II SA/Lu 216/06
WyrokWSA w Lublinie2006-04-14
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Witold Falczyński, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił i pobrał opłatę planistyczną od zbywcy nieruchomości, gdy nastąpił wzrost jej wartości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zbycie nastąpiło w ciągu 5 lat od wejścia w życie planu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ustalił i pobrał opłatę planistyczną. Wzrost wartości nieruchomości nastąpił w związku ze zmianą planu miejscowego, a zbycie nieruchomości miało miejsce w ciągu 5 lat od wejścia w życie planu, co uzasadniało nałożenie opłaty zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP oraz nieznajomości prawa zostały uznane za niezasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu opłaty planistycznej w kwocie 5551,20 zł. od wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i jej późniejszym zbyciem. Skarżąca R.A.W. zarzuciła naruszenie jej praw konstytucyjnych, w szczególności prawa do ochrony zdrowia, ze względu na trudną sytuację materialną uniemożliwiającą uiszczenie opłaty. Podniosła również zarzuty dotyczące nieznajomości przepisów i uchwały ustalającej stawkę opłaty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi R.A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., [...] w przedmiocie opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania R.A.W., zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 za zm.) orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] września 2005 r. Wójta Gminy w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej w kwocie 5551,20 zł. od wzrostu nieruchomości (działka nr 228 położona w K.) objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy w związku ze zbyciem tej nieruchomości przez R.A.W. w dniu 23 listopada 2004 r.
Organ odwoławczy wskazał na następujące motywy rozstrzygnięcia:
Istotą obowiązku uregulowanego w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sprowadza się do konieczności uiszczenia przez zbywcę nieruchomości opłaty w przypadku łącznego wystąpienia przesłanek:
1) wzrostu wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany;
2) zgłoszenie roszczenia o jednorazową opłatę w terminie do 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące.
Z art. 37 ust. 11 cyt. ustawy wynika, że zasady określania wartości nieruchomości ustalają przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. W operacie szacunkowym rzeczoznawca majątkowy ustalił wzrost wartości działki nr 228 na kwotę 18504 zł. Wynika z tego, że wartość przedmiotowej nieruchomości przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonym uchwałą Nr IV/15/88 Gminnej Rady Narodowej z dnia 29 grudnia 1988 r. ze zmianami pod uprawy polowe, ogrodnicze i sadownicze (symbol CD 12 RP) była niższa niż po podjęciu uchwały Nr XLIV/285/2002 Rady Gminy z dnia 13 września 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 122, poz. 2644). Wskutek zmiany planu miejscowego przedmiotowa nieruchomość została objęta terenem o symbolu Mne-MNj, MR – tereny zabudowy ekstensywnej.
Zaistniały więc okoliczności uzasadniające wydanie w stosunku do R.A.W. decyzji ustalającej opłatę planistyczną, gdyż:
- uchwała Nr XLIV/285/2002 Rady Gminy z dnia 13 września 2002 r. w § 17 ust. 2 ustala 30 % stawkę wzrostu wartości dla terenów przeznaczonych na lokalizację budownictwa jednorodzinnego;
- z roszczeniem o opłatę właściwy organ wystąpił przed upływem 5 lat od dnia, w którym zmiana planu miejscowego stała się obowiązująca.
Zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Do wymiaru oraz poboru jednorazowej opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie miały zastosowania przepisy ordynacji podatkowej (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. OSK 520/04). Stanowisko takie zachowuje w pełni aktualność pod rządem ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Również ciężki stan zdrowia strony nie ma wpływu na ustalenie opłaty planistycznej i nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania.
R.A.W. w skardze do sądu administracyjnego domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zarzuciła naruszenie jej praw wynikających z art. 68 ust. 1 i 3 Konstytucji RP przez wydanie decyzji nie uwzględniającej jej sytuacji materialnej i osobistej, co uniemożliwia skarżącej ze względów finansowych korzystanie z prawa do ochrony zdrowia jako osobie chorej w podeszłym wieku.
W uzasadnieniu skargi R.A.W. podniosła, że Rada Gminy uchwaliła najwyższą możliwą stawkę. O podjętej uchwale nie zostali zawiadomieni mieszkańcy gminy. Nieznane też były przepisy ustawowe. W przypadku posiadania wiedzy o wysokości opłaty planistycznej skarżąca zrezygnowałaby za sprzedaży przedmiotowej działki. Aktualnie nie posiada środków na uiszczenie opłaty planistycznej. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 716 zł., które przeznacza na leczenie. Przeznaczenie nawet części środków na uiszczenie opłaty planistycznej uniemożliwia leczenie.
Organ Administracyjny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem.
W toku postępowania administracyjnego wyjaśniono i rozważono istotne okoliczności sprawy, a jej rozstrzygnięcie zgodne jest z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).
W myśl tego przepisu, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel albo użytkownik wieczysty sprzedaje tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości.
Z niewadliwych ustaleń organu administracji wynika, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki zastosowania powołanego przepisu prawa. Rada Gminy uchwałą Nr XLIV/285/2002 z dnia 13 września 2002 r. w sprawie uchwalenia I etapu zmiany miejscowego planu ogólnego gminy (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 122, poz. 2644, z dnia 18 października 2002 r.) dokonała zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy zatwierdzonego uchwałą Nr IV/15/88 Gminnej Rady Narodowej z dnia 29 grudnia 1988 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 417, poz. 89 z dnia 30 marca 1989 r.). W wyniku tej zmiany działka nr 228, stanowiąca własność skarżącej, objęta została terenem oznaczonym symbolem Mne - MNj, MR z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową ekstensywną. W dotychczas obowiązującym planie (uchwała Nr IV/15/88 z dnia 29 grudnia 1988 r.) działka nr 228 przeznaczona była pod uprawy polowe, ogrodnicze i sadownicze i wchodziła w skład terenu oznaczonego symbolem CD 12 RP. W związku z powyższą zmianą planu miejscowego wrosła wartość działki nr 228 o 18504 zł., co ustalił organ administracji na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego (art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy działów V i VI ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Treść tego operatu nie została zakwestionowana.
Skarżąca w dniu 23 listopada 2004 r. zbyła działkę nr 228 w drodze umowy sprzedaży. Czynność ta nastąpiła więc przed upływem 5 lat od dnia, w którym zmieniony plan miejscowy (uchwała Nr XLIV/285/2002 z dnia 13 września 2002 r.) stał się obowiązujący. Również przed upływem tego terminu właściwy organ wszczął postępowanie w sprawie pobrania opłaty jednorazowej. Zachowanie tego terminu, przy spełnieniu pozostałych wymogów ustawowych, warunkuje pobranie opłaty, co wynika z art. 37 ust. 4 cyt. ustawy, który w odniesieniu do opłat określonych w art. 36 ust. 4 odsyła do odpowiedniego stosowania art. 37 ust. 3 stanowiącego, że roszczenia, o których mowa w art. 36 ust. 3 można zgłaszać w terminie 5 lat, od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące.
Wymienioną uchwałą (§ 17 ust. 2 lit. a) ustalono na 30 % stawkę opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości objętych zmianą planu, w przypadku ich zbycia.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że decyzja organu pierwszej instancji orzekająca o pobraniu od skarżącej jednorazowej opłaty w kwocie 5551,20 zł. oraz decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, zgodne są z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zarzuty podniesione w skardze są niezasadne.
R.A.W. zarzuciła naruszenie art. 68 ust. 1 i 3 Konstytucji RP. Zgodnie z tymi przepisami każdy ma prawo do ochrony zdrowia (ust.1); władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej m.in. osobom w podeszłym wieku (ust. 3).
Określone w tych przepisach prawo do ochrony zdrowia oraz szczególne powinności władz publicznych w tym zakresie w odniesieniu do poszczególnych grup ludności, w tym osób w podeszłym wieku, realizowane jest przez zapewnienie obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, finansowanej ze środków publicznych (ust. 2).
Nie można więc podzielić zarzutu skarżącej, że pobranie od niej opłaty planistycznej uniemożliwi jej ochronę zdrowia.
Chybione są również pozostałe zarzuty skargi, dotyczące nie powiadomienia o treści uchwały zmieniającej plan miejscowy i ustalającej stawkę procentową opłaty planistycznej oraz przepisów ustawowych.
Zgodnie z art. 88 ust. 1i 2 Konstytucji warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie (ust. 1). Zasady i tryb ogłoszenia aktów normatywnych określa ustawa (ust. 2).
W myśl art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłoszeniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2005 r., Nr 190, poz. 1608 ze zm.) w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza się ustawy. Akty prawa miejscowego stanowione przez organ gminy ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 13 pkt 2 tej ustawy).
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, której przepisy miały zastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy została ogłoszona w dzienniku Ustaw z 2003 r. Nr 80, poz. 77. Natomiast uchwała Nr XLIV/285/2002 z dnia 13 września 2002 r. zmieniająca plan miejscowy gminy ogłoszona została w Dzienniku Urzędowym Województw Lubelskiego Nr 122, poz. 2644. Spełnione zatem zostały ustawowe wymogi wejścia w życie tych aktów normatywnych i skarżąca nie może skutecznie powoływać się na nieznajomość powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
W odniesieniu do zawartego w skardze twierdzenia, że posiadanie wiedzy o wysokości opłaty planistycznej spowodowałoby rezygnację ze sprzedaży nieruchomości, a tym samym uniknięcie tej opłaty, wskazać należy na art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten umożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu żądanie ustalenia w drodze decyzji wysokości opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4. Skarżąca nie skorzystała z takiej możliwości. Nie może więc podnieść skutecznie zarzutu, że odstąpiłaby od sprzedaży nieruchomości, gdyby wcześniej znała wysokość opłaty.
Z tych względów skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło