II SA/Lu 234/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Natalia Kopiś po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem z [...] r., Lekarz Weterynarii, po rozpatrzeniu zażalenia K. O. (dalej jako: skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ł. z [...] r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Po przeprowadzeniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. kontroli w gospodarstwie rolnym skarżącego, decyzją z [...] r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Ł. nakazał skarżącemu zabicie lub ubój wszystkich posiadanych zwierząt z gatunku świnie (tj. 13 szt.) oraz zakazał utrzymywania w gospodarstwie skarżącego zwierząt z gatunku świnie. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący nie odwołał się od decyzji. W dniu 14 stycznia 2019 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzono ponowną kontrolę, która wykazała szereg uchybień w zakresie obowiązków z zakresu bioasekuracji. Ponadto w dniu kontroli w gospodarstwie znajdowały się 2 sztuki trzody chlewnej. Skarżący oświadczył do protokołu kontroli, że do końca stycznia 2019 r. ubije jedną sztukę, zaś w lutym 2019 r. drugą sztukę na ubój własny. Stwierdził też, że likwiduje hodowlę trzody chlewnej. W dniu 11 lutego 2019 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Ł. wystawił skarżącemu tytuł wykonawczy dotyczący obowiązków o charakterze niepieniężnym wskazanych w ww. decyzji oraz wydał postanowienie, w którym nałożył na skarżącego grzywnę celem przymuszenia w wysokości [...] złotych. W uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził, że powtórna kontrola w gospodarstwie wykazała, iż skarżący nie zastosował się do nakazów i zakazów określonych w decyzji z [...] r., wobec czego zachodzą przesłanki do zastosowania środków egzekucyjnych, w tym grzywny w celu przymuszenia. Organ wyjaśnił, że ustalając wymiar grzywny miał na uwadze charakter i wagę naruszenia, upływ czasu, który minął od daty wykonania zobowiązania, jak też konieczność wyegzekwowania nałożonych obowiązków w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Wysokość wymierzonej grzywny jest adekwatna do wagi stwierdzonych naruszeń i mieści się w dolnej granicy wymiaru jej wysokości. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zwrócił się z prośbą o odstąpienie od wykonania grzywny, podniósł, że pozostawił dwie sztuki świń na ubój własny, który zaplanowany jest na dzień 25 lutego 2019 r. Wcześniejszy ubój nie był możliwy, gdyż świnie nie miały odpowiedniej wagi. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z [...] r., L. Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji podzielił w pełni stanowisko Powiatowego Lekarza Weterynarii, tak co do podstaw wymierzenia grzywny, jak i jej wysokości. Przywołał także przepisy dotyczące możliwości zwrócenia uiszczonej grzywny lub jej umorzenia w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie K. O. podniósł, że nie zgadza się z nałożoną na niego grzywną. Stwierdził, że termin uboju przesunął się z powodu jego choroby. Nie kupował mat dezynfekcyjnych i nie inwestował w świnie ponieważ likwidował stado. Świnie w gospodarstwie skarżącego były zdrowe i nie stanowiły zagrożenia, co potwierdziły badania. Aktualnie skarżący nie utrzymuje świń w gospodarstwie. W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem kontroli sądu nie jest pierwotny akt administracyjny w postaci ostatecznej decyzji z [...] r. w przedmiocie nakazu zabicia lub uboju świń znajdujących się w gospodarstwie skarżącego, ale akt wydany w toku egzekucji administracyjnej tego obowiązku. W związku z tym wszelkie argumenty skarżącego, którymi kwestionuje nałożony na niego obowiązek uboju zwierząt, pozostają w istocie bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżący nie odwołał się od decyzji nakazującej ubój zwierząt, zatem stała się ona ostateczna. Co więcej, decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności, podlegała zatem wykonaniu już z chwilą jej doręczenia. Niesporne jest również, że skarżący nie wykonał w pełni nałożonego decyzją obowiązku, co potwierdziła kontrola w gospodarstwie, przeprowadzona w dniu 14 stycznia 2019 r. W protokole kontroli znalazł się zapis, że w dniu kontroli w gospodarstwie znajdowały się 2 sztuki trzody chlewnej. Skarżący nie kwestionował tego faktu, oświadczając jedynie, że ubije te sztuki w terminie późniejszym. Skoro obowiązek nałożony (ostateczną) decyzją z [...] r. nie został w pełni wykonany, zachodziły podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, celem przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku. Nałożony decyzją obowiązek ma charakter niepieniężny. Podstawowym środkiem egzekucji tego rodzaju obowiązku jest grzywna w celu przymuszenia. Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, ze zm.; dalej jako: u.p.e.a.), grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Organ prawidłowo wystawił tytuł wykonawczy, doręczenie tego tytułu następuje łącznie z doręczeniem postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 1 u.p.e.a.). Ustawodawca nie określił precyzyjnie wysokości grzywny (pomijając regulację szczególną, dotycząca przymusowej rozbiórki budynku), ani przesłanek jej wymiaru, wskazał jedynie górną granicę, która w przypadku osoby fizycznej wynosi [...] zł (art. 121 § 2 u.p.e.a.). Wymiar grzywny został w przekonujący sposób uzasadniony przez organ I instancji (wzięto pod uwagę charakter i wagę naruszenia, upływ czasu, który minął od daty wykonania zobowiązania, istotne znaczenie wykonania obowiązku dla przywrócenia stanu zgodnego z prawem). Nie sposób nie zgodzić się z tezami organu, że wysokość wymierzonej grzywny jest adekwatna do wagi stwierdzonych naruszeń i mieści się w dolnej granicy wymiaru jej wysokości. W świetle powyższych rozważań Sąd nie znajduje żadnych argumentów, które mogłyby podważyć zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Nałożenie grzywny w celu przymuszenia następuje w tego typu przypadkach w sposób niemal "zautomatyzowany", zdeterminowany treścią obowiązujących przepisów, które nie pozostawiają organom żadnego pola manewru w tym zakresie (poza wymiarem grzywny). Dodatkowo należy zauważyć, że organ II instancji trafnie wskazywał skarżącemu alternatywne możliwości prawne uniknięcia ciężaru zapłaty grzywny. W szczególności treść akt sprawy może wskazywać na to, że aktualnie obowiązek nałożony decyzją z [...] r. został już wykonany, zaś skarżący grzywny jeszcze nie uiścił. Jeżeli tak jest, skarżący powinien złożyć do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie grzywny, na podstawie art. 125 § 1 u.p.e.a. W świetle tego przepisu w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Gdyby zaś obowiązek został wykonany, ale grzywna została już uiszczona, skarżący może złożyć wniosek o zwrot uiszczonej grzywny, na podstawie art. 126 u.p.e.a. Biorąc powyższe pod uwagę, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.).