II SA/Lu 23/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie wydania nakazu wykonania określonych robót budowlanych 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie) na rzecz radcy prawnego A. C. kwotę [...] złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która to kwota obejmuje należny podatek od towarów i usług. Decyzją z dnia [...]listopada 2006r., znak:[...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. Nr 156, poz.1118 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania A. D. i J. D. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006r., znak: [...] odmawiającą nakazania A.T. i E. D. wykonania robót budowlanych zabezpieczających działkę sąsiednią przed spływem wód opadowych z przejazdu i placu postojowego z chodnikiem, zlokalizowanym na działce nr [...] położonej przy ul. [...]. A. i J. D. wnosili o skontrolowanie podwyższenia i utwardzenia kostką posesji będącej własnością A. T. i E. D. na działce nr [...] przy ul [...]. Wnioskodawcy podnosili, że wykonane utwardzenie powoduje zalewanie wodami opadowymi ich działki nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, działka nr [...] stanowi własność A.T. i E. D. nabytą na mocy umowy darowizny z dnia [...]listopada 2000r., Nr rep. [...] ustanawiającej ponadto prawo dożywocia dla ich rodziców W. i H. T. Organ I instancji rozpoznając wniosek A. i J. D. ustalił, że w 2002r. H. i W. T. wykonali na przedmiotowej działce roboty budowlane polegające na utwardzeniu części działki poprzez wykonanie ciągu pieszo - jezdnego składającego się z chodnika i dwóch pasm jezdnych z kostki drogowej o szerokości po ok. 0,6 m oddzielonych między sobą pasmami trawników oraz placu postojowego. Utwardzenie zostało dokonane w odległości 1,7 m od granicy działką [...]. Ogrodzenie boczne działki posiada betonowy cokół wyniesiony ponad teren na wysokość ok.5 cm. Różnica poziomu pomiędzy górną płaszczyzną cokołu a nawierzchnią części odcinka przed budynkiem mieszkalnym (jako części najwyżej wyniesionej ponad przyległy teren) wynosi 10 cm. Cały utwardzony odcinek oddzielony jest od granicy działki sąsiedniej pasem zieleni o szerokości 1,7 m, co – zdaniem organu - wskazuje, że wody opadowe odprowadzane są " na własny teren nieutwardzony" działki. Organ ustalił jednocześnie, że utwardzenie zostało wykonane bez wymaganego zgłoszenia, dlatego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r., [...] w celu doprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na A.T. i E.D. obowiązek sporządzenia i przedstawienia dokumentacji powykonawczej utwardzenia wraz z oceną jego stanu technicznego i ewentualnie ze wskazaniem zakresu robót przewidujących doprowadzenie utwardzenia do stanu zgodnego z prawem. Powyższą decyzję zakwestionowali A. i J. D. podnosząc, że sprzeciwiają się legalizacji utwardzenia i domagają się jego usunięcia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006r., [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania uchylił decyzję organu I instancji przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja wydana na podstawie art. 51 Prawa budowlanego powinna wskazywać jakie konkretne czynności faktyczne ma podjąć inwestor w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, nie może natomiast ograniczać się jedynie do nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej, która ma tylko charakter dowodu. Organ odwoławczy zwrócił również ogólnie uwagę, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zapewniono udziału wszystkim stronom, a ponadto w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających, że A. i J. D. mają przymiot strony. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]września 2006r., Nr [...] odmówił nakazania A. T. i E. D. wykonania robót budowlanych zabezpieczających działkę sąsiednią nr [...]przed spływem wód opadowych z przejazdu i placu postojowego na działce nr [...] Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji tym razem powołał art. 66 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego, stwierdzając, że roboty zostały zakończone, a więc nie ma zastosowania art. 51 tej ustawy. Badając sprawę pod kątem zastosowania art. 66 organ stwierdził, że na terenie, na którym położone są obie działki, tj. [...] i [...] istnieje naturalny niewielki spadek w kierunku wschodnim (w granicach rzędnych 147,0 - 146, 5 npm), a więc w kierunku działki skarżącej, co może powodować spływanie wód opadowych na tę działkę. Zdaniem organu, spływanie wód opadowych na działkę [...] wynika z ukształtowania terenu, a w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można zarzucić inwestorowi, że utwardzając część działki [...] spowodował zmianę naturalnego spływu wód opadowych. Przedstawiona przez inwestorów inwentaryzacja potwierdza bowiem wykonanie robót zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz sztuką budowlaną. Ustalając krąg podmiotów postępowania organ stwierdził, że "wprawdzie przedmiotowe roboty budowlane zrealizowali poprzedni właściciele działki- H. i W. T., to jednak postępowanie administracyjne w tej sprawie należy prowadzić w stosunku do obecnych współwłaścicieli działki i budynków, tj. A.T. i E.D. Poza tym zdaniem organu I instancji z akt sprawy wynika, że stronami w niniejszym postępowaniu są również spadkobiercy H. L., właściciela działki nr [...], reprezentowani przez A.D., będącą zarówno użytkownikiem jak i zarządcą przedmiotowej działki, a także płatnikiem podatku od nieruchomości. Zdaniem organu nastąpiło objęcie spadku, umożliwiające ustalenie stron postępowania. Wskutek kolejnego odwołania A. D., reprezentowanej przez J.D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...]listopada 2006r., [...] uchylił decyzję organu I instancji, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie powinno być prowadzone w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, a nie na podstawie art. 66. Poza tym organ stwierdził, że zebrane w sprawie dokumenty nie potwierdzają, że A.D. jest właścicielką działki nr [...] ponieważ w świetle obowiązujących przepisów wyłącznym dowodem przejścia praw spadkowych jest orzeczenie sądu powszechnego stwierdzające nabycie spadku, a takiego brak w aktach sprawy. Ubocznie organ zauważył, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie był zawiadamiany o wszystkich czynnościach procesowych pełnomocnik A.D. – J.D., co jest równoznaczne z pominięciem strony i stanowi podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 §1 pkt 4 kpa. Skargę do sądu administracyjnego wniosła A.D., reprezentowana przez J. D., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania "decyzji reformatoryjnej." Skarżąca wyjaśniła, że przed Sądem Rejonowym I Wydział Cywilny toczy się postępowanie z jej powództwa o stwierdzenia naruszenia prawa własności, sygn. akt I C 157/03, w którym została sporządzona opinia techniczna biegłego sądowego (której kopię skarżąca dołączyła do skargi) potwierdzająca, że działka nr [...] w całości położona jest ok. 20 cm ponad powierzchnią działki skarżącej, co powoduje spływ wód opadowych na jej działkę i liczne uszkodzenia domu: pękanie tynku w dolnej części, podmywanie i zalewanie piwnicy. Zdaniem skarżącej, uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania przedłuży jedynie postępowanie i narazi skarżącą na dalsze szkody, dlatego wnosi ona o wydanie orzeczenia reformatoryjnego przez sąd administracyjny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W związku z zarzutami skargi i argumentami podnoszonymi na rozprawie należy powiedzieć, że zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjny, a więc nie rozstrzyga o istocie sprawy. W tej sytuacji swoje argumenty skarżący i uczestnicy postępowania będą mogli podnosić w powtórnym postępowaniu administracyjnym. Zaskarżona decyzja jest oparta o art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ wyższy ma obowiązek uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeżeli organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, a postępowanie zawiera braki, które należy uzupełnić. Zgodnie z tym przepisem organ wyższy może wydać zalecenia, określające jakie okoliczności należy wyjaśnić. Badając sprawę Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, w kwestii wydania decyzji kasacyjnej. Zdaniem Sądu, i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że postępowanie w sprawie powinno toczyć się w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, a nie na podstawie art. 66. Prawidłowo również organ stwierdził, że zebrane w sprawie dokumenty nie potwierdzają, że A. D. jest właścicielką działki nr [...] oraz, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie był zawiadamiany o wszystkich czynnościach procesowych pełnomocnik A. D.- J. D.i, co jest równoznaczne z pominięciem strony i stanowi podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 §1 pkt 4 kpa. Organ I instancji winien więc ustalić prawidłowo strony, zapewniając im udział w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 ustawy – Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów skargi należy powiedzieć, że Sąd nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).