II SA/Lu 226/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia SO (del.) Robert Hałabis, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji w sprawie przeniesienia zakładu wulkanizacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 20 stycznia 2011r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania Z. J. i E. R. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia 23 listopada 2010r., i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wskazaną decyzją organ I instancji odmówił na podstawie art. 104 kpa wydania decyzji w sprawie przeniesienia (likwidacji) zakładu wulkanizacyjnego, usytuowanego na działce nr ... przy ul. W. w Z., czego domagały się Z. J. - właścicielka sąsiedniej działki i E. R. We wniosku i w toku postępowania podnosiły one, że zakład został usytuowany w gęstej zabudowie mieszkaniowej - "przez ścianę" z budynkiem należącym do Z. J. - co jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania. Podkreślały, że prowadzący zakład – K. M. - rozszerzył działalność i obecnie w zakładzie tym dodatkowo wymienia opony samochodowe, co jest uciążliwe dla otoczenia, gdyż wymagało zainstalowania nowych urządzeń wywołujących hałas i powodujących spaliny np. wyważarka komputerowa, montażownica, piła do przecinania śrub etc. Organ I instancji wskazał, że zakres wniosku nie podlega przepisom ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Organ ustalił przy tym, że przedmiotowy zakład wulkanizacyjny funkcjonuje na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia 11 lutego 1999r. udzielającej A. M. (ojcu K. M.) pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego na funkcję usługową - wulkanizacja na zimno. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji i stwierdził, że jakkolwiek organ nadzoru budowlanego nie posiada kompetencji do orzekania w sprawie przeniesienia (likwidacji) zakładu usługowego czy zakazywania prowadzenia działalności gospodarczej, to jednak z treści wniosku złożonego w niniejszej sprawie wynika, że kwestionowany jest w nim sposób użytkowania przedmiotowego zakładu wulkanizacyjnego i w tym zakresie organ I instancji powinien przeprowadzić stosowne postępowanie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosły Z. J. i E. R., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżące ponownie podniosły, że zakład wulkanizacyjny bardzo źle oddziałuje na sąsiednie działki - wywołuje nadmierne hałasy, co zostało potwierdzone w protokole kontroli oraz wytwarza spaliny, które są bardzo szkodliwe dla zdrowia; ich zdaniem, prowadzenie zakładu wymagało uzyskania decyzji o oddziaływaniu na środowisko. Ponadto zakład nie posiada zaplecza sanitarnego oraz miejsc postojowych, a jego właściciel "wbrew wyrokowi NSA wstawił do zakładu montażownicę, wyważarkę i podnośnik samochodowy na zewnątrz nie obudowany, przyrząd do odkręcania kół". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Odnośnie skargi wniesionej przez Z. J. to postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2011r. została ona odrzucona wobec braku uiszczenia wpisu sądowego na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), natomiast skarga E. R. nie zasługuje na uwzględnienie. Badając zaskarżoną decyzję pod względem legalności, a więc oceniając czy została ona wydana z zachowaniem obowiązujących przepisów, do czego sąd administracyjny jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) należy stwierdzić, że jest ona prawidłowa. Podstawą jej wydania był przepis art. 138 § 2 kpa. W świetle tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu ma charakter kasacyjny i stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozpoznawania sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy. Organ taki może więc uchylić decyzję organu I instancji, jeżeli ma istotne wątpliwości co do stanu faktycznego, a jednocześnie wyjaśnienie tego stanu nie jest możliwe po przeprowadzeniu jedynie postępowania uzupełniającego do czego jest uprawniony organ odwoławczy na podstawie art. 136 kpa. Odnosząc powyższe do zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że nie narusza ona przepisu art. 138 § 2 kpa – w ocenie Sądu – Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał bowiem uzasadnione podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji. Słusznie organ ten stwierdził, że Z. J. i E. R. wskazywały we wniosku, że właściciel przedmiotowego zakładu wulkanizacyjnego rozszerzył zakres działalności i obecnie wykonuje w nim usługi uciążliwe dla otoczenia. Okoliczność ta wymagała wyjaśnienia przez organ I instancji, gdyż do kompetencji (i obowiązków) organów nadzoru budowlanego należy ocena i podejmowanie odpowiednich czynności w razie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wynika to wprost z art. 71 a w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) Mimo więc, że do kompetencji tych organów nie należy ani "likwidowanie" działalności gospodarczej ani "przenoszenie jej" w inne miejsce, to jednak zmiana sposobu użytkowania, określonego w ostatecznej pozostającej w obrocie decyzji właściwego organu architektonicznego określającej sposób użytkowania obiektu budowlanego, należy do kompetencji organów nadzoru. Obowiązkiem organu I instancji było więc ustalenie - zgodnie z art.7 i 77 kpa – jak zostało określone przeznaczenie przedmiotowego zakładu wulkanizacyjnego w ostatecznej decyzji zmieniającej sposób jego użytkowania i ustalenie czy aktualne użytkowanie jest zgodne z tą decyzją. Dopiero ustalenie tych okoliczności pozwoli organowi I instancji na prawidłowe ocenę żądania skarżącej. W świetle powyższego, pozostawienie przez organ I instancji bez rozpoznania wniosku skarżącej obejmującego także żądanie oceny zmiany sposobu użytkowania zakładu było nieuzasadnione, a zatem zaskarżona decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania jest trafna - nie ma zatem przesłanek do uwzględnienia skargi. Jednocześnie należy wyjaśnić, że skarżąca w ponownym postępowaniu będzie miała prawo podnosić argumenty przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.