II SA/Lu 221/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Maciej Kierek, Wiesława Achrymowicz (spr.) asesor WSA, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004 r sprawy ze skargi J. W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] nakazał J. M. dokonanie rozbiórki części ogrodzenia działki nr [...] wobec sprostowania numeracji, o długości 12,30 m, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, a usytuowanego od drogi publicznej, stanowiącej dojazd do posesji M. W. i W. B.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przywołał dyspozycję art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu powołał się organ pierwszej instancji na ustalenia, że objęty nakazem rozbiórki fragment ogrodzenia został wzniesiony przez J. M. po 4 czerwca 2002 r., w świetle oświadczenia jego samego, a wykonano je na rozważanym odcinku z blachy na stalowych słupkach o wysokości 1,46 m fragmentem 3,70 m długości, o wysokości 2 m fragmentem 5,90 m długości oraz o wysokości 2,3 m fragmentem 2,7 m długości. Zważywszy wysokość ostatnio wskazanego odcinka wymagane było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę. Nadto jest to ogrodzenie w granicy z drogą, o przebiegu po terenie stanowiącym wspólną własność osób zamieszkujących w bezpośrednim jej sąsiedztwie, a wykorzystywanej jako dojazd do posesji tam usytuowanych od kilkudziesięciu już lat. Natomiast w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym od 28 grudnia 2001 r., droga ta figuruje, jako o charakterze publicznym. Jej aktualna, rzeczywista szerokość mieści się w wymiarze od 3,3 m do 3,5 m. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że jest to ogrodzenie od strony drogi publicznej, wymagające dla realizacji co najmniej dokonania uprzedniego zgłoszenia, a wobec jego braku inwestor działał w warunkach samowoli budowlanej. Po rozpoznaniu odwołania J. M., przeprowadzeniu ponownych oględzin, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Powołał się na ustalenie, że wysokość odcinka ogrodzenia, objętego obowiązkiem rozbiórki, nie przekracza ustawowo zakreślonej wysokości 2,20 m, lecz zważywszy jego usytuowanie wymagane było uprzednie dokonanie zgłoszenia zamierzenia inwestycyjnego, stosownie do dyspozycji art. 30 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy Prawo budowlane, skoro położone jest od strony drogi, a o publicznym charakterze zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, do którego odwoływał się organ pierwszej instancji, dokonując oceny prawnej. Podkreślił charakter związany decyzji opartej na unormowaniu art. 48 ustawy Prawo budowlane, to jest niezależny od okoliczności faktycznych, leżących po stronie inwestora. Na powyższe skargę złożył J. M., wnosząc o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Argumentując zgłoszone żądanie, powoływał się na okoliczności: istnienia ogrodzenia jego posesji obejmującego działkę o numerze geodezyjnym [...] od 1968 r., a zgodnie z pozwoleniem budowlanym; błędnego ustalenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wysokości ogrodzenia na odcinku objętym nakazem rozbiórki; odwołania się przez organ do zdjęcia niedotyczącego posesji skarżącego; niezgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy przyznania drodze wzdłuż ogrodzenia statusu publicznej. Zdaniem skarżącego maksymalna wysokość ogrodzenia to 2,15 m na odcinku wzniesionym w ramach już istniejącego ogrodzenia, a od strony drogi prywatnej, gdy aktualnie obowiązujące zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego przewidują adaptację i modernizację ulicy [...] w klasie dojazdowej o jezdni dwupasmowej z możliwością obustronnych chodników, o nieograniczonej dostępności i szerokości w liniach rozgraniczających w wymiarze 8 m. W konkluzji zarzucił Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego bezpodstawne zastosowanie powołanych w decyzji unormowań ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wobec braku podstaw prawnych do nakazania inwestorowi rozbiórki omawianego odcinka ogrodzenia działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, jako bezzasadnej, podtrzymując ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że okoliczności budowy ogrodzenia w toku oględzin podał sam skarżący. Organ drugiej instancji po przeprowadzeniu ponownych oględzin ustalił prawidłową wysokość omawianego odcinka ogrodzenia, która zresztą nie jest w sprawie niniejszej okolicznością o rozstrzygającym znaczeniu, a jego usytuowanie biegnie od drogi publicznej. Natomiast gdyby podzielić stanowisko skarżącego o prywatnym statusie tej drogi, to jest ona innym miejscem publicznym, w rozumieniu powoływanych w decyzjach unormowań ustawy Prawo budowlane, co skutkuje tożsamą oceną prawną, w wyniku której organ nadzoru budowlanego zobligowany był do orzeczenia nakazu rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrolowane decyzje organów nadzoru budowlanego, wydane w toku instancji w pełni odpowiadają prawu. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie wydania kontrolowanych decyzji, w myśl art. 28 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., powoływanej wyżej, roboty budowlane co do zasady można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem przewidzianym w art. 29 i art. 30 tejże ustawy. Dyspozycja art. 29 ust. 1 w pkt 7 statuuje zwolnienie inwestora od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, gdy roboty budowlane dotyczą inwestycji w postaci ogrodzenia. Następnie jednak unormowanie art. 30 w ust. 1 pkt 2 przewiduje obowiązek w tym zakresie dokonania zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru przystąpienia do budowy ogrodzenia, gdy ma być usytuowane od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m. W okolicznościach sprawy niniejszej inwestor nie dokonał wymaganego prawem zgłoszenia ani też nie legitymuje się pozwoleniem budowlanym na wzniesienie objętego nakazem rozbiórki odcinka ogrodzenia, a który zrealizował w świetle swych własnych twierdzeń po dniu 4 czerwca 2002 roku. Skarżący nie może skutecznie odwoływać się do pozwolenia budowlanego z 1968 r., gdy w istocie chodzi o nową inwestycję i pozostaje bez rozstrzygającego znaczenia czy inwestor wykonał nowy odcinek ogrodzenia w miejsce poprzedniego, czy też chodzi o odcinek granicy dotychczas niewyznaczony ogrodzeniem, w świetle definicji robót budowlanych przewidzianej w art. 3 pkt 7, a w związku z pkt 6 art. 3 omawianej ustawy Prawo budowlane. Powołane unormowanie art. 30 w ust. 1 pkt 2 zawiera sformułowanie przesłanek statuujących wymóg dokonania skutecznego zgłoszenia przed przystąpieniem do realizacji robót, w którym zdaniotwórcze funktory koniunkcji zostały użyte w znaczeniu enumeracyjnym, gdy rozważać dyrektywy interpretacyjne wykładni logicznej, co oznacza, że wymóg dokonania zgłoszenia obejmuje zarówno sytuację, kiedy ogrodzenie ma mieć wysokość przekraczającą wymiar 2,20 m bez względu na usytuowanie; a także gdy wysokość ogrodzenia nie sięga wymiaru 2,20 m, lecz jego położenie ma miejsce od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. W sprawie niniejszej, gdy maksymalna wysokość ogrodzenia na odcinku objętym nakazem rozbiórki nie przekracza wymiaru 2,20 m, to zatem nie ta okoliczność faktyczna leżeć mogła u podstaw nakazu rozbiórki wbrew argumentacji skarżącego, a na co zwraca uwagę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wiążącym jest usytuowanie omawianego odcinka ogrodzenia od strony drogi, a która w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziana jest jako o statusie publicznym, jakkolwiek formalnoprawnie takiego statusu jeszcze nie uzyskała, stanowiąc tak zwaną drogę prywatną, wydzieloną na gruncie przez właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących zważywszy przebieg faktycznych granic według stanu posiadania, ale o powszechnej dostępności, który to stan jest utrwalony od okresu wieloletniego wstecz, jak to wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania administracyjnego. Przedstawione okoliczności wyczerpują zatem hipotezę unormowania art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, o którym wyżej, skoro omawiany odcinek ogrodzenia działki nr [...] faktycznie jest usytuowany od strony miejsca publicznego, rozumianego jako przeznaczoe do korzystania przez nieograniczoną liczbę osób, w sposób nieograniczony w czasie, odpowiadający pojęciu powszechnej dostępności. Natomiast zagadnienie czy takie miejsce publiczne jest usytuowane na gruncie o uregulowanym stanie prawnym i czy na rzecz podmiotu – jednostki samorządu terytorialnego pozostaje bez rozstrzygającego znaczenia, skoro zgodnie z wolą osób uprawnionych do dysponowania gruntem został on wydzielony pod drogę, powszechnie dostępną, a w konsekwencji stanowiącą inne miejsce publiczne, przewidziane w powołanym ostatnio unormowaniu. W tym stanie rzeczy argumenty leżące u podstaw stanowiska skarżącego nie znajdują uzasadnienia prawnego, gdy organy nadzoru budowlanego zgodnie z ustawowymi wymogami zastosowały w toku instancji rygor z art. 48 ustawy Prawo budowlane, prawidłowo też podkreślając charakter związany takiej decyzji, przy wydawaniu której bez prawnego znaczenia pozostają okoliczności leżące po stronie inwestora, dotyczące jego sytuacji życiowej czy sfery motywacyjnej. Z tych względów, wobec niezasadności skargi, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.