II SA/Lu 22/23

WyrokWSA w Lublinie2023-04-25

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jerzy Drwal, Maciej Gapski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy teren zielony, nieposiadający infrastruktury typowej dla osiedla mieszkaniowego i położony po przeciwnej stronie ulicy od zrealizowanego osiedla, może być uznany za realizację celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego "G.", co skutkowałoby odmową zwrotu nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że teren zielony, który nie posiada infrastruktury typowej dla osiedla mieszkaniowego, nie jest pielęgnowany i znajduje się po przeciwnej stronie ulicy od zrealizowanego osiedla, nie może być uznany za realizację celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego "G.". W związku z tym nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia i powinna zostać zwrócona spadkobiercom poprzedniego właściciela. Skarga Gminy L. została oddalona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców byłej właścicielki o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, która pierwotnie została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego "G.". Po przeprowadzeniu postępowania Starosta Lubelski orzekł o zwrocie części nieruchomości, uznając ją za zbędną na cel wywłaszczenia. Wojewoda Lubelski utrzymał tę decyzję w mocy. Gmina L. wniosła skargę do WSA, argumentując, że teren zielony na nieruchomości stanowi realizację celu wywłaszczenia. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy L.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Asesor sądowy Maciej Gapski Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 9 grudnia 2022 r., znak: GN.V.7534.2.79.2022 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia 9 grudnia 2022 r. Wojewoda Lubelski (dalej także jako: Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję Starosty Lubelskiego (dalej także jako: Starosta) z dnia 25 października 2022 r., orzekającą o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej dawnym numerem [...] w części wchodzącej w obszar aktualnej działki nr [...] (obr. 27, ark. 7), położonej w L. przy ul. W. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją Prezydenta Miasta Lublina z dnia 28 kwietnia 1987 r. znak; GG.VII.8229/29/84/87, została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość stanowiąca własność A. J., położona w L. przy ul. P., w dzielnicy C., oznaczona jako działka nr [...] o pow. 1125 m2, zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego "G.". Wnioskiem z dnia 6 lutego 2020 r. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości do Prezydenta Miasta Lublin wystąpili: I. C., R. K., A. M. W. i D. S. K. jako spadkobiercy byłej właścicielki. Spadek po I. C. nabyli – Z. C., E. G. oraz K. M. We wspomnianym wniosku podano m. in., że działka nie została w żaden sposób zagospodarowana. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2020 r. Wojewoda wyłączył Prezydenta Miasta Lublin (dalej także jako: Prezydent) od prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu części wywłaszczonej działki nr [...], wchodzącej w obszar ewidencyjnej działki nr [...] i jednocześnie wyznaczył Starostę Lubelskiego do załatwienia tej sprawy (Prezydent reprezentujący Gminę L., będącą właścicielem części zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta: [...], podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a.). Wydział Planowania Urzędu Miasta L. w piśmie z dnia 10 marca 2022 r. poinformował, że w dniu 28 kwietnia 1987 r. dla całego miasta L. obowiązywał Plan Zagospodarowania Przestrzennego Zespołu Miejskiego, zatwierdzony uchwałą Nr XV/91/86 z dnia 30 grudnia 1986 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. z dnia 9 marca 1987 r. Nr 2, poz. 25) i według rysunku ww. planu przedmiotowy teren położony był w rejonie urbanistycznym I., w jednostce strukturalnej I., że wnioskowany do zwrotu obszar w dacie wywłaszczenia objęty był Miejscowym Planem Szczegółowym L., zatwierdzonym zarządzeniem nr 21 Prezydenta Miasta z dnia 17 sierpnia 1976 r., że według tego planu wywłaszczona działka w znacznej części położona była w obszarze projektowanego przebiegu ulicy - trasy Zielonej, a jej niewielka część (północna) wchodziła w obszar terenów budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego. W piśmie z dnia 17 lutego 2022 r. Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta wyjaśnił, że dla nieruchomości oznaczonej dawnym nr [...] obowiązywał planu realizacyjny zagospodarowania terenu osiedla mieszkaniowego "G.", zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta Lublina z marca 1983 r. oraz plan koncepcyjny zagospodarowania osiedla "G.", zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta Lublin z dnia 25 maja 1981 r. znak: GT.III.8380/1/23/81. Zgodnie z tymi dokumentami planistycznymi wnioskowany do zwrotu teren położony był na pograniczu obszaru planowanego pod osiedle mieszkaniowe i obszaru planowanej ulicy. Sporządzona została dokumentacja geodezyjno-prawna dotycząca rozliczenia powierzchni wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni 0,1125 ha (operat techniczny przyjęto do zasobu w dniu 27 grudnia 2021 r.). W dniu 9 marca 2022 r. zostały przeprowadzone oględziny przedmiotowej nieruchomości z udziałem stron postępowania, podczas których geodeta uprawniony okazał granice wnioskowanej do zwrotu działki. Obecni na oględzinach stwierdzili, że wnioskowany do zwrotu teren jest niezagospodarowany, wolny od zabudowy, porośnięty dziko rosnącą roślinnością, wykoszono jedynie pas terenu stanowiący północny skraj działki. Nieruchomość stanowi część większego niezagospodarowanego obszaru. Przez południową część nieruchomości przebiegają podziemne sieci infrastruktury technicznej - kolektor deszczowy i sanitarny. Obecni na oględzinach stwierdzili, że urządzone osiedle mieszkaniowe usytuowane jest po przeciwnej stronie ulicy W. w stosunku do położenia zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości. Jedyną zabudową istniejącą po południowej stronie ulicy są dwa budynki wielorodzinne wybudowane w odległości około 60 m od przedmiotowej działki. Geodeta uprawniony – będący wykonawcą dokumentacji geodezyjno-prawnej złożył nową wersję tej dokumentacji, zarejestrowanej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta w dniu 26 lipca 2022 r. pod nr P.0663.2022.2119, w której wskazał grunt, oznaczony jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,0517 ha, nie obejmująca już infrastruktury technicznej. Pismem z dnia 8 września 2022 r. ograniczono wniosek do żądania zwrotu projektowanej działki o pow. 0,0517 ha. Uwzględniając dokumentację fotogrametryczną przedmiotowego terenu z lat 1997, 2003, 2008, 2012, 2013, 2014, 2015, 2018 i 2021 odzwierciedlającą stan zagospodarowania zawnioskowanego do zwrotu gruntu w powyższym okresie Starosta ustalił, że zabudowa osiedla mieszkaniowego w sąsiedztwie wnioskowanej do zwrotu działki zlokalizowana jest po przeciwnej stronie ul. W., że nieruchomość ta znajduje się w pasie terenu, który przez wiele lat pozostawał wolny od zabudowy i dopiero w 2014 r. w sąsiedztwie wywłaszczonej nieruchomości rozpoczęto budowę dwóch budynków wielorodzinnych. W tych okolicznościach decyzją z dnia 25 października 2022 r. Starosta orzekł o zwrocie na rzecz – R. K., A. M. W., D. S. K., Z. W. C., E. M. G. oraz K. A. M. - nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o powierzchni 0,0517 ha, stanowiącej część aktualnej działki ewidencyjnej [...] (obr. 27, ark. 7), dla której jest prowadzona księga wieczysta [...], położonej w L. przy ul. W., stanowiącej część wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej dawnym numerem [...]. Jednocześnie Starosta umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, dotyczącym projektowanych działek o numerach [...] o powierzchni 0,0167 ha i numer [...] o powierzchni 0,0375 ha oraz zobowiązał do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 12 348,38 zł. Prezydent Miasta Lublin wniósł odwołanie. Zaskarżył decyzję Starosty w części obejmującej punkt I oraz III – VIII, podnosząc m. in., że cel wywłaszczenia - budowa osiedla mieszkaniowego "G." na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany. Grunt ten znajduje się na terenie w pełni zorganizowanego osiedla "G." w sąsiedztwie budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej. Skarżący wskazał, iż sama lokalizacja jak i sposób zagospodarowania projektowanej działki nr [...] dowodzą, że teren ten stanowi zieleniec osiedlowy, a osiedle mieszkaniowe to nie tylko budynki mieszkalne, ale również szereg innych obiektów, które stanowią zorganizowany zespół składników mających zaspokoić potrzeby mieszkańców, w tym zieleńce, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe. Wskazaną na wstępie decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Wojewoda wskazał m.in., że przesłanki zwrotu nieruchomości zostały uregulowane w art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899, dalej jako: u.g.n.). Przepis ten w ust. 3 przewiduje, iż poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (art. 137 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy). Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2). Celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa osiedla mieszkaniowego "G." i tylko zrealizowanie powyższego celu w określonym w art. 137 ustawy czasie stanowi negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na wnioskowanej do zwrotu działce nie zrealizowano planowanej inwestycji. Osiedle mieszkaniowe "G." zrealizowano, a jego "granicę" południową stanowi ulica W. Przedmiotowa nieruchomość leży po przeciwnej stronie tej ulicy i wchodzi w skład większego niezagospodarowanego terenu porośniętego trawą i chwastem. Teren ten rozciąga się aż do przebiegających dalej torów kolejowych, co potwierdza załączona dokumentacja fotograficzna. Terenu tego również nie można uznać jako obszaru zorganizowanej zieleni osiedlowej, stale pielęgnowanej i służącej mieszkańcom osiedla, chociażby z jego samego położenia, znajdującego się poza, a nie w integralnej części tego osiedla. Na nieruchomości brak jest infrastruktury w postaci alejek, nasadzeń roślin ozdobnych, ławeczek, czy oświetlenia. Grunt ten wchodzi do zasobu gruntów Gminy, a tym samym nie jest częścią integralną osiedla mieszkaniowego "G.". Z załączonej dokumentacji fotograficznej wynika wprawdzie, że w niedalekim sąsiedztwie w latach 2014-2016 zostały wybudowane przez inwestora prywatnego dwa budynki mieszkalne, jednak fakt ten nie może świadczyć o realizacji celu wywłaszczenia tj. realizacji konkretnego osiedla mieszkaniowego "G.", którego granicę południową stanowi ulica W. W nawiązaniu do zarzutów odwołania Wojewoda wyjaśnił m. in., że celu wywłaszczenia nie można interpretować dowolnie i w związku z tym brak jest podstaw do uznania, że o realizacji tego celu świadczy istnienie terenu zielonego jako infrastruktury osiedlowej. Musi ona być ściśle powiązana z tym osiedlem i jego funkcjami tj. z istniejącymi obiektami oraz ich przeznaczeniem. Równie ważny jest stopień zorganizowania tych urządzeń. Infrastruktura musi być także zamierzona i zgodna z celem wywłaszczenia, a nie powstała "przy okazji". Zatem nie można uznać, że o realizacji celu wywłaszczenia może świadczyć istnienie na podlegającej zwrotowi działce terenu zielonego jako infrastruktury osiedla mieszkaniowego "G.", ponieważ obszar tego osiedla nie obejmuje tej nieruchomości. Reasumując powyższe rozważania organ II instancji stwierdził, że wnioskowany do zwrotu teren stał się zbędny na cel jego wywłaszczenia, a zatem winien podlegać zwrotowi na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela. Gmina L. wniosła skargę na decyzję Wojewody, podnosząc zarzuty naruszenia: 1. przepisów postępowania, tj.: art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nienależytą i powierzchowną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i poczynienie błędnych ustaleń faktycznych co do celu, na jaki nastąpiło wywłaszczenie w sytuacji, gdy sposób zagospodarowania nieruchomości polegający m.in. na utworzeniu w obszarze powstałego osiedla mieszkaniowego terenu zielonego jest zgodny z celem wywłaszczenia; 2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., poprzez uznanie, że na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot nie został zrealizowany cel wywłaszczenia i jako zbędna powinna zostać zwrócona spadkobiercom byłych właścicieli. Gmina L. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody Lubelskiego i decyzji Starosty w części obejmującej punkty I oraz III -VIII. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Wbrew stanowisku Gminy L. zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Z uwagi na charakter sporu prowadzonego w niniejszej sprawie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, zgodnie z ust. 3 art. 136 u.g.n., mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia określa art. 137 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W przypadku, gdy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2). Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej, stosownie do art. 140 u.g.n. Za ugruntowany należy uznać pogląd, że wystąpienie jednej z przesłanek zbędności, o których mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n., nakazuje organowi administracji publicznej uznać tę nieruchomość za zbędną na cel wywłaszczenia, co w konsekwencji winno skutkować jej zwrotem. Powołany przepis, zawierający ustawową definicję pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, nakłada bowiem na organy administracji publicznej obowiązek ścisłej wykładni, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek odstępstw od jego treści (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2001 r., sygn. akt I SA 241/00). W orzecznictwie sygnalizuje się, że ocena zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia powinna być dokonana na podstawie wszelkich dokumentów dotyczących realizacji tego celu. Przepis art. 136 ust. 1 u.g.n. wyraża podstawową regułę, że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zatem ustalenie celu wywłaszczenia – jako niezbędny element postępowania wywołanego wnioskiem o zwrot nieruchomości - musi być skonkretyzowane. Doprecyzowanie celu wywłaszczenia powinno zatem nastąpić na podstawie całej dostępnej dokumentacji sporządzonej do celów wywłaszczenia nieruchomości, w tym obowiązujących w dacie wywłaszczenia aktów planistycznych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Po 366/18; wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1142/16, wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 stycznia 2023 r. sygn.. akt II SA/Lu 624/22). Będąca przedmiotem sprawy nieruchomość została wywłaszczona w trybie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Lublina z dnia 28 kwietnia 1987 r. znak; GG.VII.8229/29/84/87. Wspomnianą decyzją załatwiono wniosek Wojewódzkiej Dyrekcji Inwestycji w L. i wywłaszczono na rzecz Państwa nieruchomość, położoną w L. przy ul. P., w dzielnicy C., oznaczona jako działka nr [...] o pow. 1125 m2, zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego "G.". W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że przy ocenie realizacji budowy osiedla mieszkaniowego należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, takich jak: budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, czy zieleń osiedlowa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2011 r., II SA/Po 158/11; wyrok NSA z dnia 3 września 2010 r., I OSK 1537/09; wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 października 2015 r., II SA/Kr 928/15). W realiach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości to, że: - w świetle decyzji wywłaszczeniowej, odjęcie prawa własności nieruchomości nastąpiło zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego "G."; - w dniu 28 kwietnia 1987 r. dla całego miasta L. obowiązywał Plan Zagospodarowania Przestrzennego Zespołu Miejskiego, zatwierdzony uchwałą Nr XV/91/86 z dnia 30 grudnia 1986 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. z dnia 9 marca 1987 r. Nr 2, poz. 25); - według rysunku planu wywłaszczona nieruchomość położona była w rejonie urbanistycznym I., w jednostce strukturalnej I.; - nieruchomość ta w dacie wywłaszczenia objęta była Miejscowym Planem Szczegółowym L., zatwierdzonym zarządzeniem nr 21 Prezydenta Miasta z dnia 17 sierpnia 1976 r.; - według tego planu wywłaszczona działka w znacznej części położona była w obszarze projektowanego przebiegu ulicy - trasy Zielonej, niewielka część (północna) nieruchomości wchodziła w obszar terenów budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego; - dla przedmiotowej nieruchomości (działki nr [...]) obowiązywał zatwierdzony plan realizacyjny zagospodarowania terenu osiedla mieszkaniowego "G." oraz plan koncepcyjny zagospodarowania osiedla "G.", zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta Lublin z dnia 25 maja 1981 r. znak: GT.III.8380/1/23/81. Sporną pozostaje ocena, czy przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie wyjaśniające wykazało, że przejęta na rzecz Państwa nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, jakim była zaplanowana budowa osiedla mieszkaniowego "G.". Zdaniem Wojewody, na wspomnianym gruncie nie zrealizowano celu wywłaszczenia, co znalazło potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Stanowisko Wojewody zasługuje na akceptację, czego nie można powiedzieć o zapatrywaniu Gminy L., która niezasadnie argumentuje zarówno w odwołaniu od decyzji Starosty, jak i w skardze, że cel wywłaszczenia w postaci lokalizacji budowy osiedla mieszkaniowego został zrealizowany o czym świadczy utworzony na obszarze powstałego osiedla mieszkaniowego "teren zielony" jako element infrastruktury niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania takiego osiedla. Zdaniem Wojewody, protokół z oględzin nieruchomości z dnia 9 marca 2022 r. jednoznacznie dowodzi, że na działce o powierzchni 0,0517 ha nie istnieje zabudowa i nie zlokalizowano jakichkolwiek obiektów kubaturowych. Teren działki nie jest zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia – budową osiedla mieszkaniowego. Jego budowa stanowiłaby negatywną przesłankę do zwrotu nieruchomości. Osiedle mieszkaniowe "G." zostało zrealizowane, ale jego granicę stanowi ulica W. Nieruchomość podlegająca zwrotowi położona jest po przeciwnej stronie tej ulicy i wchodzi w skład większego niezagospodarowanego terenu porośniętego trawą i chwastem. W tych okolicznościach – w ocenie Wojewody – takiego terenu nie sposób uznać za obszar zorganizowanej zieleni osiedlowej, pielęgnowanej i służącej mieszkańcom tego osiedla. Jak zauważył Wojewoda, na nieruchomości nie ma infrastruktury w postaci alejek, roślin ozdobnych, ławeczek ani oświetlenia. Poza tym nieruchomość należy do zasobu gruntów Gminy, a tym samym nie stanowi integralnej części osiedla mieszkaniowego "G.". Wojewoda podniósł dodatkowo, że w latach 2014 - 2016 prywatny inwestor wybudował w pobliżu dwa budynki mieszkalne, co nie świadczy jednak o realizacji celu wywłaszczenia, to jest realizacji konkretnego osiedla mieszkaniowego. W ocenie Wojewody, nie każda infrastruktura, czy tereny zielone mogą być uznane za realizację celu wywłaszczenia jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego. Zieleń osiedlowa musi być powiązana z osiedlem mieszkaniowym i jego funkcjami. Zdaniem składu orzekającego WSA w Lublinie, organ odwoławczy na podstawie niewadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, z poszanowaniem zasad określonych w art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poczynił prawidłowe ustalenia odnośnie stanu zagospodarowania zwracanej nieruchomości. Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w stopniu pozwalającym na stwierdzenie, że celu wywłaszczenia jako określonego w decyzji wywłaszczeniowej nie zrealizowano. Upoważniało to organ do zwrotu nieruchomości. Stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, co Wojewoda wykazał. Rozstrzygające znaczenie miała bowiem decyzja wywłaszczeniowa. Dokumentacja planistyczna figurująca w aktach sprawy miała też swoje znaczenia, ale drugorzędne. Plany realizacyjne nie stanowiły podstawy do wyrażonej przez Wojewodę oceny w zakresie zastosowania instytucji zwrotu nieruchomości. Szczegółowość celu wywłaszczenia nie budziła wątpliwości w rozpoznawanej sprawie. Rzeczywisty cel wywłaszczenia został właściwe przez Wojewodę zinterpretowany. Powyższe oznacza, że bez naruszenia przepisów prawa organ odwoławczy rozstrzygnął w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Nieskuteczny jest wiec zarzut o mylnym odtworzeniu celu wywłaszczenia. Stanowisko strony skarżącej wskazuje, że pod pojęciem lokalizacji budowy osiedla mieszkaniowego należy rozumieć kompleksowe zaplanowanie obszaru przeznaczonego pod mieszkalnictwo. Argumentacja strony skarżącej w tej materii sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że wolne od zabudowy tereny zielone stanowią typowy element osiedla mieszkaniowego. Nie nawiązuje jednak do realiów niniejszej sprawy i jest oparta na generalnym założeniu, oderwanym w pewnym od stanu faktycznego sprawy, że w każdym przypadku tereny zielone pozostają w funkcjonalnym związku z osiedlem mieszkaniowym. Stanowisko Gminy L. o zrealizowanym celu wywłaszczenia należało zatem potraktować jako nieuzasadnioną polemikę z logiczną argumentacją Wojewody zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy zarzuty i wnioski skargi nawiązującej do poglądów wyrażanych w przywołanych orzeczeniach sądów administracyjnych, nie podważały legalności skontrolowanej decyzji. Ubocznie należy podnieść, że prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 20 czerwca 2017r. sygn. II SA/Lu 179/17 oddalona została skarga Gminy L. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 10 stycznia 2017 r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (oznaczonej dawnym numerem [...] i wywłaszczonej w celu lokalizacji osiedla mieszkaniowego "G." w L. Stan faktyczny i prawny tej sprawy jest podobny do sprawy wywołanej wnioskiem o zwrot nieruchomości nr [...]. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło