II SA/Lu 222/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska – Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędzia WSA Grzegorz Grymuza po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi H. S. i B. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta L. z [...]., nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących H. S. i B. S. kwoty po 117 (sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] KH Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. - po rozpoznaniu zażalenia H. S. i B. S. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r., znak: [...] odmawiające sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r., znak: [...] orzekającej o wywłaszczeniu i odszkodowaniu m.in. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0209 ha, poprzez zmianę na stronie 3 ww. decyzji w pozycji rejestrowej nr [...], kolumnie nr [...] oraz na stronie [...] ww. decyzji w pozycji rejestrowej nr [...], kolumnie nr [...] oraz na stronie [...] ww. decyzji liczbie porządkowej nr [...], kolumnie nr [...] z "S-cy S. J." na "S-cy S. J.". Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z 9 lipca 2020 r. H. S. i B. S., zwrócili się do Prezydenta Miasta L. o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. o wywłaszczeniu nieruchomości w zakresie imienia wskazanego pod poz. nr [...] ww. decyzji tj. "S-cy S. J." na "S-cy S. J.". Z akt wynika, że skarżący są spadkobiercami J. S., która z kolei jest spadkobierczynią po J. S. zmarłej [...] r. (postanowienie Sądu Rejonowego w L. II Wydział Cywilny z [...]., sygn. akt II Ns [...] - k.22 akt [...]) Skarżący domagają się obecnie sprostowania decyzji wywłaszczeniowej, gdyż w decyzji tej omyłkowo wskazano, że właścicielami wywłaszczonej działki [...] są "spadkobiercy po S. J., c. J. nieustaleni", podczas, gdy powinno być "po S. J., c. J.", bowiem w dacie wydawania decyzji wywłaszczeniowej w obrocie prawnym funkcjonowało już postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...]., które potwierdzało nabycie spadku (przez J. S., spadkodawczynię skarżących) po zmarłej J., a nie J., S.. W toku postępowania w przedmiocie sprostowania spornej decyzji wywłaszczeniowej skarżący dołączyli m.in.: - odpis postanowienia Sądu Rejonowego L. - Z. w L. II Wydział Cywilny z [...]. o stwierdzeniu nabycia przez nich spadku po J. T. S.; - kopię postanowienia Sądu Rejonowego L. Z. w L. II Wydział Cywilny z dnia [...] r. o stwierdzeniu nabycia przez J. T. S. spadku po zmarłej w dniu [...]. J. S.; - odpis skrócony aktu zgonu (w dniu [...] r.) J. S., c. J. i J. o nazwisku rodowym W. ; - kopię "Wykazu powierzchni nieruchomości zawnioskowanych do wywłaszczenia na rzecz Państwa" z przeznaczeniem pod ul. [...] i Al. [...] (zawartego w operacie wywłaszczeniowym zapisanym pod Nr [...] sporządzonym w dniu [...] r.), z którego wynika, że właścicielem części nieruchomości hipotecznej "K. S. nr [...]" położonej przy ul. [...] nr [...] była J. S., c. J. i J.; - odpowiedź z Głównego Biura Adresowego w W. na wniosek o wskazanie miejsce zamieszkania i adresu J. S., c. J. i J., z którego wynika, że osoba ta "[...] r.", a jej "imię własne to J. Ponadto z akt wynika, że skarżący H. S. i B. S. złożyli również wniosek (k.25) do Sądu Rejonowego L. – Z. w L. X Wydział Ksiąg Wieczystych o sprostowanie oczywistej omyłki w "Wykazie Hipotecznym K. S. [...]", poprzez wpisanie w nim w miejsce imienia "[...]" - "[...]". Podnosili, że błąd wynikał z pomyłki w akcie małżeństwa nr [...] sporządzonym w księdze małżeństw parafii [...] w L. (k. 15 akt sądowych), w którym wymieniono imię ". wyjaśnili, że pomyłka ta następnie została sprostowana przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w L. w dniu [...]. (k.17 akt sądowych) poprzez zmianę imienia "J." na "J.". Po rozpatrzeniu tego wniosku właściwy referendarz sądowy tego Sądu, postanowieniem z [...]. (k. 11 akt [...]) "oddalił wniosek z uwagi na brak usterki wpisu w wykazie hipotecznym, bowiem wpisy są zgodne z treścią dokumentów stanowiących podstawy wpisu". Stwierdził, że wpisy dokonywane były na podstawie danych wynikających z księgi umów wieczystych i dokumentów złożonych w zbiorze dokumentów, dołączonych do wykazu hipotecznego. W zbiorze dokumentów (bardzo licznym) ujawnione było imię "J. ", dlatego zdaniem referendarza, wpisy w wykazie hipotecznym ujawniające imię "J. " były prawidłowe, zgodne z danymi zawartymi w podstawach wpisu. Referendarz podkreślił jednocześnie, że oceny tej nie zmienia to, że następnie "sprostowano akt stanu cywilnego" (akt małżeństwa), bowiem sprostowanie usterki wpisu może dotyczyć jedynie takich błędów, które zachodziły w toku postępowania o wpis, a nie wynikających z późniejszych zmian stanu faktycznego, nawet wykazanego dokumentami urzędowymi. Referendarz sądowy stwierdził przy tym, że w dokumentach zawartych w zbiorze dokumentów "zachodzi rozbieżność w zapisie imienia "J." ("J."). Z treści wpisów w wykazie hipotecznym, księdze umów wieczystych oraz zbiorze dokumentów wynika, że dotyczą one tej samej osoby, co potwierdza nazwisko rodowe, nazwisko z pierwszego i drugiego małżeństwa, dane małżonka oraz imiona rodziców. Nie upoważnia to jednak uwzględnienia wniosku, bowiem podstawą wpisu są dane wynikające z dokumentów istniejących na chwilę dokonywania wpisu". Skarżący złożyli do tego Sądu także odrębny wniosek o zmianę we wpisie w wykazie hipotecznym; wniosek został jednak oddalony jako niedopuszczalny w świetle art. 6269 k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1947r. (...). Rozpatrując wniosek skarżących w niniejszej sprawie, organ I instancji, wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] r. odmówił sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w spornej decyzji wywłaszczeniowej uznając, że rozbieżność w pisowni imienia "J. (J.) S." nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej, którą można sprostować w trybie art. 113 § 1 k.p.a., a wpis "J. S." jako właścicielki wywłaszczonej nieruchomości nr ewid. [...] nastąpił w oparciu o wpisy w Wykazie hipotecznym "K. S. [...]". Ponadto zapis o treści "J. z W. I voto S. II voto S. " w dziale II Wykazu hipotecznego "K. S. [...]" jest prawidłowy, ponieważ został dokonany w oparciu o dokumenty źródłowe stanowiące podstawę jego ujawnienia. Od powyższego postanowienia skarżący wnieśli zażalenie, załączając szereg dokumentów, m.in. - poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię postanowienia Sądu Rejonowego L. - Z. w L. II Wydział Cywilny z dnia [...] r.- stwierdzenie nabycia spadku pod J. S. i poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię postanowienia z [...]. Sądu Rejonowego L. - Z. w L. II Wydział Cywilny dotyczącego sprostowania oczywistej niedokładności w postanowieniu Sądu Rejonowego L. - Z. z dnia [...] r. (jako dowód dziedziczenia po "J. " S. ) - potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię mapy nieruchomości zawnioskowanych do wywłaszczenia z przeznaczeniem pod poszerzenie ul. [...] i Al. [...], - potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię zaświadczenia z dnia [...] r. wydanego przez Państwowe Biuro Notarialne w L., wydanego na podstawie księgi wieczystej nr KW nr [...], z którego wynika, że tytuł własności działek nr [...] i [...] stanowiących place budowlane o łącznym obszarze [...] arów, 51 m2 położonych w L. przy ulicy [...] i innych, uregulowany jest w dziale II. na rzecz "J. " S. - potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię oferty dobrowolnego odstąpienia nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] nr [...], nr hip. [...] o powierzchni [...] m2 skierowanej do "J. " S. w związku z planowaną budową ul. [...] w L.. - odpis zaświadczenia wydanego przez Wydział Finansowy Urzędu Miasta L. z dnia [...] r., z którego wynika, że w spadku po zmarłej w dniu [...] r. "J. " S. zgłoszono majątek ruchomy położony przy ul. [...], ul. [...], ul. [...], a jako spadkobierców na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] r., sygn. II Ns [...] ustalono J. T. S., L. M. Ł. i J. Ł.; - odpis wniosku J. S. z dnia [...] r. o wpis prawa własności w księdze wieczystej w miejsce dotychczasowego właściciela tj. "J. " S. - J. T. S., L. M. Ł., - odpis zaświadczenia wydanego J. S. przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno - Kartograficzne w L. w dniu [...] r., z którego wynika, że właścicielami działki położonej w L. przy ul. [...] nr [...], oznaczonej numerem [...] są: J. S., L. Ł., J. Ł. - odpis umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep A Nr [...] z dnia [...] r. zawartej pomiędzy J. S. a M. A. S., dotyczącej udziału [...] części nieruchomości o obszarze 9 arów 19 m2, składającej się z dwóch działek oznaczonych nr [...], z której wynika, że J. S. jest córką J. i "J. "; - potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię wniosku Urzędu Miejskiego w L. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej o dokonanie w księdze wieczystej K.. S. [...] wpisu o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, polegającego na odjęciu prawa własności na rzecz Państwa w stosunku do nieruchomości położonej w L. - S. o pow. [...] m2, stanowiącej współwłasność nieżyjącej "J. " S. , po której nie ustalono spadkobierców. - potwierdzoną notarialnie za zgodność z oryginałem kopię Wykazu hipotecznego "K. S. nr [...]", w którym jako właścicielka jednej z nieruchomości widnieje "J. z W. I voto S. II voto S. ". Skarżący podnieśli, że zawiadomienie Państwowego Biura Notarialnego z [...]. o odjęciu prawa własności "J." S., zostało wysłane tylko do Urzędu Miasta, ponieważ adres J. S. był błędny. W toku ustalania prawidłowego jej adresu, Główne Biuro Adresowe w piśmie z [...]. wyjaśniło, że "J. S. c. J. i J., ostatnio zamieszkała L. ul. [...], faktycznie mieszkała w L. ul. [...], zmarła [...]., a jej imię własne to J. ". (k.2 akta [...]). Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podzielając stanowisko tego organu, że w sprawie nie zachodzą podstawy do dokonania sprostowania imienia byłej właścicielki wywłaszczonej nieruchomości. Organ odwoławczy stwierdził, że stan prawny spornej nieruchomości uregulowany był w Wykazie hipotecznym "K. S. [...]", w którym jako właścicielka ujawniona była "J. z W. I voto S. II voto S. ". Ze znajdującej się w aktach sprawy kopii oferty z dnia [...] r. dotyczącej dobrowolnego odstąpienia nieruchomości (jej części), położonej w L. przy ul. [...] nr [...], Nr hip. [...] o powierzchni [...] m2, wynika, że Miejski Zarząd Gospodarki Terenami w L. kierował tą ofertę do osoby o nazwisku "J. S.". Również z kopii Wykazu powierzchni nieruchomości zawnioskowanych do wywłaszczenia na rzecz Państwa, będącego częścią operatu wywłaszczeniowego sporządzonego w dniu [...] r., zaewidencjonowanego pod pozycją [...] wynika, że właścicielką nieruchomości oznaczonej nr [...], przeznaczonej pod ul. [...] w L. była "J. S.". Za odmową uwzględnienia wniosku o sprostowanie przemawia - zdaniem Wojewody - także to, że postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy L. - Z. w L. stwierdził brak usterki wpisu w wykazie hipotecznym ze względu na to, że wpisy były zgodne z treścią dokumentów stanowiących podstawę wpisu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie H. S. i B. S., reprezentowani przez M. S., domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając jego wydanie z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie i niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy uwzględniających słuszny interes skarżących oraz pominięcie i nieodniesienie się do faktu, że obiektywne okoliczności i informacje wskazują, że zapisy imienia "J. S." i "J. S." dotyczą tej samej osoby, zaś skarżący są spadkobiercami tej osoby (J./J.). W uzasadnieniu skargi podnieśli, że składane przez nich wnioski i dokumenty potwierdzają ich interes prawny (jako uprawnionych spadkobierców po J./J. S.) w żądaniu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (sprawa nr [...]). Wskazali, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, zaś znajdujące się w aktach postępowania oryginały: archiwalnego aktu stanu cywilnego nr [...] Parafii [...] w O., sygn. [...], s.92: akt urodzenia J. (S.) W. (nr aktu [...] r.); sprostowanego w dniu [...] r. odpisu zupełnego aktu małżeństwa ([...]) i odpisu skróconego aktu zgonu J. (S.) W. ([...]) - wskazują na imię kobiety — "J.", a nie "J.". Zaakcentowali, że Sąd Rejonowy L. - Z. w L. X Wydział Ksiąg Wieczystych w piśmie z dnia 28 października 2020r. (k. 19-20 akt sądowych) stwierdził wyraźnie, że "analiza danych zawartych w przedmiotowej księdze hipotecznej prowadzi do wniosku, że zachodzi rozbieżność w zapisie imienia J./J. S.. Jednak z treści wpisów w Wykazie hipotecznym, księgi umów wieczystych oraz zbioru dokumentów jednoznacznie wynika, że dokumenty te dotyczą tej samej osoby, co potwierdzają następujące dane: nazwisko rodowe ("z W. "), nazwisko z pierwszego i drugiego małżeństwa (S. i S.), dane drugiego małżonka (J. S.) oraz imiona rodziców ("córka J. i J. z M. , małżonków W.")". W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżących, zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku o sprostowanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że stosownie do art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest zasadna. Organy obu instancji nieprawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy i błędnie uznały, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących o sprostowanie spornej decyzji wywłaszczeniowej poprzez zastąpienie w niej imienia "J." imieniem "J.". Zdaniem organów, skoro w Wykazie hipotecznym K. S. [...] oraz w dokumentacji, na podstawie której dokonano wpisu do tego Wykazu, widniało imię "J.", zaś Sąd Rejonowy L. – Z. w L. X Wydział Ksiąg Wieczystych oddalił wniosek skarżących o usunięcie usterki w tym wpisie poprzez zmianę tego imienia na "J.", to nie jest także możliwe sprostowanie spornej decyzji wywłaszczeniowej. Stanowisko organów jest wadliwe. Przede wszystkim należy podkreślić, że wniosek skarżących w niniejszej sprawie dotyczy innego aktu (dokumentu), niż ten, który był przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym i podlegał rozpatrzeniu na podstawie innych przepisów, co oznacza, że organ samodzielnie i niezależnie od orzeczenia tego Sądu, miał obowiązek ocenić, czy sporna decyzja wywłaszczeniowa wymaga sprostowania. Stosownie do art. 113 § 1 k.p.a. – sprostowaniu w tym trybie podlegają wyłącznie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Trafnie podniósł Wojewoda, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że "błąd rachunkowy" oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, natomiast za "błąd pisarski" uważa się widoczne, niezamierzone niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Skarżący domagali się sprostowania decyzji wywłaszczeniowej poprzez zamianę imienia "J. " na "J. ". Powszechnie wiadomo, że imię "J. " może występować jako samodzielne imię, różne od imienia "J. ", ale również może być używane jako zdrobnienie imienia "J. ". O tym, czy oficjalną formą jest imię "J. ", czy "J. " decydują przede wszystkim akta stanu cywilnego. Jeśli imię to używane jest jako zdrobnienie, w dokumentach urzędowych powinno być wskazywane imię podstawowe, tj. "J. ", a nie "J. ". Posługiwanie się w dokumentach urzędowych formą zdrobniałą ("J. ") należy uznać za nieprawidłowe, stanowiące błąd pisarski (tak jak użycie imienia "K. ", zamiast "K. "). Oczywistym jest, że w takim przypadku chodzi o tę samą osobę, a wyłącznie z przyjętych zasad pisowni wynika, że w dokumentach urzędowych należy stosować podstawową formę imienia, a nie zdrobnienie. Użycie formy zdrobniałej jest więc błędem pisarskim. Zgodnie z treścią przepisu art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2021r., poz.709) - "Wybrane imię lub imiona nie mogą być zamieszczone w akcie urodzenia w formie zdrobniałej oraz nie mogą mieć charakteru ośmieszającego lub nieprzyzwoitego", zaś zgodnie z ust. 4 tego przepisu – "Kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia przyjęcia oświadczenia o wyborze imienia lub imion dziecka, jeżeli wybrane imię lub imiona są w formie zdrobniałej (...)". Podobna regulacja przewidziana była w poprzednio obowiązujących przepisach tj. w art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2011 r., poz. 1264 ze zm.), zgodnie z którym "Kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia przyjęcia oświadczenia o wyborze dla dziecka więcej niż dwóch imion, imienia ośmieszającego, nieprzyzwoitego, w formie zdrobniałej (...) ". Rację mają skarżący, że zgromadzone w sprawie dokumenty dają podstawy do przyjęcia, że właścicielami wywłaszczonej nieruchomości (nr ewid. [...]) byli spadkobiercy kobiety o imieniu "J. ", która posługiwała się także formą skróconą/zdrobnieniem tego imienia "J. ". Zdaniem Sądu, to, że jej oficjalnym imieniem było imię "J. ", zaś forma "J. " było używane (także w dokumentach urzędowych) jako forma skrócona (zdrobnienie), wynika z jej aktów stanu cywilnego: archiwalnego aktu urodzenia nr [...] sporządzonego przez Parafię Rzymskokatolicką w O. (k. 15 akt sądowych, potwierdzono w nim urodzenie "J. ", córki J. W. i J. z M. ; w tym akcie wskazano też, że kobieta urodziła się w miejscowości N.). To samo wynika z jej aktu zgonu z [...]. (k.18 akt sądowych), a także ze sprostowanego aktu zawarcia małżeństwa (k.17 akt sądowych, potwierdza on zawarcie małżeństwa kobiety o imieniu "J. ", wdowy, o nazwisku rodowym "W. ", następnie "S. z J. S.. W związku z tym, zdaniem Sądu, użycie w spornej decyzji wywłaszczeniowej imienia "J. ", zamiast formy oficjalnej "J. ", należy potraktować za błąd pisarski. Organ wydając decyzję wywłaszczeniową w dniu [...]. powinien był wiedzieć, że imię "J. " było używane przez byłą właścicielkę wywłaszczonej nieruchomości jako zdrobnienie imienia "J. ", ponieważ - jak słusznie zauważają skarżący - w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej sporządzony już był jej akt zgonu (oznaczenie: [...]), w którym jednoznacznie wskazano, że jej imię to "J. ". Już tylko te dwa podstawowe akty stanu cywilnego, niebudzące wątpliwości dawały organowi wydającemu decyzję o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, na użycie w tej decyzji oficjalnej formy Potwierdził to także Sąd Rejonowy L. - Z. w L. X Wydział Ksiąg Wieczystych w piśmie z dnia 28 października 2020r. (k. 19-20 akt sądowych) stwierdzając jednoznacznie, że analiza danych zawartych w przedmiotowej księdze hipotecznej prowadzi do wniosku, że zachodzi rozbieżność w zapisie imienia J./J. S.. Zdaniem tego Sądu, z treści wpisów w Wykazie hipotecznym, księgi umów wieczystych oraz zbioru dokumentów jednoznacznie wynika, że dokumenty te dotyczą tej samej osoby, co potwierdzają następujące dane: nazwisko rodowe ("z W. "), nazwisko z pierwszego i drugiego małżeństwa (S. i S.), dane drugiego małżonka (J. S.) oraz imiona rodziców ("córka J. i J. z M. małżonków W."). Z przedstawionych dokumentów jednoznacznie wynika, że właścicielką wywłaszczonej nieruchomości była J. z domu W., następnie S. , takie imię zostało jej nadane w akcie urodzenia w [...]., a zatem błędne było posłużenie się w spornej decyzji wywłaszczeniowej zdrobniałą formą jej imienia, tj. imieniem "J. ". W związku z tym zarzuty skargi okazały się zasadne, gdyż wbrew stanowisku organów obu instancji, zachodziły podstawy do sprostowania tego błędu. Sąd uchylił zatem – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 p.p.s.a. - postanowienia organów obu instancji jako wydane z naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a. Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko.