II SA/Lu 217/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-06-21

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na ustanowieniu adwokata?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, działająca w sprawie z zakresu pomocy społecznej, która jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na ustanowieniu adwokata. Sąd powinien rozpoznać taki wniosek, stosując odpowiednio przepisy o przyznaniu prawa pomocy, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca S. D. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przekazania wniosku o udzielenie pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę. Następnie skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub rzecznika patentowego, a także o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd uznał, że skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano S. D. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o udzielenie pomocy - w zakresie wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a: przyznać S. D. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej . Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o udzielenie pomocy. W piśmie z dnia 13 maja 2010 r. (data nadania) skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, przez ustanowienie adwokata lub rzecznika patentowego, a następnie wniosła również o zwolnienie od kosztów sądowych. Wprawdzie w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała mylnie, iż wnosi o ustanowienie rzecznika patentowego, lecz z uwagi na nieporadność strony Sąd potraktował ten wniosek jako żądanie ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 239 pkt 1 litera "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Oznacza to całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków (art. 241 ustawy). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy – w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy – stosuje się odpowiednio do osób korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 262 ustawy). Wniosek S. D. o przyznanie prawa pomocy podlega zatem rozpoznaniu w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z niewielkiej renty. Dochody skarżącej nie pozwalają na skromną nawet egzystencję, a w żadnym wypadku nie pozwolą na pokrycie kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika bez uszczerbku niezbędnych kosztów utrzymania skarżącej. W tej sytuacji, wobec ustawowego zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega uwzględnieniu przez ustanowienie adwokata. Z tych względów i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło