II SA/Lu 22/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), należnego podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. w sprawie odmowy nakazania przywrócenia stosunków wodnych na działce nr 850/2 położonej w S. na podstawie art. 134 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że Wójt Gminy decyzją z dnia [...] r. odmówił nakazania E. G. przywrócenie stosunków wodnych na działce nr 850/2 położonej w S. z uwagi na nie stwierdzenie zmian w odpływie wody ze szkodą na grunty sąsiednie tj. działki nr. 846/11 stanowiącej własność M. K.. W dniu 28 września 2011 r. decyzja Wójta Gminy doręczona została M. K., ale zgodnie z adnotacją poczty adresat odmówił przyjęcia. W tej sytuacji przesyłka została zwrócona do organu I instancji i dołączona do akt niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 47 §1 kpa, jeżeli adresat odmówił przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata ( § 2). W związku z powyższym organ stwierdził, że wyżej wymieniona decyzja Wójta Gminy z dnia [...] r. została doręczona M. K. dnia 28 września 2011 r. odwołanie od tej decyzji M.K. złożyła dnia 13 października 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Stosownie do art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 12 października 2011 r. Tymczasem odwołanie zostało złożone w dniu 13 października 2011 r.. Skarżąca nie wniosła prośby o przywrócenie terminu (art. 58 kpa ). Organ odwoławczy wytoczył pogląd utrwalony w orzecznictwie, z którego wynika, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawne. Gdy organ II instancji stwierdzi, iż środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. K. wnosi o "przywrócenie terminu i unieważnienia postępowania". Przyznaje jednocześnie, że odmówiła przyjęcia przesyłki, bo niezgadza się ze sposobem rozstrzygnięcia sprawy przez Wójta. Prosi " o umorzenie kosztów biegłego z ochrony środowiska". Skarżąca opisuje także swoją sytuację materialną i osobistą. Podnosi, iż jest osobą samotną, starszą i chorą. Wskazuje okoliczności związane z budową ogrodzenia przez sąsiada. Wnosi o " rozbiórkę płotu, przepustu i części bramy z jej działki" W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie odwołania od orzeczenia organu pierwszej instytucji jest zachowanie ustawowego terminu. Zgodnie z przepisem art.129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W rozpatrywanej sprawie decyzja Wójta Gminy z dnia [...] r. odmawiająca nakazania przywrócenia stosunków wodnych na działce nr 850/2 w S. doręczona była stronie za pośrednictwem poczty. Skarżąca M. K. nie neguje, że w dniu 28 września 2011 r. odmówiła przyjęcia przesłanej jej decyzji. Zasadnie zatem przyjął organ, powołując się na treść art. 47 § 2 kpa, że za datę doręczenia decyzji należy uznać 28 września 2011r., Natomiast odwołanie od tej decyzji skarżąca złożyła w dniu 13 października 2011 r., a wiec z uchybieniem terminu, który upłynął w dniu 12 października 2011 r. Trzeba przy tym wyjaśnić, że każde nawet minimalne przekroczenie ustawowego terminu stanowi jego uchybienie, gdyż jest to okoliczność obiektywna. Należy również zaakcentować, że treść art. 134 kpa będącego bezwzględnie obowiązującą normą prawną wskazuje na związany charakter rozstrzygnięcia i nie pozostawia organiku odwoławczemu jakiejkolwiek sfery uznania ( wide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2006 r. , sygn. akt I SA/WA 1225/06, publ.. LEX 320589). Bezsporny w sprawie niniejszej jest również fakt, że skarżąca składając odwołanie nie zgłaszała wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia ani nie powoływała się na okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że opóźnienie w dokonaniu tej czynności procesowej nastąpiło bez jej winy. Przywrócenie terminu jest instytucja procesową opartą na zasadzie skargowości a zatem nie może nastąpić z urzędu przez organ odwoławczy. Powoływanie się przez skarżącą w skardze na wiek i choroby dopiero na etapie postępowania sądowego nie może rzutować na ocenę zaskarżonego aktu. Sąd nie jest bowiem adresatem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego albowiem Sad kontroluje jedynie prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego przez organy administracji, oznacza to że sąd administracyjny może jedynie przeprowadzić kontrolę natomiast nie dysponuje żadnymi uprawnieniami umożliwiającymi mu merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie, a tym samym nie dysponuje możliwościami przywracania uchybionego terminu. Reasumując, w ocenie Sądu, podczas wydawania zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to skutkuje koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270,ze zm.) O wynagrodzeniu adwokata ustanowionego dla skarżącej w ramach prawa pomocy, Sad orzekł na podstawie art. 250 wyżej wymienionej ustawy w zw. z §18 ust.1 pkt.1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokata oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.Nr.163, poz.1348 ze zm.)