II SA/Lu 237/06

WyrokWSA w Lublinie2006-04-27

Skład orzekający: Maciej Kierek, Wiesława Achrymowicz, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, polegające na braku potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy niektórym stronom oraz pozbawieniu możliwości udziału w postępowaniu następców prawnych zmarłego uczestnika, stanowi podstawę do obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, określonej w art. 10 k.p.a., jest kwalifikowaną wadą procesową. W postępowaniu sądowo-administracyjnym istnienie takiej przesłanki skutkuje obligatoryjnym uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bez względu na to, czy wada ta miała wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą warunki zabudowy dla adaptacji budynku byłej strażnicy OSP na budynek mieszkalny. Skarżąca zarzucała m.in. pominięcie kwestii nieprzekraczalnej linii zabudowy, brak zawiadomienia wszystkich stron o postępowaniu oraz wadliwe ustalenie obszaru analizowanego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzenie od Kolegium na rzecz J. S. kwoty 500 zł tytułem kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J.S. 500 (pięćset) zł tytułem kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania J. S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] znak: [...] ustalającej, na wniosek H. S., warunki zabudowy dla adaptacji budynku byłej strażnicy Ochotniczej Straży Pożarnej na budynek mieszkalny na działce nr [...] położonej w miejscowości M. W. W motywach rozstrzygnięcia podano, że decyzja jest zgodna z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która dla tego typu zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy. Decyzja nie narusza interesów osób trzecich ani obowiązującego prawa. Kolegium podkreśliło, że w sprawie nie ma znaczenia prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy odwołującą się, a inwestorem. Art. 63 ust. 2 ustawy stanowi bowiem, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Według Kolegium nie jest zasadny podnoszony przez odwołującą się zarzut nie powiadomienia jej o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu, gdyż wspomniana decyzja nie jest pierwszą w sprawie. Kolegium decyzją z dnia [...] uchyliło poprzednią decyzję Wójta Gminy , a więc sprawa jest w toku. Organ odwoławczy zaznaczył, że decyzja nie wprowadza żadnych zmian w ładzie przestrzennym, a zatem nie mają tu zastosowania przepisy dotyczące parametrów nowej zabudowy oraz linii zabudowy. Dla zmiany sposobu użytkowania obiektu w sposób opisany w decyzji nie jest także wymagane sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko, jako że tego rodzaju przedsięwzięcie nie jest wymienione w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Skargę na decyzję Kolegium złożyła J. S. Zdaniem skarżącej Kolegium całkowicie pominęło zgłaszany w toku postępowania odwoławczego zarzut braku określenia przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy przedmiotowej strażnicy w stosunku do obiektów sąsiednich. Położenie tej linii, uwidocznione na mapie załączonej do decyzji Wójta, powinno umożliwiać jednoznaczne powiązanie jej z tekstem decyzji. Należało wyznaczyć ją jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego. W tym przypadku jest to budynek mieszkalny położony na działce nr [...] powyżej obiektu, który jest przedmiotem zaskarżonej decyzji. Usytuowanie linii nieprzekraczalnej zabudowy zostało wyznaczone przez Wójta błędnie. Skarżąca zarzuciła decyzji, że nie zawiadomiono wszystkich osób na których nieruchomości może oddziaływać planowana inwestycja. Powołując się na przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skarżąca utrzymywała, że wokół działki ze strażnicą należało wyznaczyć tzw. obszar analizowany i o postępowaniu zawiadomić wszystkich właścicieli działek z tak wyznaczonego obszaru. Decyzja bowiem dotyczy ich zakresu praw i obowiązków. Podkreślono przy tym, że właśnie brak dokumentów z analizy terenu jaka powinna poprzedzać decyzję o warunkach zabudowy był powodem wcześniejszego uchylenia decyzji Wójta. W skardze podniesiono, że obiekt znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości nie jest budynkiem ani obiektem budowlanym, ale w istocie ruinami budynku. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że budynek istnieje. Nie można też odnosić decyzji o warunkach zabudowy do istniejącego budynku. Skarżąca dowodziła, że ustalone warunki zabudowy dopuszczające dwie kondygnacje nadziemne, w tym jedna w poddaszu z elementami lukarn i facjat skutkować będzie niedopuszczalnymi zmianami w ładzie przestrzennym. Trudno bowiem przypuszczać, że taka przebudowa strychu na mieszkanie pozostanie w ładzie przestrzennym z istniejącą zabudową zagrodową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna. Jedną z ogólnych zasad postępowania administracyjnego jest określony w art. 10 kpa obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu i zagwarantowania przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Jej naruszenie traktowane jest jako kwalifikowana wada procesowa, stanowiąca podstawę wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W postępowaniu sądowo-administracyjnym istnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego skutkuje natomiast obligatoryjnym uchyleniem zaskarżonej decyzji bez względu na to czy wada ta miała wpływ na wynik sprawy. Wniosek taki uzasadnia treść art. 145 § 1 pkt 1 lit.b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Bez znaczenia dla zastosowania tego przepisu pozostaje przy tym, że zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje na żądanie strony (por. wyrok SN z dnia 4 grudnia 2002 r. III RN 200/01 OSNP 2003/24/582). Z akt sprawy wynika, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] została doręczona wnioskodawcy – H. S. oraz właścicielom sąsiednich nieruchomości: J. S., H. S., A. K. i Z. K.. Wezwanie na rozprawę przed Kolegium wyznaczone na dzień 12 grudnia 2005 r. otrzymali J. S. i pełnomocnik H. S. – adwokat A. K. Do wiadomości natomiast pismo skierowano do H. S., Z. K. i A. K., dla których brak jest w aktach sprawy potwierdzenia doręczenia im zawiadomienia o terminie rozprawy. Protokół rozprawy wskazuje, że osoby te nie były obecne na rozprawie poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji. W aktach sprawy znajduje się natomiast koperta opatrzona datą 21 listopada 2005 r. z adnotacją, że Z. K. zmarł. Skarżąca, wezwana przez Sąd do wskazania spadkobierców Z. K. podała, że są to T. K., M. K. i J. K.. Jako uczestnika postępowania wskazała ponadto H. K., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. Nie tylko zatem przeprowadzono rozprawę administracyjną przy braku potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o jej terminie stronom postępowania, ale także pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu następcom prawnym Z. K. Zachowanie organu odwoławczego ocenić zatem należy jako oczywiste naruszenie zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, czego konsekwencją jest uchylenie zaskarżonej decyzji. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) zaskarżoną decyzję należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Powołane przepisy

Art. 63 ust. 2 ustawyart. 10 kpart. 145 § 1 pkt 4 kpart. 145 § 1 pkt 1art. 147 kpart. 145 § 1 ust. 1art. 200

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło