonych w pkt 1 i 2 skarżonej decyzji w sytuacji, w której strona nie dokonała zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, 3. naruszenie art. 77 § 1 i 3 i art. 80 kpa poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nieocenienie, czy [...] okoliczność została udowodniona, co przejawia się w tym, że Wójt wydając decyzję; a) nie ocenił prawidłowo posiadanych opinii biegłego w odniesieniu do stanu istniejącego na gruncie: - nakazał stronie wykonanie rowu przydrożnego wzdłuż drogi obwodnicy - wiaduktu nie uwzględniając faktu, że rów taki już istnieje i że jest zlokalizowany na nieruchomości niebędącej w zarządzie [...], - nakazał wykonanie przepustów na nieruchomości niebędącej w zarządzie [...], - nakazał "udrożnienie i wypoziomowanie istniejącego rurociągu" w sytuacji, gdy faktycznie rurociągu takiego nie ma w terenie, a w miejscu tym zlokalizowany jest ciek wykonany z korytek betonowych, - nie uwzględnił opisu stanu istniejącego przed przebudową odcinka drogi krajowej zawartego w opracowaniu "Wpływ przebudowy drogi krajowej nr [...] wraz z urządzeniami na odcinku granica miasta Z. - [...] do wiaduktu drogowego nad linią LHS na grunty przyległe mieszkańców Gminy Z.", b) nieuwzględnienie propozycji biegłego A. N. zawartej w pkt 7.a Opinii w sprawie ustalenia przyczyn zalewania działek nr [...], [...] i [...] w m. [...] opracowanej w maju 2014 r. Rozpatrując powyższe odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie spełnia powyższych warunków, szczególnie pod względem uzasadnienia faktycznego ponieważ organ I instancji szczegółowo opisał całe postępowanie toczące się w sprawie (decyzje wydane w sprawie, odwołania i pisma stron, oględziny itp.), jednakże właściwie nie wskazał dowodów na których się oparł, faktów, które uznał za udowodnione ani też przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Na koniec uzasadnienia stwierdził jedynie, że z faktów ustalonych w trakcie postępowania oraz w oparciu o trzy opinie wynika, że [...] w L., swoimi działaniami inwestycyjnymi, doprowadziła do zakłócenia stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Tymczasem - zdaniem organu odwoławczego - właściwie żadne fakty na potwierdzenie powyższych twierdzeń nie zostały wykazane. Organ I instancji przytoczył część treści opinii biegłego mgr inż. A. N. dot. konieczności uzyskania przez inwestora, dokonującego przebudowy odcinka drogi, wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, w szczególności pozwolenia wodno - prawnego. Nie wskazał jednak na to, czy brak takiego pozwolenia ma jakikolwiek wpływ na naruszenie stosunków wodnych na gruncie w niniejszym postępowaniu. Organ II instancji wskazał, że w sprawie sporządzone zostały trzy opinie biegłych: 1. w opinii z 2011 r. biegły stwierdził, że nawiezienie ziemi na działkę nr [...] i [...] oraz wykonanie drogi dojazdowej z płyt żelbetowych na działce nr [...] spowodowało istotną zmianę stanu wody na gruncie szkodliwie oddziaływującego na działki sąsiednie. Przyznał wprawdzie, że wykonana przebudowa drogi krajowej w tym rejonie zwiększyła ilość spływającej wody poprzez zwiększenie powierzchni utwardzonej, a wykonanie odwodnienia w postaci wybrukowanego ścieku ulicznego znacznie przyśpieszyło spływ wód, ale jednocześnie zaznaczono, że przebudowa ta miała miejsce kilka lat temu. Zdaniem biegłego nie rozwiązano natomiast odprowadzenia wody poza pasem drogowym, 2. w opinii z 2014 r. biegły powtórzył swoje ustalenia z opinii z 2011 r. Dodał jednak we wnioskach, że w celu eliminacji okresowego podtapiania działek nr [...], [...] i [...] należy rozwiązać w sposób skuteczny odprowadzenie wód powierzchniowych spływających z ul. [...] kierując je do istniejącego rowu melioracyjnego na działce nr [...], 3. w opinii z 2015 r. biegły stwierdził, że w ramach przebudowy odcinka drogi krajowej w 2014 r. wykonano również przebudowę urządzeń związanych z odprowadzaniem wód opadowych z pasa drogowego i opisał zakres wykonanych robót. Nie ocenił jednak, czy roboty te były wystarczające ze strony [...] dla zmniejszenia/zminimalizowania spływu wód z drogi krajowej na zalewane posesje. Stwierdził, że przebudowę tą ograniczono jedynie do pasa drogowego i nie zajęto się problematyką dalszego odprowadzenia przez sąsiednie tereny zabudowane znajdujące się na terenie gminy Z., Organ odwoławczy stwierdził, że w każdej opinii biegły zawarł proponowane środki zapobiegające okresowym podtopieniom terenu. W opinii z 2011 r., która stała się podstawą nałożenia na [...] obowiązków w zaskarżonej decyzji, zaproponował: - na odcinku długości ok. 100 m wykonanie rowu przydrożnego z odprowadzeniem wody do istniejącego rowu melioracyjnego (przy przepompowni ścieków). Pod drogą dojazdową z płyt na działce nr [...] oraz pod planowanym wjazdem na działkę nr [...] wykonać odpowiednie przepusty. Niezbędne przeprowadzenie konserwacji rowu melioracyjnego, a także rozbiórkę grobelek usypanych wzdłuż drogi - obwodnicy wiaduktu, - przed przepustem (dojazd z ul. [...] na dz. nr [...]) wykonanie korytka ściekowego z rusztem żeliwnym, - wykonanie analogicznego korytka na zjeździe z ul. [...] na ulicę osiedlową. Natomiast w opinii z 2014 r. biegły zaproponował kolejne środki zapobiegające, m.in. przedłużenie korytka betonowego do wlotu do przepustu pod zjazdem indywidualnym w km 0+847,06. W ocenie organu odwoławczego nie wiadomo "jakie korytko biegły ma na myśli" i jest to stwierdzenie niezrozumiałe. