II SA/Lu 22/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania D. D. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Referatu Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miejskiego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie; uchylenia decyzji z dnia [...], o zarejestrowaniu samochodu marki Volkswagen Passat z 1999 r. Nr silnika [...], Nr nadwozia: [...] za Nr rejestracyjnym [...] na D. D. zamieszkałego w L. ul. K. i Z. P. zamieszkałego w K. ul. K. - odmowy zarejestrowania pojazdu wymienionego w treści wniosku z dnia [...] listopada 1999 r. jako samochodu ciężarowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa; - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach zaskarżonej decyzji wskazano, że organ I instancji decyzją z dnia [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. po wznowieniu postępowania uchylił decyzję z dnia [...] o zarejestrowaniu samochodu marki "Volkswagen Passat" z 1999 r., jako samochodu ciężarowego i odmówił zarejestrowania tego pojazdu jako samochodu ciężarowego. Jako podstawę tej decyzji wskazano, że rejestracji w/w samochodu dokonano m.in. na podstawie dowodu rejestracyjnego wydanego na ten pojazd w Starostwie Powiatowym nieważność, której to rejestracji stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...], jako że zarejestrowano pojazd jako samochód ciężarowy po dokonanych zmianach konstrukcyjnych z osobowego bez wymaganego odnośnymi przepisami wyciągu ze świadectwa homologacji. Rozpatrując odwołanie organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku art. 145 § 1 pkt 8 kpa organ administracji publicznej w trybie wznowieniowym /na zasadzie obligatoryjności/, uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi, że decyzja w oparciu o którą wydana została uchylona i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Stosownie do art. 72 ust. 1 powołanej ustawy o ruchu drogowym rejestrację pojazdu dokonuje się na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji jeżeli jest wymagane /pkt 3/ dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany /pkt 4/. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] w przedmiocie rejestracji w/w pojazdu, będącej podstawa rejestracji dokonanej dnia [...] listopada 1999 r. na nazwiska: D. D. i Z. P. i nie przedłożenia przez nich świadectwa homologacji na samochód ciężarowy wyczerpuje dyspozycję art. 145 § 1 pkt 8 kpa, art. 151 § 1 pkt 2 kpa stanowiących podstawę do uchylenia dowodu rejestracyjnego i odmowy zarejestrowania tegoż pojazdu. Organ II instancji podniósł ponadto, że zarzut powołania błędnej podstawy prawnej /art. 151 § 2 kpa zamiast art. 151 § 1 pkt 2 kpa nie skutkuje stwierdzeniem jej merytorycznej wadliwości. Omyłka ta została sprostowana postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył D. D., wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił, że jego zażalenie na postanowienie z dnia [...] października 2002 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki nie zostało rozpoznane. Wskazał ponadto, że decyzja zaskarżona narusza podstawową zasadę nie działania prawa wstecz i zaufania obywatela do Państwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W osnowie decyzji organu I instancji z dnia 30 września 2002 r. jako podstawę procesową rozstrzygnięcia wskazano m.in. art. 151 § 2 kpa /k. 5 akt adm./. Postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. organ ten sprostował omyłkę zastępując zapis "Art. 151 § 2" na "art. 151 § 1 pkt 2 kpa. W rozstrzygnięciu organu zawarto pouczenie o przysługującym stronie zażaleniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego" w terminie 14 dni od daty jego doręczenia. W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący złożył oryginał zażalenia z dnia [...] listopada 2002 r. na powyższe postanowienie z prezentatą Kancelarii Wydziału Spraw Administracyjnych Inspektoratu Komunikacji Urzędu Miejskiego. Niesporne jest, że zażalenie nie zostało rozpoznane przez organ odwoławczy, a z twierdzeń pełnomocnika Kolegium wynika, że nie zostało ono przedstawione przez organ I instancji. W tym stanie stwierdzić należy, że postanowienie z dnia [...] października 2002 r. nie ma znamion ostateczności w rozumieniu art. 16 § 1 kpa jak wadliwie przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Do zażaleń mają bezpośrednie zastosowanie przepisy art. 129 § 1 i 3, 131, art. 133 i art. 137 kpa /por. Grzegorz Łoszczyca – Zażalenie w ogólnym postępowaniu administracyjnym; Kantor Wydawniczy Zakamycze 2000 str. 54 – 64/. Z powołanych wyżej przepisów kpa – art. 131, 134 w zw. z art. 144 kpa wynika, że organ I instancji zawiadamia strony o wniesieniu zażalenia, przy czym przesyła zażalenie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od dnia otrzymania zażalenia. Jeżeli organ I instancji nie przekazał zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, to tym samym rażąco naruszył m.in. przepisy art. 77 ust. 2, art. 78 Konstytucji w zw. z art. 7, art. 15, art. 133 kpa /por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r. sygn. akt SA/Rz 1953/2000 – niepubl./. Skutki takiego zaniedbania obciążają jednak bezpośrednio w sensie procesowym również organ odwoławczy. Stwierdzić należy, że wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] było niedopuszczalne, skoro postanowienie pierwszoinstancyjne z dnia [...] października 2002 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki nie było postanowieniem ostatecznym z uwagi na złożenie przez stronę zażalenia i nierozpatrzenie go przez organ odwoławczy, bez względu na przyczynę tego stanu rzeczy. W tych okolicznościach nastąpiło rażące naruszenie przepisów art. 78 Konstytucji oraz art. 7, 8, 15 i 16 kpa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa to takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Zauważyć należy, że strony złożyły zażalenie z przekroczeniem terminu o którym mowa w art. 141 § 2 kpa. Zrobiły to jednak zgodnie z pouczeniem udzielonym przez organ I instancji /k. 5 akt adm./. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.