II SA/Lu 215/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-07-23

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona uzyskała już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli strona nadal wykazuje brak możliwości ponoszenia kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać stronie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nawet jeśli wcześniej przyznano jej zwolnienie od kosztów sądowych, pod warunkiem, że strona nadal wykazuje, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia adwokata. Analiza sytuacji materialnej strony musi uwzględniać wszystkie okoliczności wpływające na jej zdolność do ponoszenia kosztów.
Stan faktyczny
Strona skarżąca H. i J. małżonkowie G. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wcześniej przyznano im prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący przedstawili swoją trudną sytuację materialną, w tym niskie dochody, niepełnosprawność, brak majątku i zasobów finansowych. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając jedynie żądanie ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano H. i J. małżonkom G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. i J. małżonków G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. i J. małżonków G. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę postanawia : przyznać H. i J. małżonkom G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 maja 2009r. stronie skarżącej H. i J. małżonkom G., przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie z żądaniem zawartym w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym 28 kwietnia 2009r. W dniu 9 lipca 2009r. skarżący złożyli na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do wniosku załączyli: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] stwierdzające u skarżącego niezdolność do pracy, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] kwalifikujące skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz kserokopię odcinka świadczenia skarżącego za czerwiec 2009r. Ponadto skarżący na wezwanie referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2009r. złożył dodatkowe oświadczenie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Żądanie strony zawarte we wniosku z dnia 9 lipca 2009r. dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie. Oceniając zakres żądania wniosku należy mieć jednak na uwadze, że poprzednio złożony przez stronę wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczył zwolnienia w całości od kosztów sądowych i strona uzyskała prawo pomocy w tym zakresie. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu (referendarza sądowego) oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków (art. 241 ustawy p.p.s.a.). W powyższej sytuacji uznać należy, że rozpoznaniu podlega jedynie wniosek o ustanowienie adwokata. Mając na uwadze aktualną sytuację materialną skarżących, przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 9 lipca 2009r., załączonych do niego dokumentach oraz nadesłanym na wezwanie oświadczeniu, stwierdzić należy, że żądanie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Podnieść w tym miejscu należy, że do strony skarżącej ubiegającej się o ustanowienia adwokata a uprzednio zwolnionej w całości od kosztów sądowych (postanowieniem referendarza sądowego z 5 maja 2009r.), ma zastosowanie art. 246 § 1 pkt 1, dotyczący przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z córką kontynuującą naukę na studiach. Źródłem utrzymania rodziny jest świadczenie rentowe otrzymywane przez skarżącego w wysokości [...] zł brutto tj. [...] zł netto (odcinek świadczenia za czerwiec 2009r.) oraz zasiłek rodzinny na córkę w kwocie [...] zł. Ze względu na niskie dochody rodziny skarżący sezonowo podejmuje się pracy dorywczej, jednakże jak podkreślił w oświadczeniu z dnia 21 lipca 2009r., nie są to dochody stałe i nie przekraczają [...] zł miesięcznie. Skarżąca natomiast jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (zaświadczenie Miejskiego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...]). W skład majątku skarżących wchodzi dom o pow. [...] m2 oraz działka rolna o pow. [...] ha, poza tym nie posiadają innego majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Ponadto oboje skarżący są osobami schorowanymi, co potwierdzają załączone do wniosku orzeczenia lekarskie. Wykazana przez skarżących ich sytuacja materialna (niskie dochody rodziny nawet przy uwzględnieniu dochodu skarżącego z pracy dorywczej, brak zasobów finansowych i majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów postępowania) uprawnia do stwierdzenia, że skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia należnego adwokatowi za prowadzenie sprawy. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło