II SA/Lu 233/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-03-27

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania lub że poniesienie pełnych kosztów postępowania groziłoby uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, aby nie miał możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, ani aby poniesienie pełnych kosztów postępowania groziło uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i jego żony. Posiadanie przez skarżącego oszczędności w kwocie [...] złotych, które umożliwiają pokrycie kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata z wyboru, bez zagrożenia dla kosztów utrzymania koniecznego, stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący W. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową swojej rodziny, wskazując na dochody z emerytur, posiadane oszczędności, majątek nieruchomy oraz koszty leczenia żony i bieżące wydatki domowe. Starszy referendarz sądowy rozpoznał wniosek, analizując sytuację materialną skarżącego w kontekście przepisów PPSA.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz synem, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych i utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie [...]złotych netto oraz emerytury żony w kwocie [...]złotych netto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżących wynosi [...] złotych netto. Ponadto syn skarżącego uzyskuje dochód z tytułu renty w kwocie [...]złotych. Skarżący jest właścicielem działki o powierzchni 2000 m2 oraz samochodu osobowego marki T. Y., rok produkcji 2007. Posiada też oszczędności w wysokości [...] złotych. Na koszty utrzymania koniecznego skarżącego składają się wydatki na koszty leczenia i rehabilitacji żony w kwocie od [...] złotych do [...] złotych rocznie (od [...] złotych do [...] złotych miesięcznie), spłata rat – [...] złotych, spłata rat kredytu – [...] złotych, opłaty za energię elektryczną i opał – [...] złotych, ubezpieczenie – [...] złotych i [...] złotych rocznie, inne wydatki domowe – [...] złotych, wydatki na konieczne roboty przydomowe – [...] złotych miesięcznie oraz inne roboty [...] złotych miesięcznie. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga natomiast porównania aktualnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jego rodziny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby nie miał możliwości poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź aby poniesienie pełnych kosztów postępowania groziło uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i jego żony. Skarżący i jego żona mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiadają stałe dochody oraz zgromadzili oszczędności w kwocie [...]złotych. Nie można więc skarżącego zaliczyć do osób ubogich, pozbawionych środków do życia bądź, których dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Koszty sądowe w niniejszej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Natomiast minimalne wynagrodzenie adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej z wyboru wynosi 480 złotych. Porównanie tych kwot do wysokości zgromadzonych przez skarżącego oszczędności jednoznacznie wskazuje, że skarżący ma możliwość poniesienia tak kosztów sądowych jak i kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. Przy czym nawet łączne ich poniesienie nie zagrozi skarżącemu i jego żonie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego, skoro ponoszone będą nie z bieżących dochodów ale ze zgromadzonych oszczędności. W tym miejscu należy podkreślić, że zwolnienie skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania w całości bądź w części, w sytuacji, w której zgromadzone przez niego oszczędności umożliwiają ponoszenie wszelkich kosztów postępowania chroniłoby, bądź też wzbogacało majątek prywatny skarżącego kosztem środków publicznych, które przeznaczane są na pokrycie kosztów postępowania, aby zapewnić dostęp do sądu osobom, którym brak środków finansowych bądź majątku ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14 czy z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 247/14 – oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Brak jest więc w sprawie niniejszej podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego tak w całości jak i w części. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło