II SA/Lu 236/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak,, Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Protokolant Asyst. sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi F.D. na postanowienie Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił własną decyzję z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich oraz odmówił przyznania F.D. uprawnień kombatanckich. W świetle uzasadnienia decyzji, F.D. nie może się ubiegać o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu jego ciężarnej matki w obozie przesiedleńczym w Z.. W ocenie organu, pobyt ciężarnej matki wnioskodawcy w takim obozie nie stanowił represji w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Zatem brak było podstaw do przyznania wnioskodawcy uprawnień kombatanckich z tego tytułu. Organ pouczył stronę o przysługującym jej prawie zaskarżenia decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Powyższą decyzję doręczono F.D. w dniu 18 listopada 2003 r. Pismem datowanym 18 listopada 2003 r. F.D. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie pismem z dnia 4 lutego 2004 r. wystąpił do organu z prośbą o wyjaśnienie, dlaczego nie otrzymał informacji na temat sposobu załatwienia jego wniosku. Postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 134 i 234 § 1 kpa, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...]. Organ wyjaśnił, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności stronie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia (art. 15 kpa). Jednakże wyczerpanie możliwości dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej powoduje niedopuszczalność odwołania, którą organ odwoławczy stwierdza na podstawie art. 134 kpa. Organ zwrócił także uwagę, że strona złożyła odwołanie od decyzji zamiast wnieść skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, F.D. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia zarzucając organowi, że to postanowienie zamyka mu drogę do dochodzenia należnych mu roszczeń w postępowaniu administracyjnym. Zwrócił jednocześnie uwagę, że postanowienie "chroni" decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ dokonał zawężającej interpretacji pojęcia osoby represjonowanej w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Skarżący zarzucił, że jego pismo powinno być przez organ potraktowane stosownie do art. 222 kpa – jako skarga i przesłane do Sądu, gdyż taki tryb postępowania przewiduje art. 65 kpa. W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, twierdzącego, że jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 18 listopada 2003 r. jako złożony w ustawowym terminie do wniesienia skargi, powinien być przesłany do Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ wskazał, iż zgodnie z art. 222 kpa – o tym czy pismo jest skargą lub wnioskiem, decyduje treść pisma, a nie jego forma zewnętrzna. Przepis art. 222 kpa należy rozpatrywać łącznie z art. 233-235 i art. 240 kpa. Dlatego pismo wpływające do organu jest oceniane biorąc pod uwagę głównie sprawę, której dotyczy. Ze względu na treść pisma zostało ono prawidłowo zakwalifikowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Z akt sprawy wynikało, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dwukrotnie rozpatrywał sprawę przyznania F.D. uprawnień kombatanckich. Rozpatrując sprawę po raz pierwszy, organ uznał, że wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich został złożony po upływie ustawowego terminu określonego w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, co skutkowało wydaniem w dniu [...] października 2002 r. decyzji Nr [...] o umorzeniu postępowania. Sprawa była rozpoznawana po raz drugi, z uwagi na złożone przez skarżącego pismo z dnia 8 listopada 2002 r. zawierające "prośbę o wznowienie postępowania". Postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone postanowieniem organu z dnia [...] grudnia 2002 r. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 658) stwierdzającym niezgodność art. 22 ust. 3 cyt. ustawy z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podjął zawieszone postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił wcześniejszą decyzję umarzającą postępowanie oraz odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich. Stosownie do art. 127 § 3 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W takim przypadku do tego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W myśl art. 138 § 1 pkt 2 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych został utworzony jako centralny organ administracji państwowej. Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kieruje Kierownik tego Urzędu (art. 7 ust. 3 cyt. ustawy). W myśl art. 5 § 2 pkt 4 kpa, ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o ministrach – rozumie się przez to kierowników centralnych urzędów administracji rządowej, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4. Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 pkt 1 kpa). W świetle przedstawionych wyżej uregulowań, decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2002 r. była decyzją, od której stosownie do art. 127 § 3 kpa, nie służyło stronie odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek taki został zawarty w piśmie F.D. z dnia 8 listopada 2002 r. Zatem decyzja organu z dnia 31 października 2003 r. była decyzją ostateczną. Skarżący został pouczony o prawie wniesienia skargi na powyższą decyzję. Skargi do Sądu jednak nie wniósł. Złożył natomiast już drugi z kolei wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ. W sytuacji, kiedy skarżący wyczerpał już przysługujące mu w trakcie postępowania administracyjnego środki zaskarżenia niekorzystnej dla niego decyzji, rozstrzygnięcie – w postaci postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania – było, zdaniem Sądu, rozstrzygnięciem prawidłowym. Stosownie do art. 134 kpa, normującego postępowanie wstępne przed organem odwoławczym, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, a wydane w tej sprawie postanowienie jest ostateczne. W ocenie Sądu, sugestie skarżącego twierdzącego, że jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powinien być zakwalifikowany jako skarga i przekazany przez organ do Sądu (z uwagi na zachowany termin do wniesienia skargi) – nie były zasadne. Należy wyjaśnić, iż powoływany przez skarżącego przepis art. 65 § 1 kpa, reguluje sytuację, w której organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, niezwłocznie przekazuje to podanie do organu właściwego. Przepis ten stanowi o przekazaniu podania do "właściwego organu", a nie do Sądu. Zdaniem składu orzekającego, organ prawidłowo zakwalifikował pismo strony z dnia 18 listopada 2003 r. jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Omawiane pismo skarżącego zawierało bowiem wyraźny wniosek w tej kwestii. Z tego powodu zarzut nie przekazania wniosku do Sądu nie mógł być uznany za słuszny. Mając powyższe na uwadze, skarga podlegała oddaleniu przez Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).