II SA/Lu 245/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia 15 lutego 2008 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3, art. 8, art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania J. C., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia 9 stycznia 2008 r. nr [...] przyznającą usługi opiekuńcze od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. w wymiarze 6 godzin dziennie oraz 4 godziny w soboty, z wyłączeniem niedziel i świąt. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia 9 stycznia 2008 r. nr [...] przyznał wnioskodawczyni J. C. usługi opiekuńcze w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. w wymiarze 6 godzin dziennie oraz 4 godziny w soboty z wyłączeniem niedziel i świąt, w zakresie pomocy w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych. Jednocześnie organ ustalił odpłatność za przyznane usługi w wysokości 30 %, tj. 2,40 zł za godzinę (przy stawce za godzinę wynoszącą 8 zł). Organ odwoławczy utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji i wskazał, że Rada Miasta na podstawie art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, uchwałą z dnia 25 listopada 2004 r. nr [...] ustaliła szczegółowe warunki przyznawania pomocy oraz odpłatności za usługi opiekuńcze, a także warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że w świetle § 2 pkt 2 tej uchwały, wobec osiągania przez stronę dochodu w wysokości 1150,80 zł miesięcznie, należało ustalić 30 % odpłatności za przyznane jej usługi opiekuńcze. Wprawdzie, jak podniósł organ, pracownicy socjalni ustalili, iż stan zdrowia strony uległ pogorszeniu, lecz nie spowodowało to zwiększenia zakresu czynności, przy jakich powinna jej być zapewniona pomoc osoby trzeciej. Zdaniem Kolegium J. C. ma zapewnioną pomoc członków najbliższej rodziny, a w takim przypadku pomoc z zakresu pomocy społecznej ma charakter fakultatywny i powinna jedynie wspierać działania członków rodziny. Organ podkreślił również, że wysokość przyznanej pomocy nie mogła być wyższa, z uwagi na wysokość środków jakimi dysponuje organ pierwszej instancji oraz potrzeby innych rodzin także wymagających pomocy. Skargę do sądu administracyjnego na powyższa decyzję złożyła J. C., domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ nie poinformowano jej o możliwości wypowiedzenia się na temat zebranych materiałów i dowodów w sprawie. Zdaniem strony zakres świadczonych usług opiekuńczych, wbrew twierdzeniom Kolegium, winien ulec zwiększeniu z powodu pogorszenia jej stanu zdrowia. Skarżąca podniosła również, iż posiada status kombatanta, co powinno mieć wpływ na wielkość i zakres udzielonej pomocy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę należy J. C. uznać za zasadną, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Należy podkreślić, iż decyzja ta nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W świetle art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją, po rozpoznaniu odwołania J. C. od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 9 stycznia 2008 r. w przedmiocie usług opiekuńczych, utrzymało tę decyzję w mocy w całości. Z sentencji decyzji Kolegium wynika zatem, że organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko i argumentację zawartą w decyzji Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji wskazał natomiast, iż "odwołanie strony częściowo zasługuje na uwzględnienie". Powyższa sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a uzasadnieniem zaskarżonej decyzji narusza powołany art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Zakres tej rozbieżności nie pozwala, zdaniem Sądu, na uznanie, iż jest ona wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej. Zaskarżona decyzja zawiera jednakże inne jeszcze wady prawne. Po pierwsze, jak wynika z akt sprawy, J. C. wraz z odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji złożyła w dniu 23 stycznia 2008 r. szereg nowych dowodów: zaświadczenie lekarskie z dnia 22 stycznia 2008 r., oświadczenie córki Z. C. z dnia 23 stycznia 2008 r., orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 14 stycznia 2008 r., nr [...] oraz fakturę VAT [...] z dnia 22 stycznia 2008 r. Do żadnego z tych nowych dowodów nie ustosunkowało się Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a mimo to organ uznał, iż przeprowadził "wnikliwą i kompleksową analizę zgromadzonego materiału dowodowego" (k.206 akt adm.). Po drugie Kolegium nie wyjaśniło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z jakich przyczyn uznało, iż pomimo bezspornego dla organów obu instancji faktu pogorszenia się stanu zdrowia skarżącej zmniejszony został wymiar świadczonych skarżącej usług opiekuńczych. Z akt niniejszej sprawy wynika, że decyzją z dnia 8 listopada 2007 r., nr [...], organ pierwszej instancji zmienił decyzję własną z dnia 29 marca 2007 r., nr [...], przyznając J. C. od dnia 2 listopada 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. usługi opiekuńcze w wymiarze 8 godzin dziennie oraz 6 godzin w soboty z wyłączeniem niedziel i świąt. Następnie decyzją z dnia 9 stycznia 2008 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, przyznano J. C. usługi opiekuńcze od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. w wymiarze 6 godzin dziennie oraz 4 godziny w soboty, z wyłączeniem niedziel i świąt. W odwołaniu od tej decyzji strona wskazała, że zmniejszenie wymiaru usług opiekuńczych jest dla niej krzywdzące, z uwagi na pogarszający się stan zdrowia. Do zarzutów tych Kolegium nie odniosło się, stwierdzając jedynie, iż "wprawdzie pracownicy socjalni w piśmie z dnia 28 stycznia 2008 r. wskazali, że stan strony uległ pogorszeniu, ale nie wpłynęło to ostateczności na zwiększenie zakresu czynności, przy jakich powinna być zapewniona pomoc osoby trzeciej – opiekuna". Twierdzenia te, w ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego są niezrozumiałe. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się dwa pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy datowane na dzień 28 stycznia 2008 r. W jednym z nich, oznaczonym nr [...]0514/9/08, Kierownik Działu Świadczeń tego Ośrodka wskazał, iż fakt pogorszenia się stanu zdrowia J. C. "nie spowodował zwiększenia zakresu czynności, a te natomiast nie zwiększyły swojego rozmiaru" (k.200 akt adm.). W drugim zaś ze wskazanych pism, podpisanym przez Kierownika Sekcji Pracy Socjalnej Nr 17 MOPR oraz starszego pracownika socjalnego, wskazano nie tylko na fakt pogorszenia się stanu zdrowia skarżącej, lecz w związku z tym wniesiono o zwiększenie ilości godzin świadczonych stronie usług opiekuńczych (k.184 akt adm.). Wątpliwości tych Kolegium nie wyjaśniło, powtarzając jedynie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko wyrażone we wskazanym wyżej piśmie Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka z dnia 28 stycznia 2008 r. nr [...]0514/9/08. Uwadze Kolegium uszła także okoliczność, iż zakres usług opiekuńczych przyznanych skarżącej decyzją organu pierwszej instancji z dnia 9 stycznia 2008 r. uległ znacznemu zwiększeniu w stosunku do zakresu przyznanych wcześniejszą decyzją z dnia 2 listopada 2007 r. usług w szczególności o: układanie chorego w łóżku, zapobieganie powstawaniu odleżyn, czy pielęgnację zaleconą przez lekarza (podawanie leków, smarowanie, okłady). W tej sytuacji nieodniesienie się przez Kolegium do nowych dowodów złożonych przez stronę oraz brak wyjaśnienia przez organ przyczyn zmniejszenia wymiaru przyznanych stronie usług opiekuńczych, stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 136 k.p.a. Przepisy te nakładają bowiem na organ odwoławczy obowiązek ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy. Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji oceni należycie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, mając w szczególności na uwadze bezsporną w sprawie okoliczność pogorszenia się stanu zdrowia skarżącej, która jest osobą nie mogącą poruszać się samodzielnie nawet w obrębie mieszkania i związaną z tym konieczność zapewnienia skarżącej należytego wymiaru usług opiekuńczych. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł, jak w sentencji.