II SA/Lu 229/14
WyrokWSA w Lublinie2015-01-15
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Joanna Cylc-Malec, Robert Hałabis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli projekt planu został sporządzony przez osobę, która w momencie jego opracowywania nie posiadała aktualnego wpisu na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli projekt planu został sporządzony przez osobę, która w momencie jego opracowywania nie posiadała aktualnego wpisu na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Brak wpisu na listę członków samorządu zawodowego w czasie sporządzania projektu planu stanowi wadę, która nie może być sanowana przez późniejsze ponowne wpisanie projektanta na listę. Naruszenie zasad sporządzania planu w tym zakresie uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej nieważność. Główne zarzuty dotyczyły sporządzenia projektu planu przez osobę nieposiadającą aktualnego wpisu na listę Okręgowej Izby Urbanistów, niezgodności uchwały z uchwałą o przystąpieniu do sporządzenia zmian oraz sprzeczności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że projektant posiadał uprawnienia, a ewentualne braki zostały uzupełnione lub nie stanowiły istotnego naruszenia.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy i zasądził od Wójta Gminy na rzecz Wojewody zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Wójta Gminy na rzecz Wojewody kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda ... wniósł w dniu 10 marca 2014r. (data wpływu) skargę na uchwałę Rady Gminy ...z dnia 25 czerwca 2013r., .....w sprawie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy .. w obrębie geodezyjnym C. N., C. S., Ł., M. S., N., O., S., W. Ł., Z. - domagając się stwierdzenia jej nieważności.
Wojewoda podniósł, że projekt zmian objętych tą uchwałą został sporządzony przez osobę nie posiadającą aktualnego zaświadczenia o wpisie na listę Okręgowej Izby Urbanistów ... (pismo OIU ... z dnia 20 grudnia 2013r.), co – jego zdaniem – stanowi naruszenie zasad sporządzania zmiany planu zagospodarowania przestrzennego tj. art. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 6 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów i § 12 pkt 20 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587), co uzasadnia stwierdzenie nieważności tej uchwały zgodnie z art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wojewoda zarzucił również naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. niezgodność zaskarżonej uchwały z poprzedzającą ją uchwałą w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmian w planie. Tereny określone w załącznikach nr 1 i 2 zaskarżonej uchwały nie są bowiem w pełni tożsame z terenami wskazanymi w załącznikach nr 1 i 2 uchwały z dnia 28 czerwca 2011r., .... w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy ... w obrębie geodezyjnym C. N., C. S., Ł., M. S., N., O., S., W. Ł., Z. (teren został powiększony). Stanowi to - zdaniem Wojewody – istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i trybu sporządzania planu, o którym mowa w art. 17 pkt 1 ustawy, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
Wojewoda .... zarzucił ponadto, że uchwała sprzeczna jest z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy .., przyjętego uchwałą Rady Gminy ... z dnia 30 kwietnia 2010r., .... Sprzeczność dotyczy § 13 ust. 4 pkt 1 zaskarżonej uchwały oraz rysunku planu w załączniku nr 1 i 2, w których Rada ustaliła, że minimalna nieprzekraczalna linia zabudowy od krawędzi jezdni drogi wojewódzkiej wynosi 20 m. Jest to sprzeczne z ustaleniami studium, które wykluczają zabudowę w pasie 30 m od krawędzi drogi wojewódzkiej nr ...dla zabudowy jednorodzinnej, dopuszczając jedynie budowę obiektów obsługi ruchu drogowego (pkt 29.2 pt. "Kierunki i zasady kształtowania terenów zabudowanych").
Wojewoda podniósł również, że zaskarżona uchwała nie określa w ogóle (nie przewiduje symboli literowo - cyfrowych) przeznaczenia niektórych terenów objętych tą uchwałą tj. dwóch terenów zabudowy letniskowej w południowej części zmiany planu, wskazanych na rysunku planu stanowiącym załącznik nr 6 do uchwały w obrębie geodezyjnym M. S. oraz dwóch terenów zabudowy letniskowej wyznaczonych na działkach o nr ewid. ... w otoczeniu terenu o symbolu 3WS, wskazanych na rysunku planu stanowiącym załącznik nr 12 do uchwały w obrębie geodezyjnym W. Ł.. Zdaniem Wojewody, ustalenia dotyczące przeznaczenia indywidualnie określonych terenów powinny mieć odzwierciedlenie w załączniku graficznym do uchwały, a odstąpienie od dokonania takich ustaleń organ powinien uzasadnić.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy ...., reprezentujący Radę Gminy ..., wniósł o jej oddalenie.
Wyjaśnił, że projekt zmian został sporządzony przez C. K., który od wielu lat wykonuje prace związane z planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym na terenie Gminy .... Jest on architektem i urbanistą z odpowiednimi uprawnieniami i w momencie rozpoczynania opracowania zmian do planu tj. od 1 marca 2004r. był członkiem Okręgowej Izby Urbanistów .... Wprawdzie z uwagi na niepłacenie składek członkowskich okresowo był wykreślony z listy członków Izby, to jednak po uregulowaniu należności, ponownie został członkiem Izby, co potwierdza zaświadczenie Okręgowej Izby Urbanistów ... z dnia 2 października 2013r. ważne do 31 marca 2014r.
Wskazał, że w załączniku graficznym nr 1 i 2 uchwały granice obszaru objętego zmianą wykraczają poza granice wskazane w załączniku nr 1 i 2 uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu z uwagi na konieczność wykazania dostępu z projektowanego terenu do drogi publicznej, co zostało uzgodnione z wydziałem ds. urbanistyki i architektury ..Delegatury ... Urzędu Wojewódzkiego, a zatem nie jest to istotne naruszenie zasad ani trybu sporządzania planu miejscowego.
Wójt stwierdził również, że zmiana nieprzekraczalnej linii zabudowy od drogi wojewódzkiej z 30 m do 20 m jest wynikiem uwzględnienia przez projektanta przepisów ustawy o drogach publicznych.
Z kolei przeznaczenie terenu o symbolach 1 UTL i 3 UTL w granicach zmian przedmiotowego planu określonego na rysunkach planu stanowiącym załącznik nr 6 w obrębie geodezyjnym M. S. i nr 12 w obrębie geodezyjnym W. Ł. graficznie jednoznacznie określają przeznaczenie terenów, a oznaczenie literowe odnosi się do całości oznaczenia graficznego, dając możliwość prawidłowego odczytania treści planu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Badając sprawę merytorycznie stwierdzić należy, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z treścią art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Jednocześnie w świetle art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 647 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" - naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem zasad i istotnym naruszeniem trybu sporządzania planu, co w świetle art. 28 ust. 1 ustawy stanowi przesłankę nieważności tego aktu.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 5 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia przez Radę Gminy ...zaskarżonej uchwały tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 maja 2014r. o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych (Dz.U. z 2014r., poz. 768), opracowywanie projektów planów zagospodarowania przestrzennego województwa, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest projektowaniem zagospodarowania przestrzennego, odpowiednio w skali regionalnej i lokalnej, w rozumieniu art. 2 ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42, z późn. zm. 5). Z kolei w myśl wskazanego w tym przepisie art. 6 ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (również w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały) prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz samodzielnego projektowania przestrzeni w skali regionalnej i lokalnej lub kierowania zespołem prowadzącym takie projektowanie przysługuje wyłącznie osobom wpisanym na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
W świetle powyższego, samodzielne sporządzanie projektów aktów planistycznych lub kierowanie zespołem prowadzącym takie projektowanie bez wymaganych uprawnień czyni sporządzony projekt wadliwym, uniemożliwiając jego uchwalenie przez radę gminy, a jeżeli rada akt taki uchwali, to jest on obarczony wadą, o jakiej mowa w art. 28 ust. 1 ustawy i skutkuje nieważnością tego aktu (zob. Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2011, s. 52).
Tak sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Jak bowiem wynika z akt - i czego Rada Gminy ... nie kwestionuje- projekt zaskarżonego planu miejscowego został sporządzony przez mgr inż. arch. C. K. (k.232 akt admin.), który w czasie opracowywania tego projektu nie był wpisany na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Wprawdzie Rada Gminy podnosi, że projektant ten jest architektem i urbanistą z odpowiednimi uprawnieniami i od 2004r. był członkiem Okręgowej Izby Urbanistów ...., a jedynie okresowo został z niej wykreślony ze względu na niepłacenie składek członkowskich, a następnie ponownie został wpisany na listę członków tej Rady uchwałą z dnia 29 sierpnia 2013r., to jednak okoliczność ta – w świetle powołanych przepisów, mając charakter bezwględny – nie sanuje tej wady. Z przedstawionych przez Radę Gminy ... uchwał Rady Okręgowej Izby Urbanistów z siedzibą .... (k.34-37 akt) wynika bowiem jednoznacznie, że od 5 maja 2011r. C. K. był wykreślony z listy członków OIU z siedzibą w Warszawie, a wpisany na nią został już po podjęciu przez Radę Gminy ... w dniu 25 czerwca 2013r. zaskarżonej uchwały tj. w dniu 29 sierpnia 2013r. Ponowne wpisanie tego architekta na listę właściwej izby samorządu zawodowego, już po sporządzeniu przez niego projektu planu, nie usprawiedliwia braku tego wpisu w czasie opracowywania projektu.
Należy przy tym wskazać, że przynależność do właściwego samorządu zawodowego stanowi gwarancję należytego wykonywania zawodu przez architekta, ponieważ wiąże się ze stałym wykonywaniem przez niego zawodu i utrzymywaniem pewnego poziomu wiedzy i umiejętności oraz z odpowiedzialnością wobec tego samorządu. Z tego względu nie można uznać, że ponowne wpisanie architekta – urbanisty na listę członków właściwej izby po ponad dwuletnim okresie przerwy wynikającej z wykreślenia z tej listy może sanować brak tego wpisu w okresie, w którym architekt ten sporządził projekt planu miejscowego, nie będąc członkiem samorządu zawodowego.
Powyższe uzasadnia zatem, niezależnie od pozostałych podniesionych przez Wojewodę ... zarzutów stwierdzenie, że zaskarżona uchwała dotknięta jest w całości wadą nieważności, dlatego Sąd – na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 28 i art. 5 ustawy, a także na postawie art. 200 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.
Przeprowadzając ponownie procedurę planistyczną Rada Gminy ... będzie miała zatem na uwadze konieczność sporządzenia projektu planu przez osobę wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, co wynika również z aktualnego brzmienia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U. z 2013r., poz. 932 i 1650).
Rada Gminy będzie miała również na uwadze konieczność zapewnienia zgodności uchwały w sprawie zmian w planie miejscowym z uchwałą o przystąpieniu do sporządzania planu w zakresie granic obszarów, jakich dotyczą te uchwały, a także zgodności wprowadzonych zmian planu miejscowego z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy ... przyjętego uchwałą Rady Gminy ... z dnia 30 kwietnia 2010r., ..., co wynika z przepisów art. 20 ust. 1 i art. 14 ust. 2 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło