II SA/Lu 229/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.-P. Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.-P. Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie opłaty za wprowadzanie ścieków do ziemi p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca na druku PPPr wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że równocześnie ze sprawa niniejszą toczą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie dwie inne sprawy. W sprawie niniejszej skarżąca uiścić musi wpis w kwocie [...]złotych, w sprawie skargi na decyzję nr [...] uiścić musi wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie [...]złotych zaś w sprawie ze skargi na decyzję nr [...] wpis sądowy w kwocie [...]złotych. Zatem łącznie tytułem wpisów sądowych od wniesionych skarg uiścić musi kwotę [...]złotych. Skarżąca obecnie boryka się ze znacznymi trudnościami finansowymi w związku z czym nie dysponuje środkami, które pozwoliłyby jej uiścić wpisy sadowe od wniesionych skarg i ponieść pozostałe koszty sądowe. W stosunku do skarżącej toczy się postępowanie restrukturyzacyjne. Zgodnie z art. 3 Prawa restrukturyzacyjnego jego celem jest uniknięcie ogłoszenie upadłości dłużnika przez umożliwienie restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami zaś w przypadku postępowania sanacyjnego, przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli. Podejmowane dotychczas przez zarządcę działania doprowadziły do niemal trzykrotnego ograniczenia strat ponoszonych przez skarżącą. Niemniej sytuacja finansowa skarżącej nadal jest trudna. Obecnie postępowanie restrukturyzacyjne znajduje się na etapie zawarcia układu z wierzycielami. Cały dochód z bieżącej działalności przeznaczany jest na bieżące wydatki. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, które mogłaby przeznaczyć na koszty sądowe. Wszelkie środki zgromadzone na rachunkach bankowych w najbliższym czasie przeznaczone muszą być na zakup jednostek CO2 na kwotę [...]EUR oraz wynagrodzenia za naprawę kotła [...] znajdującego się w F. P. S.-P. w O. w kwocie [...]złotych. Pozostałe środki finansowe skarżąca musi przeznaczyć na zakup surowców niezbędnych do produkcji oraz wypłaty dla pracowników. Poniesienie powyższych wydatków jest niezbędne dla funkcjonowania skarżącej. Uszczuplenie środków finansowych zgromadzonych przez skarżącą na rachunkach bankowych uniemożliwiłoby regulowanie bieżących zobowiązań i należności, co w konsekwencji doprowadzi do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego i ogłoszenia upadłości. Dlatego poniesienie kosztów sądowych może zniweczyć wszelkie wysiłki podejmowane w ramach restrukturyzacji do poprawy jej sytuacji finansowej. Skarżąca wyjaśniła również, że korzysta z usług wyspecjalizowanej kancelarii prawnej ze względu na toczące się postępowanie restrukturyzacyjne oraz szereg toczących się równocześnie z nim postępowań przed sądem cywilnym. Z oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach wynika, że kapitał zakładowy skarżącej wynosi [...] złotych, wartość środków trwałych wynosi [...] złotych zaś ostatni rok obrotowy według bilansu zamknął się stratą w kwocie [...]złotych. Na rachunku bankowym w [...] skarżąca ma zgromadzone środki finansowe w kwocie [...]złotych, na jednym z rachunków bankowych w [...] skarżąca posiada zgromadzone środki finansowe w kwocie [...]EUR oraz zadłużenie na pozostałych rachunkach na łączną kwotę [...]złotych i [...] USD, na rachunku bankowym w [...] skarżąca posiada kwotę [...]złotych, na rachunku bankowym w [...] w P. posiada kwotę [...]złotych zaś na rachunkach w ING S.A. zgromadziła kwotę [...]złotych i [...] EUR. Stan środków na [...] r. wyniósł [...] złotych. Średniomiesięczny wpływ skarżącej z tytułu sprzedaży wyrobów wynosi [...] złotych zaś średniomiesięczne wydatki iż tytułu prowadzonej działalności wynoszą [...] złotych. Z dołączonego sprawozdania finansowego z działalności skarżącej za okres od [...] r. do dnia [...] r. wynika, że w tym okresie zysk netto wyniósł [...] złotych, koszty działalności operacyjnej wyniosły [...] złotych, strata ze sprzedaży wyniosła [...] złotych, przychód operacyjny wyniósł [...] złotych, pozostałe koszty operacyjne wyniosły [...] złotych, strata na działalności operacyjnej wyniosła [...] złotych, przychód finansowy wyniósł [...] złotych, koszty finansowe wyniosły [...] złotych, strata z działalności gospodarczej wyniosła [...] złotych, podatek dochodowy wyniósł [...] złotych. Rok obrotowy zamknął się strata w wysokości [...] złotych. Ponadto do druku PPPr dołożono sprawozdanie finansowe za rok 2016, postanowienie Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie Sądu Gospodarczego X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restukturyzacyjnych z dnia [...] r., sygn. akt [...] w przedmiocie uznania wierzytelności w postępowaniu restrukturyzacyjnym, potwierdzenie przelewu z dnia [...] r. z rachunku bankowego skarżącej kwoty [...]EUR, potwierdzenie przelewu z dnia [...] r. z rachunku bankowego skarżącej kwoty [...]EUR, fakturę VAT z dnia [...] r. na kwotę [...]złotych płatną w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania oraz szereg dokumentów dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Zgodnie z art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że celem instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym (w tym również osobom prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Poza tego rodzaju wypadkami strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych oraz ewentualnie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika (por. np. postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1052/12 czy z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1189/14 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z oświadczenia złożonego na druku PPPr oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że kapitał zakładowy skarżącej wynosi [...] złotych, wartość środków trwałych wynosi [...] złotych zaś na rachunkach bankowych zgromadziła łącznie kwotę [...]złotych oraz [...] EUR. Równocześnie skarżąca jest zadłużona na rachunkach bankowych na kwotę [...]złotych i [...] USD. Średni miesięczny wpływ skarżącej z tytułu sprzedaży wyrobów wynosi [...] złotych zaś średnie miesięczne wydatki z tytułu prowadzonej działalności wynoszą [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego okoliczności te jednoznacznie wskazują na to, że skarżącej nie można zaliczyć do podmiotów, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Mimo posiadanego zadłużenia na niektórych rachunkach bankowych skarżąca ma zgromadzone środki finansowe, które pozwolą jej na uiszczenie nie tylko wpisu sądowego od wniesionej skargi i pozostałych kosztów sądowych w niniejszej sprawie ale i w dwóch sprawach toczących się równolegle ze sprawą niniejszą. Decyduje o tym już tylko wysokość środków finansowych zgromadzonych przez skarżącą w złotych polskich jak i wysokość średnich miesięcznych wpływów osiąganych ze sprzedaży. Obie wartości znacznie przewyższają łączną wysokość wpisów sądowych od skarg, które skarżąca musi uiścić w związku z toczącymi się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie zainicjowanymi przez nią postępowaniami jak i wysokość pozostałych związanych z tymi postępowaniami kosztów sądowych. Dla możliwości zastosowania względem skarżącej dobrodziejstwa wynikającego z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. bez znaczenia pozostaje konieczność przeznaczenia przez nią środków finansowych na zobowiązania cywilnoprawne związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Te bowiem nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, którymi są opłaty sądowe (wpisy sądowe i opłaty kancelaryjne – art. 212 § 1 i 2 p.p.s.a.). Koszty prowadzenia działalności gospodarczej nie mogą więc być traktowane priorytetowo w stosunku do kosztów sądowych. Przyznania skarżącej prawa pomocy nie uzasadnia też toczące się postępowanie restrukturyzacyjne i konieczność zawarcia układu z wierzycielami. Zwolnienie skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ze względu na to, że w związku z tym postępowaniem dla zawarcia układu z wierzycielami celem uniknięcia upadłości skarżąca wykazać musi się dobrymi wynikami finansowymi stanowiłoby nadużycie prawa pomocy. Chroniłoby bowiem, bądź też wzbogacało majątek prywatny skarżącej kosztem środków publicznych, które przeznaczane są na pokrycie kosztów postępowania, aby zapewnić dostęp do sądu osobom jak i innym jednostkom organizacyjnym, którym brak środków finansowych bądź majątku ten dostęp uniemożliwia. Stanowiłoby w istocie prawnie niedopuszczalną formę pomocy publicznej udzielonej skarżącej, zastępując bądź uzupełniając w tym zakresie instytucję pomocy publicznej unormowaną w dziale V ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1508 ze zm.). Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała zasadności swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.