II SA/Lu 239/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi B.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania B. W. od decyzji Kierownika Sekcji Postępowania Egzekucyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia ... – w pkt I odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zaś w pkt II stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazaną decyzją organ I instancji ustalił nadpłatę świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznanego decyzją z dnia ... dla M. R. za okres od dnia 1 listopada 2008r. do 30 czerwca 2009r. w wysokości 1.421,45 zł i uznał tę kwotę za świadczenie nienależnie pobrane. W odwołaniu wniesionym w dniu 6 grudnia 2012r. B. W. kwestionując rozstrzygnięcie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wyjaśniając, że przesyłkę odebrała osoba, u której wynajmuje pokój i która ze względu na podeszły wiek i problemy zdrowotne zapomniała ją jej przekazać niezwłocznie; w konsekwencji B. W. otrzymała decyzję dopiero w dniu 4 grudnia 2012r. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 29 listopada 2012r., ponieważ decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 15 listopada 2012r. zastępczo domownikowi - M. N., a B. W. wnosząc o przywrócenie terminu nie zakwestionowała, że decyzja została doręczona osobie uprawnionej. Jednocześnie organ uznał, że wskazane przez nią we wniosku okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję zastępczo nie zwalnia adresata z winy. Wobec powyższego organ odwoławczy postanowieniem z dnia 18 stycznia 2013r. w pkt I odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zaś w pkt II stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła B. W. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wskazała, że osoba, która odebrała przesyłkę nie była do tego upoważniona i nie była domownikiem, lecz osobą odwiedzającą właścicielkę domu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów postępowania art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca w odwołaniu podnosiła, że nie doręczono jej osobiście decyzji organu I instancji, lecz odebrała ją osoba obca, u której wynajmuje ona pokój. Organ przyjął więc, że doręczenie nastąpiło w trybie zastępczym na podstawie art. 43 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Skoro bezspornie doręczenie decyzji Kierownika Sekcji Postępowania Egzekucyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia ...2012r. nie nastąpiło bezpośrednio do rąk skarżącej, to podstawową okolicznością, którą organ odwoławczy powinien był ustalić badając zachowanie terminu do wniesienia odwołania było to czy i kiedy rzeczywiście nastąpiło doręczenie zastępcze w trybie art. 43 K.p.a., w szczególności czy doręczenie nastąpiło do rąk osoby uprawnionej w rozumieniu tego przepisu tj. dorosłemu domownikowi, sąsiadowi bądź dozorcy, ponieważ tylko doręczenie takim osobom wywołuje skutek doręczenia. Doręczenie przesyłki osobie nie należącej do kręgu tych osób, skutku takiego natomiast nie wywołuje. Skarżąca w odwołaniu ogólnie wskazała, że decyzję organu I instancji odebrała "pani, u której wynajmuje pokój", natomiast w skardze skarżąca podniosła, że przesyłkę odebrała osoba obca, odwiedzająca właścicielkę domu. Z powyższego wynikają wątpliwości czy osoba, która faktycznie przesyłkę odebrała należała do kręgu osób wymienionych w art. 43 K.p.a. Brak należytego ustalenia tej okoliczności uniemożliwia prawidłową ocenę kiedy nastąpiło doręczenie skarżącej decyzji organu I instancji. Już tylko z tego powodu zaskarżone postanowienie jest wadliwe i podlega uchyleniu. Niezależnie od tego organ odwoławczy nieprawidłowo jednym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W razie bowiem wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony byłoby niezgodne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1999r., SA/Sz 306/98). W sytuacji zatem, gdy organ odwoławczy ustali bezspornie datę doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji oraz stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, postanowienie w tym przedmiocie wyda dopiero po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Badając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni powyższe rozważania.