II SA/Lu 227/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-03-22

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów. W takim przypadku rozpoznanie wniosku staje się zbędne. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. W skardze domagał się zwolnienia od kosztów sądowych, a następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy stwierdził, że skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z kosztów sądowych, a jego wniosek o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie ze względu na jego trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano A. F. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego postanawia : I. Przyznać A. F. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II. Umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonej skardze skarżący zwrócił się m.in. o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym zaznaczył, że domaga się o zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skarżący jest zwolniony z mocy ustawy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa, w której skarżący wniósł skargę mieści się w kategorii spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w związku z czym skarżący w sprawie niniejszej jest zwolniony z wszelkich kosztów sądowych w toku postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji. Z tych względów rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co obliguje referendarza na podstawie art. 249a p.p.s.a. do umorzenia postępowania o prawo pomocy w tym zakresie (pkt II postanowienia). Do rozpoznania pozostaje zatem wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a w skład jego majątku wchodzi udział w [...] części nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Skarżący nie posiada żadnych zasobów finansowych. Jedynym źródłem jego utrzymania jest renta z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...] zł, którą wydatkuje na wyżywienie i leki. Mając powyższe na uwadze (niski dochód w całości wydatkowany na niezbędne koszty utrzymania, brak po stronie skarżącej majątku mogącego służyć pozyskaniu środków finansowych) stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono o przyznaniu stronie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego (pkt I postanowienia).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło