II SA/Lu 245/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej delegowanego do Prokuratury Apelacyjnej A.J. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. P. kwotę 524 (pięćset dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , decyzją z dnia [...]. Nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, nakazał M. P. rozbiórkę samowolnie wybudowanej drewnianej szopy o konstrukcji słupowej, ze ścianami osłoniętymi deskami, z jednospadowym dachem, o wymiarach 5,0 m x 3,5 m usytuowanej na działce Nr 1473, położonej przy ul. T. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że na podstawie zebranych dowodów ustalono, iż przedmiotowa szopa została wybudowana przez M.P. dwa lata temu jako nowy obiekt w miejscu istniejącej szopy uprzednio rozebranej z uwagi na zły stan techniczny. Przeprowadzone w dniu 23 czerwca 2003 oględziny wykazały, iż nowy obiekt stanowi budynek gospodarczy ze ścianami i dachem o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 5,0 m x 3,5 m, zlokalizowany na działce Nr 1473 w odległości 1,5 m od istniejącego drewnianego ogrodzenia. Obowiązujący w okresie budowy szopy miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego J. nie przewidywał na tym terenie nowej zabudowy. Szopę wybudowano bez wymaganego art. 28 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Obiekt ten nie podlega przepisom art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, gdyż nie jest obiektem związanym z produkcją rolną i nie stanowi uzupełnienia zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej, a ponadto jego powierzchnia przekracza 10 m2. Stąd też zachodziły przesłanki określone w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego upoważniające do wydania nakazu rozbiórki szopy. Z uwagi na brak aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego w grę nie mógł wchodzić przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Wbrew twierdzeniom M. P., że przeprowadzone roboty budowlane miały cechy remontu, wykonany został nowy obiekt budowlany. Świadczyła o tym całkowicie nowa i oddzielna konstrukcja ścian i dachu z elementów drewnianych. Po rozpatrzeniu odwołania M. P, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , decyzją z dnia [...]. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem. Zdaniem organu odwoławczego bezspornym był fakt samowoli budowlanej popełnionej przez M. P. będącej inwestorem. Przedmiotową szopę wybudowano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W myśl art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Ponieważ w dacie orzekania przez organ I instancji brak było aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w związku z tym nie ma możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zarzut, że przeprowadzono remont istniejącej szopy nie był zasadny w świetle prawidłowo poczynionych przez organ I instancji ustaleń. Stąd też brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. P. podniosła, iż błędnie został oceniony zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy, ponieważ nie przedstawiono dowodów poświadczających, że poprzednią szopę całkowicie rozebrano. W rezultacie wykonane roboty budowlane należało zakwalifikować jako remont istniejącej szopy, a nie budowa nowej. Zatem roboty te nie wymagały pozwolenia na budowę. Ponadto szopa ta stanowiła uzupełnienie istniejącej zabudowy zagrodowej w ramach działki siedliskowej, dlatego niesłusznie wykluczono możliwości zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M. P. jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. Skarżąca wskazywała, że prowadzi gospodarstwo rolne i dlatego należało rozważyć możliwość potraktowania przedmiotowej szopy jako uzupełnienia zabudowy zagrodowej w ramach działki siedliskowej. Sformułowane w tym zakresie zarzuty i wnioski skarżącej były zasadne, gdyż orzekający organ nie wyjaśnił dokładnie dlaczego budowy przedmiotowego obiektu (szopy gospodarczej) nie można uznać, jako budowy nowego obiektu uzupełniającego istniejącą zabudowę zagrodową, aczkolwiek prawidłowe wyjaśnienie tej kwestii mogło mieć wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Akta sprawy wskazywały, że skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne, i jako współwłaścicielka rozporządza działką Nr 1474 o pow. 4100 m2 stanowiącą – według wypisu z rejestru gruntów – tereny rolne zabudowane oraz lasy i grunty leśne. W świetle akt sprawy obrys płotu wyznaczający granicę posesji M. P. nie uległ zmianie w okresie 30 lat. Zatem nie można wykluczyć , że sąsiednia działka Nr 1473 wchodzi w skład posesji skarżącej. Realizacja szopy na tej działce wymagała od organu jednoznacznego ustalenia czy budowa szopy stanowi, w tej sytuacji, uzupełnienie zabudowy w ramach nieruchomości siedliskowej. Organ odwoławczy lakonicznie stwierdził, iż sporna szopa nie jest obiektem związanym z produkcją rolną i uzupełniającą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, wobec tego nie ma zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane; natomiast powierzchnia zabudowy przekraczająca 10 m2 nie spełnia dyspozycji przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), pozwolenie na budowę nie jest wymagane w odniesieniu do obiektów gospodarczych – w postaci parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,8 m – związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Przepis ten dotyczy obiektów gospodarczych spełniających łącznie dwa warunki: po pierwsze, obiekt musi być związany z produkcją rolną, a po drugie musi uzupełniać zabudowę zagrodową w ramach działki siedliskowej. Brak jednoznacznych ustaleń organu w tym zakresie czynił zaskarżoną decyzję rozstrzygnięciem przedwczesnym, wydanym bez dogłębnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 7 kpa, obowiązkiem organu było dokładne ustalenie stanu faktycznego, a ponadto w myśl art. 77 § 1 kpa – w sposób wyczerpujący zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a także dokonanie na podstawie art. 80 kpa – oceny w oparciu o całokształt materiału dowodowego czy budowę spornego obiektu można zakwalifikować jako uzupełnienie zabudowy zagrodowej. Wymagało wyjaśnienia, czy skarżąca rozporządza nieruchomością siedliskową (w tym jakie działki wchodzą w skład nieruchomości siedliskowej) niezbędną do prowadzenia gospodarstwa rolnego, a ponadto czy obiekt związany jest z produkcją rolną. W przypadku dodatkowych ustaleń, że budowę szopy zrealizowano – bez uprzedniego zgłoszenia zamiaru jej budowy właściwemu organowi – w warunkach wskazujących na uzupełnienie zabudowy zagrodowej, w grę wchodzić może nakaz rozbiórki wydany w trybie art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Stwierdzone uchybienia natury dowodowej powodowały, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów procesowych art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ sprawy nie wyjaśniono w stopniu pozwalającym na jej merytoryczne rozstrzygnięcie, zaskarżoną decyzję wydano także z obrazą art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi podstawę do orzekania o rozbiórce obiektów budowlanych zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z inną sytuacją mamy do czynienia, gdy nakaz rozbiórki dotyczy obiektu wybudowanego bez zgłoszenia zamiaru jego budowy (art. 49b ustawy Prawo budowlane). Na marginesie powyższych rozważań należy stwierdzić, że według ostatniego protokołu z oględzin obiektu budowlanego, wymiary szopy - długość, szerokość – wynosiły odpowiednio 4,8 m x 3,1 m. Pomimo, że skarżąca podniosła tę kwestię w swoim odwołaniu, orzekający organ nie ustosunkował się – a powinien – do wykazywanej rozbieżności pomiędzy wymiarami ustalonymi w trakcie kontroli w dniu 30 września 2004 r., a przyjętymi w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego . W decyzji przyjęto, że wymiary szopy były inne i wynosiły 5,0 m x 3,5 m. Mając powyższe na uwadze zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 152 cyt. ustawy, wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania uzasadniał przepis art. 200 wyżej wymienionej ustawy. jp