II SA/Lu 229/13

WyrokWSA w Lublinie2013-05-28

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Krystyna Sidor, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję administracyjną w trybie art. 155 k.p.a. na wniosek strony, gdy przemawia za tym jedynie jej interes ekonomiczny, a realizacja nałożonych obowiązków przeciwpożarowych jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję w trybie art. 155 k.p.a. tylko wtedy, gdy łączna spełniona jest przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony, zgoda strony na zmianę oraz brak przeciwwskazań w przepisach szczególnych. Interes ekonomiczny strony, wynikający z braku środków finansowych, nie może być jedyną przesłanką do przedłużenia terminu wykonania obowiązków przeciwpożarowych, zwłaszcza gdy dalsze zwlekanie zagraża bezpieczeństwu publicznemu.
Stan faktyczny
Teatr zwrócił się do organów Państwowej Straży Pożarnej o zmianę terminów realizacji obowiązków przeciwpożarowych nałożonych ostateczną decyzją z 2008 r. Organy obu instancji odmówiły zmiany terminów, wskazując na brak interesu społecznego oraz istnienie zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników budynku. Teatr zaskarżył decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i nieprawidłowe zastosowanie art. 155 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi Teatru [...] w L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany terminu realizacji określonych obowiązków wynikających z przepisów przeciwpożarowych oddala skargę. (...) Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w (...) decyzją z dnia (...) stycznia 2013 r. znak: (...) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w (...) z dnia (...) grudnia 2012 r. znak: (...)odmawiającą zmiany decyzji własnej z dnia (...) maja 2008 r. znak: (...)w zakresie terminu realizacji obowiązków określonych w : - pkt 1 "Zapewnić określony przepisami prawa poziom bezpieczeństwa w zakresie obudowy oraz zabezpieczenia przed zadymieniem drogę ewakuacyjną (klatka schodowa w części administracyjnej) zgodnie z § 245 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" określonego pierwotnie na dzień (...) października 2009 r., zmienionego późniejszą decyzją na dzień (...) października 2011 r.; - pkt 2 "Zapewnić określony przepisami prawa poziom bezpieczeństwa dotyczący drogi pożarowej zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych określonego pierwotnie na dzień (...) grudnia 2008 r., zmienionego późniejszymi decyzjami na dzień (...) grudnia 2012 r. - pkt 3 "Wyposażyć budynek w części administracyjnej w hydranty zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów", określonego pierwotnie na dzień (...) grudnia 2008 r., zmienionego późniejszymi decyzjami na dzień (...) czerwca 2011 r. Organ II instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy. Komendant Miejski Powiatowej Straży Pożarnej w (...) po przeprowadzeniu czynności kontrolno – rozpoznawczych w budynku usytuowanym przy ulicy (...) w (...), zajmowanym przez Teatr (...) wydał decyzję z dnia (...) maja 2008 r. znak: (...). Strona nie złożyła odwołania od powyższej decyzji. Pismem z dnia (...) października 2012 r. Dyrektor (...) Teatru (...) zwrócił się do Komendanta Miejskiego Powiatowej Straży Pożarnej w (...) o zmianę terminu realizacji obowiązków określonych w decyzji ostatecznej z dnia (...) maja 2008 r. znak: (...). Organ pismem z dnia (...) października 2012 r. wezwał stronę do uzupełnienia wniosku z dnia (...) października 2012 r. W dniu (...) listopada 2012 r. do (...) Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w (...) wpłynęło pismo Dyrektora (...) Teatru (...) z prośbą o zmianę decyzji Komendanta Miejskiego Powiatowej Straży Pożarnej w (...) z dnia (...) maja 2008 r. znak: (...) w zakresie terminów realizacji obowiązków określonych w pkt 1, pkt 2, pkt 3 ww. decyzji poprzez zmienienie terminu na (...) grudnia 2014 r. (...) Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w (...), na podstawie art. 65 § 1 w związku z art. 155 k.p.a. przekazał sprawę do rozpatrzenia Komendantowi Miejskiemu Państwowej Straży Pożarnej w (...). Organ I instancji w dniu (...) grudnia 2012 r. wydał decyzję znak: (...), którą odmówił zmiany terminów realizacji obowiązków wymienionych w pkt 1, pkt 2, pkt 3 decyzji z dnia (...) maja 2008 r. Strona z zachowaniem terminu odwołała się od powyższej decyzji podnosząc, że: - właścicielem obiektu jest (...); - teatr nie posiada środków finansowych na realizację zaleceń w planowanym budżecie na rok 2013 r.; - w ubiegłym roku wykonano hydranty, realizując tym samym jeden z obowiązków określonych w decyzji z dnia (...) maja 2008 r.; - w przeciągu dwóch lat teatr przeniesie swoją siedzibę do innego budynku. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia z dnia (...) stycznia 2013 r. wyjaśnił, że strona jest prawnie zobligowana do przestrzegania przepisów przeciwpożarowych, a jej działania w tym zakresie muszą być systematyczne. Realizacja nałożonych obowiązków oceniana jest na podstawie obecnego stanu faktycznego, który występuje w budynku. Brak zabezpieczeń przed zadymieniem klatki schodowej w części administracyjnej – zdaniem organu – narusza przepis rozporządzenia § 16 ust. 2 pkt 5 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów i stanowi podstawę do uznania użytkowanego budynku za obiekt zagrażający życiu ludzi. Organ podkreślił także, że ze względu na specyfikę prowadzonej przez teatr działalności skierowanej głównie do dzieci i ilość miejsc na widowni – (...) konieczne jest zapewnienie odpowiednich standardów bezpieczeństwa w jak najkrótszym czasie poprzez dostosowanie obiektu do obowiązujących przepisów pożarowych. Wskazał on także, że nie spełniona jest przesłanka interesu publicznego wyrażona w art. 155 k.p.a. Wskazane w odwołaniu argumenty strony wskazujące na brak środków finansowych i konieczność planowania wydatków, nie mogą być traktowane, jako przesłanka uzasadniająca żądanie i stanowiąca podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji. Interes strony oraz jej sytuacja finansowa nie mogą być przedkładane ponad obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa osobom użytkującym, a w szczególności przebywającym w budynku. Powyższą decyzję organu II instancji zaskarżył Teatr (...) wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niepodjęcie przez organ działań niezbędnych do dokładnego zbadania sprawy i wyjaśnienia stanu faktycznego, a także pominięcie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto Teatr zarzucił naruszenie art. 155 poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy skarżonej decyzji, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki do zmiany bądź uchylenia decyzji i sprawa mogła być załatwiona zgodnie z wnioskiem strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja (...) Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w (...) utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w (...). Na podstawie tej decyzji organ I instancji odmówił skarżącemu zmiany terminu realizacji obowiązków określonych decyzją ostateczną z dnia (...) maja 2008r.. Możliwość zmiany decyzji uregulowana została w art. 155 k.p.a., który stanowi, że "decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio". Definicję decyzji ostatecznej zawiera natomiast art. 16 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Powołana wyżej regulacja zawiera w zdaniu pierwszym definicję decyzji ostatecznych, zaś w zdaniu drugim ustanawia zasadę ogólną trwałości takich decyzji. Zatem decyzje ostateczne to w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego decyzje, od których stronie nie służy odwołanie, a więc te decyzje, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. stanowi jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Przepis ten zawiera przesłanki, które łącznie muszą zostać spełnione, by właściwy w sprawie organ mógł rozważyć możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej. Przesłankami tymi są: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji oraz brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. Z redakcji tego przepisu wynika także, że decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy, zatem uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji pozostawiona jest uznaniu organu administracyjnego. Nie zwalnia go jednak z obowiązku przeprowadzenia postępowania i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy zgodnie z wymogami przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz uzasadnienia decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z regułami postępowania zawartymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza powołanych przepisów. W rozpoznawanej sprawie organy poddały ocenie cały materiał dowodowy, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Ustaliły dokładnie stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść przepisu art. 155 k.p.a. Uzasadnienie decyzji obydwu organów wyczerpująco przedstawia stan faktyczny sprawy i przekonująco wyjaśnia dlaczego brak podstaw do uwzględnienia żądania zmiany decyzji ostatecznej zgodnie z wnioskiem skarżącego. Podzielić należy stanowisko organu, że wydłużenie terminu wykonania obowiązków nałożonych decyzją ostateczną z 2008 r. nie znajduje żadnego uzasadnienia. Interes ekonomiczny strony, wynikający z braku funduszy, nie może być jedyną przesłanką zmiany decyzji. Zważywszy, że zły stan przeciwpożarowy pomieszczeń Teatru stwierdzony został już w 2008 r., a obowiązek zapewnienia właściwego stanu nałożony został decyzją ostateczną z dnia (...) maja 2008 r. i nie został do dzisiaj w całości wykonany, nie sposób uznać, że słuszny interes strony lub interes społeczny przemawiają za przedłużeniem terminu wykonania obowiązku do dnia (...) grudnia 2014 r. Zauważyć należy, że na wniosek strony termin wykonania obowiązków był już czterokrotnie przedłużany. Skarżący miał zatem wystarczająco dużo czasu na zapewnienie właściwej ochrony przeciwpożarowej, a kolejne przedłużenie czasu realizacji obowiązków naruszyłoby interes społeczny przez to, że utrzymałoby stan zagrożenia bezpieczeństwa ludzi znajdujących się w przedmiotowym budynku /przede wszystkim dzieci, ale także aktorów i pracowników Teatru. Kilkakrotnie składane przez stronę skarżącą wnioski o zmianę terminu zmierzają w istocie do uniknięcia wykonania nałożonych na nią obowiązków. Tego rodzaju działania nie mogą być uznane za podejmowane w interesie społecznym. Tymczasem zgodnie z art.4 ust.1 pkt 4 oraz ust.1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej /Dz.U. z 2009r., nr 178, poz.1380 ze zm./ właściciel, zarządca lub podmiot realizujący zadania powierzone w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu – zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany między innymi zapewnić osobom tam przebywającym, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji. Sąd podzielił stanowisko organów administracji, które podkreśliły, że w sprawie niniejszej brak jest interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiającego za zmianą decyzji Również prawidłowo organy orzekające w tej sprawie przyjęły, że nie można uwzględnić wniosku zgodnego z interesem strony, w sytuacji gdy mogłoby to godzić w interes społeczny. Poza tym, nie jest dopuszczalna weryfikacja decyzji tylko w oparciu o jedną przyjętą w art. 155 k.p.a. przesłankę, a mianowicie, gdy przemawia za tym słuszny interes stron (por. wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2005 r., OSK 1968/04 i z dnia 24 maja 2005 r., OSK 1792/04). Słuszny interes strony, to przy tym jedynie interes godny ochrony i taki, który nie stoi w sprzeczności z prawem. Trzeba jednak mieć na uwadze, że słuszny interes strony nie może kolidować z koniecznością zapewnienia ochrony przeciwpożarowej osobom przebywającym w teatrze. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał, że organy orzekające w tej sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, szczegółowo rozważając wniosek skarżącego. Zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, a zarzuty zawarte zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i zarzuty skargi skierowanej do Sądu są niezasadne. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło