II SA/Lu 220/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy postanawia odrzucić skargę. W dniu 30 marca 2015 r. wpłynęła do Sądu skarga J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Zarządzeniem z dnia 22 kwietnia 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Odpis tego zarządzenia został doręczono mu w dniu 5 maja 2015 r. (k. 12 akt sądowych). W dniu 12 maja 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 1 lipca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na niezłożenie w zakreślonym terminie tego wniosku na urzędowym formularzu (przesłanym stronie przez Sąd). Po złożeniu przez skarżącego sprzeciwu od tego zarządzenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zarządzeniem z dnia 23 września 2015 r. pozostawił bez rozpoznania opisany wniosek skarżącego. W związku z uprawomocnieniem się tego orzeczenia, zarządzeniem z dnia 10 listopada 2015 r. skarżący został ponownie wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w kwocie 100 zł pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis tego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 4 grudnia 2015 r. (k. 36 akt sądowych). W zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wpisu od skargi, a w dniu 11 grudnia 2015 r. złożył pismo, w którym wskazał, że jego wniosek o przyznanie prawa pomocy dotychczas nie został rozpoznany przez Sąd, z związku z czym zażądał doręczenia mu orzeczenia w tym przedmiocie oraz – z ostrożności procesowej – ponownie wniósł o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W myśl art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej także jako: "P.p.s.a.", skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, iż jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu, złoży wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność, gdy zaś nastąpi odmowa zwolnienia, wezwanie powinno być powtórzone po uprawomocnieniu się odmowy. W takiej sytuacji bezskuteczny upływ terminu oznaczonego w zarządzeniu wydanym ponownie powoduje odrzucenie skargi, choćby strona złożyła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (por. przykładowo: postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2005 r., II FZ 125/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 12 oraz zachowujące aktualność w niniejszej sprawie postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98, OSNC 1999, nr 11, poz. 196). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że odpis zarządzenia Sądu z dnia 23 września 2015 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek skarżącego o prawo pomocy został prawidłowo doręczony skarżącemu w trybie określonym w art. 73 P.p.s.a. Powołany przepis normuje instytucję uniwersalnego doręczenia zastępczego pism w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sytuacji, gdy doręczenie zastępcze pisma, o jakim mowa w art. 72 P.p.s.a. okaże się niemożliwe, takie pismo – po uprzednim zawiadomieniu adresata o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia – składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, po upływie których przyjmuje się fikcję doręczenia pisma. Uregulowana w tym przepisie instytucja fikcji doręczenia sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Strona miała jednakże możliwość odbioru przesyłki, ale z niej nie skorzystała (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 410-411 wraz z powołanym tam orzecznictwem). W związku z nieobecnością skarżącego w miejscu zamieszkania, wskazanym przez niego w treści skargi, a także w pozostałych pismach kierowanych do Sądu w tej sprawie (k. 3, 4v, 14v, 24v, 38v), przesyłka zawierająca odpis wskazanego zarządzenia Sądu o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o prawo pomocy, została awizowana oraz pozostawiona w placówce pocztowej K. 9 w dniu 5 października 2015 r. Ponownego awizowania dokonano po upływie 7 dni – w dniu 13 października 2015 r. (k. 33). Zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a. należało więc przyjąć, że przesyłka ta została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 19 października 2015 r., to jest z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej. Tym samym, po upływie siedmiodniowego terminu do złożenia zażalenia na to zarządzenie, stało się ono prawomocne. Poza sporem jest również, że skarżący nie uiścił wpisu od skargi w terminie oznaczonym w zarządzeniu wydanym ponownie po uprawomocnieniu się orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy, który to termin upłynął w dniu 11 grudnia 2015 r., a więc jego skarga podlega odrzuceniu na podstawie powołanego art. 220 § 3 P.p.s.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu.