II SA/Lu 241/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. i L. małżonków C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. i L. małżonków C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: I. Przyznać H. i L. małżonkom C. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od opłat sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący wnieśli pismo z 29 kwietnia 2010r., w którym zawarli wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu w całości, bądź w części do kwoty 100 zł. Skarżący wezwani do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowych formularzach, w terminie nadesłali wypełnione urzędowe formularze zaznaczając, iż domagają się zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłali żądane dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenia. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przedstawiona w urzędowych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, sytuacja materialna i rodzinna skarżących uprawnia do stwierdzenia, że nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania - kosztów opłat sądowych ponad kwotę 100 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podnieść w tym miejscu należy, że do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi wyliczony w oparciu o § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł, zaś wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej będzie wynosił połowę wpisu sądowego od skargi (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W urzędowych formularzach skarżący wykazali, że zamieszkują w mieszkaniu o pow. [...] m2 (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego) i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W odniesieniu do stanu majątkowego podali ponadto, iż są współwłaścicielami (na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej) [...] działek o łącznej powierzchni [...] m2, które według oświadczenia są nieuprawiane. Skarżący jest również właścicielem mieszkania o pow. [...] m2, które zajmuje jego córka wraz z czteroosobową rodziną. Źródłem utrzymania skarżących są świadczenia ZUS w łącznej wysokości [...] zł brutto ([...] zł emerytura skarżącej i [...] zł emerytura skarżącego + [...] zł dodatek pielęgnacyjny) i [...] zł netto ([...] zł netto świadczenie skarżącej i [...] zł netto świadczenie skarżącego). Skarżący podnieśli, że oprócz stałych kosztów związanych z comiesięcznymi opłatami, zakupem artykułów spożywczych i wykupem lekarstw, udzielają stałej pomocy finansowej córce, która z powodu długotrwałej choroby nie może podjąć żadnej pracy. Wynagrodzenie męża córki jest niskie i nie wystarcza na utrzymanie czteroosobowej rodziny, w tym dwojga niepełnoletnich dzieci. Skarżący wezwani do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym dokumentów wskazujących wysokość emerytur w kwocie brutto i netto, oświadczeń dotyczących wysokości miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego i kosztów leczenia, a także dotyczących wysokości środków finansowych przekazywanych córce, w terminie nadesłali żądane dokumenty. W oświadczeniu z dnia 15 czerwca 2010r., skarżący wykazali, iż na stałe miesięczne koszty utrzymania rodziny składają się następujące wydatki: opłaty eksploatacyjne związane z zajmowanym mieszkaniem – [...] zł; koszty leczenia skarżącego – [...] zł za trzy miesiące ( [...] zł w rozliczeniu miesięcznym); telefon – [...] zł za trzy miesiące ([...] zł w rozliczeniu miesięcznym); gaz – [...] zł za cztery miesiące ([...] zł w rozliczeniu miesięcznym); energia elektryczna – [...] zł za cztery miesiące ([...] zł w rozliczeniu miesięcznym). W wymienionym oświadczeniu wykazali również, iż ze względu na trudną sytuację zdrowotną i materialną córki i jej rodziny, ponoszą koszty związane z utrzymaniem zajmowanego przez nich mieszkania, w tym opłaty eksploatacyjne – [...] zł za trzy miesiące ([...] w rozliczeniu miesięcznym; gaz – [...] zł za cztery miesiące ([...] zł w rozliczeniu miesięcznym); energia elektryczna – [...] zł ([...] zł w rozliczeniu miesięcznym), a ponadto wspomagają córkę finansowo kwotą [...]-[...] zł miesięcznie. Zatem stałe konieczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego, wykazane przez skarżących, zaliczając do nich także koszty pomocy udzielanej rodzinie córki wynoszą łącznie [...] zł miesięcznie. Oceniając możliwości płatnicze skarżących należy mieć na uwadze, że skarżący ponoszą również koszty wyżywienia, koszty zakupu środków czystości i inne, których wysokości jednakże nie wykazali. Porównując zatem wysokość miesięcznych dochodów rodziny do wielkości koniecznych kosztów utrzymania, w oparciu o zasady doświadczenia życiowego, stwierdzić należy, że skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, tj. kosztów opłat sądowych przekraczających kwotę 100 zł. Z tych względów oraz na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób, które ze względu na sytuację życiową (brak dochodów lub bardzo niskie dochody, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu i nadesłanych dokumentach, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżących nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, uzyskują stałe dochody, posiadają majątek nieruchomy (oprócz mieszkania, które zajmują, są właścicielami [...] działek, a skarżący jest też właścicielem odrębnego mieszkania zajmowanego przez córkę). W tej sytuacji uiszczenie kosztów sądowych, w wysokości nie przekraczającej każdorazowo 100 zł, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżących. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II postanowienia.