II SA/Lu 232/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie opłaty za składowanie odpadów p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych dochodów, nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz ruchomości o wartości powyżej [...] złotych. Oświadczył, że zobowiązany jest płacić alimenty w łącznej kwocie [...]złotych miesięcznie, których obecnie nie jest w stanie opłacać z tytułu czego obecnie posiada zadłużenie w kwocie [...]złotych. Oświadczył również, że ciążą na nim inne zobowiązania finansowe. Pismem z dnia 5 marca 2018 r. wezwano skarżącego do nadesłania wyciągu z posiadanych rachunków bankowych oraz lokat bankowych za okres od grudnia 2017 r. do lutego (włącznie) 2018 r. dokumentujących wszelkie dokonywane na nich operacje; zestawienia przychodów i wydatków z prowadzonej działalności gospodarczej za okres od grudnia 2017 r. do lutego (włącznie) 2018 r.; oświadczenia wskazującego na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego za okres od grudnia 2017 r. do lutego 2018 r. (włącznie) oraz dokumentów źródłowych (np. faktur VAT, rachunków) poświadczających wysokość tych wydatków jak i oświadczenia wyjaśniającego do kogo należy nieruchomość, w której zamieszkuje, jaka jest jej powierzchnia i wartość, jakie są jej koszty utrzymania, kto je ponosi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie skarżący odebrał osobiście w dniu 16 marca 2018 r. (k. 22 akt sądowych). Skarżący nie wykonał wezwania. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 13/15 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak stanowi bowiem art. 252 §1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W przypadku zaś, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą [...] (k. 17 akt sądowych, k. 1, 3, 7, 9 – 11, 14 akt administracyjnych). Informacja ta nie została zamieszczona w oświadczeniu złożonym na druku PPF. Nie znalazła się na nim również informacja o tym, że skarżący zakończył prowadzenie dzielności gospodarczej pod powyższą firmą bądź, aby działalność tą zawiesił. Skarżący nie wykazał też skąd czerpie środki finansowe na ponoszenie stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego, jaka jest wysokość tych środków oraz w jakiej wysokości ponosi stałe miesięcznie koszty utrzymania koniecznego. Nie wyjaśnił również do kogo należy zamieszkiwana przez niego nieruchomość, kto ponosi jej koszty utrzymania koniecznego i jak wysokie są to koszty. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że skarżący jest właścicielem sprzętu służącego wydobyciu kruszywa metodą odkrywkową (k. 7 protokół przesłuchania skarżącego), co do którego nie wypowiedział się na druku PPF. Z tych samych akt wynika również, że skarżący jest właścicielem działki nr [...] położonej we wsi B. (k. 10). Na druku PPF skarżący oświadczył, że komornik zajął i sprzedał jedyną jego nieruchomość, przy czym brak jest informacji, czy ta nieruchomość to powyższa działka. W istocie skarżący nie wykazał więc jakie są jego dochody oraz stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego i stan majątkowy. Z doświadczenia życiowego wynika natomiast, że każdy ponosi jakieś koszty utrzymania koniecznego i posiada źródło finansowania wydatków związanych z ponoszeniem tych kosztów. W związku z tym do skarżącego skierowano wezwanie z dnia 5 marca 2018 r., którego nie wykonał. Artykuł 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem (referendarzem sądowym). Niedopełnienia zaś tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym dąży się do uzupełnienia wniosku i określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II OZ 777/13). Skarżący nie wykonując wezwania z dnia 5 marca 2018 r. w sytuacji, gdy jego oświadczenia dotyczące stanu majątkowego i dochodów nie wskazuje ani na wysokość i źródło pochodzenia środków finansowych służących ponoszenie stałych kosztów utrzymania koniecznego ani też wysokości tych kosztów uniemożliwił dokonanie rzetelnej analizy swojej sytuacji finansowej (por. postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt I OZ 635/13 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tym samym skarżący uniemożliwił dokonanie oceny tego, czy poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania spowoduje uszczerbek w jego kosztach utrzymania koniecznego. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że wykazał zasadność swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 251/13, 4 lipca 2013 r., sygn. akt I OZ 546/13 czy z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II OZ 792/13). Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.