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że niezrozumiałe jest "jak powyższe przedłużenie korytka z opinii z 2014 r. ma się do ich wykonania z opinii z 2011 r.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że w aktach sprawy znajduje się Opinia techniczna w zakresie oceny wpływu działań zarządcy drogi krajowej nr [...] d na gruntach stanowiących pas drogowy oraz działań właścicieli, użytkowników i zarządców gruntów w sąsiedztwie ww. pasa drogowego na zalewanie wodami opadowymi działek nr ew. [...], [...] i [...] w m. [...] w szczególności w świetle ustawy Prawo wodne, sporządzona przez mgr inż. Z. S. mającego uprawnienia do wykonywania dokumentacji hydrologicznej. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy nie wynika na jakim etapie opinia ta została dołączona, ale z pisma organu I instancji przekazującego odwołanie wynika, że opinia ta była znana w okresie przekazywania odwołania do organu odwoławczego. Jednakże w piśmie tym wskazano, że w opinii brak odniesienia do art. 9, 19, 31, 37, 42 i 122 ustawy Prawo wodne. Organ odwoławczy stwierdził, że nie wiadomo czy przez te braki "opinia jest niewiarygodna, nieprawidłowa, niepełna, czy w ogóle nie wzięto jej pod uwagę?". Organ II instancji przywołał treść art. 29 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015r. poz. 469) i wskazał, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. 3) jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazał, że w przypadku stwierdzenia wystąpienia łącznie powyższych przesłanek organ, w drodze decyzji, winien nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji nakazał [...] wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom opisanym w pkt. 7 opinii biegłego z 2011 r. Rozstrzygnięcie to jednak - zdaniem organu odwoławczego - zapadło w stanie faktycznym, który, wprawdzie został ustalony, jednakże nie odnosi się do zgromadzonych dowodów. Organ I instancji nie udowodnił, że kolejne przebudowy drogi krajowej zmieniły stan wody na gruncie i że zmiany te mają szkodliwy wpływ na działki sąsiednie, nie wyjaśnił, czy wykonanie obowiązków nałożonych na [...] rzeczywiście przywróci stosunki wodne na gruncie, ani też nie ustosunkowano się do kwestii wykonania pewnych czynności na gruntach niebędących w zarządzie [...]. W ocenie organu odwoławczego z 3 opinii biegłego N. i opinii Z. S., wynika, że problemem nie jest wyłącznie budowa czy przebudowa drogi krajowej, lecz ogólnie kwestia braku rozwiązań odnośnie zalewania przedmiotowych działek. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, słusznie ujął to Z. S., sporządzający Opinię techniczną dla [...], że negatywne zjawiska dotyczące zalewania działek nr ew. [...], [...] i [...] narastały latami. Przy czym główną przyczyną, począwszy od 2000 r. było podsypywanie - najpierw nieużytków, a potem usytuowanie na nich nowych inwestycji. Zdaniem organu II instancji istotne znaczenie w sprawie ma fakt, iż pierwsze pisma [...] i J. D. w sprawie zalewania ich działki dotyczyły naruszenia stosunków wodnych przez właściciela działki nr [...], który nawiózł ziemię na swą działkę na wysokość 1,5 m. Podsumowując Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za celowe przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, który - po zapoznaniu się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego i ewentualnym jego uzupełnieniu - winien wydać ponownie stosowną decyzję. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie D. D. i J. D., którzy zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania: - art. 12 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w sytuacji gdy istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy, co w konsekwencji prowadzi do przedłużenia postępowania; - art. 136 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; - art. 7 w zw. z art. 77 § 11 w zw. z art. 80 kpa poprzez niewłaściwe rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, niezgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, co spowodowało niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że organ odwoławczy dysponował szerokim materiałem dowodowym, gromadzonym w sprawie przez okres 5 lat, a ponadto zgodnie z art. 136 kpa mógł przeprowadzić z urzędu, dodatkowe, uzupełniające postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia istniejących okoliczności faktycznych. Organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia zamiast podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do wyjaśnienia istniejących - zdaniem organu administracji - wątpliwości w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) , sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja o uchyleniu przez organ II instancji (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z.) decyzji organu I instancji (Wójt Gminy Z.) i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, na podstawie art. 138 § 2 kpa. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał, że nie jest możliwe merytoryczne zakończenie postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Według art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Granice dopuszczalności orzekania kasacyjnego przez organ odwoławczy określa art. 136 kpa, pozwalając organowi odwoławczemu na usunięcie na żądanie strony lub z urzędu, we własnym zakresie, w ramach postępowania odwoławczego, wad postępowania dowodowego i na przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Na podstawie tego przepisu organ odwoławczy może też zlecić przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego organowi, który wydał decyzję. Mając jednakże na względzie określoną w art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa, a także zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 kpa) organ odwoławczy powinien przede wszystkim we własnym zakresie przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe. Jeżeli zatem korzysta z kompetencji określonych w art. 138 § 2 kpa to jest obowiązany do wskazania w uzasadnieniu orzeczenia okoliczności wymagających wyjaśnienia, a także powinien wyjaśnić, dlaczego nie może przeprowadzić dodatkowego postępowania we własnym zakresie. Przyjmuje się, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną wówczas, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to nie kwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 kpa sąd administracyjny nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 kpa, a w przypadku uznania, iż uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić skargę, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2014, sygn. akt II OSK [...]). Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 138 § 2 kpa. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie wykazał w przekonujący sposób, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji jest obarczone takimi uchybieniami, których nie można było uzupełnić w trybie art. 136 kpa. Trzeba przypomnieć, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne. Z tego przepisu wynika, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać stanu wody na gruncie (ust. 1 pkt 1) oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1 pkt 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 powołanej ustawy). Zdaniem Sądu w świetle ustalonych okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie w sprawie, wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej nie było uzasadnione. Do uchylenia decyzji organu I instancji nie wystarczy ogólne wskazanie, że "sprawa wymaga wyjaśnienia", ani samo wymienienie dostrzeżonych czy domniemanych uchybień. K. jest, aby wynikiem stwierdzonych i realnie istniejących wad postępowania przed organem I instancji, lub wad jego postanowienia, konieczne było ponowne przeprowadzenie postępowania. Z uzasadnienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wynika, jakie okoliczności faktyczne organ uznaje za niewyjaśnione bowiem w ostatnim akapicie na 4 stronie uzasadnienia stwierdza, że "rozstrzygnięcie organu I instancji zapadło w stanie faktycznym, który został ustalony". Ponadto uzasadnienie organu II instancji nie spełnia warunków określonych w art. 138 § 2 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu tym organ odwoławczy opisał szczegółowo wydane w sprawie opinie biegłych, stwierdzając, że niezrozumiałe dla Kolegium są środki zapobiegające zaproponowane w opinii z 2014 r. - co skwitował "w ocenie organu odwoławczego nie wiadomo jakie korytko biegły ma na myśli". W dalszej części uzasadnienie organ odwoławczy przywołał treść art. 29 ustawy Prawo wodne,nie odnosząc go jednak do stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu organ odwoławczy miał dostateczne podstawy do samodzielnej oceny, czy istnieją podstawy prawne do wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Jeżeli natomiast organ odwoławczy uznał mimo wszystko, że sprawa nie jest dostatecznie wyjaśniona pod względem faktycznym, to powinien w pierwszej kolejności rozważyć skorzystanie z kompetencji określonych w art. 136 kpa, a w razie odrzucenia tej możliwości dać temu odpowiedni wyraz w uzasadnieniu decyzji podjętej na podstawie art. 138 § 2 kpa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest pod tym względem wadliwe. Organ nie tylko nie uzasadnił istnienia przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 kpa, ale też nie wyjaśnił dlaczego na podstawie art. 136 kpa nie przeprowadził z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów. Co więcej, organ odwoławczy w istocie nie zakwestionował prawidłowości postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji. Uchylił się natomiast od oceny tych dowodów, przerzucając ten obowiązek na organ I instancji. Zaskarżona decyzja ma więc wady procesowe określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy ppsa i z tego powodu skarga zasługuje na uwzględnienie. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło