II SA/Lu 245/17

WyrokWSA w Lublinie2017-06-27

Skład orzekający: Jacek Czaja, Grzegorz Grymuza, Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenia zdrowotne na opakowaniu i ulotce suplementu diety, sugerujące jego wpływ na odporność organizmu, są zgodne z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 i czy mogą wprowadzać konsumentów w błąd?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakwestionowane przez organy sanitarne oświadczenia zdrowotne na opakowaniu i ulotce suplementu diety, takie jak "wspomaga naturalną odporność organizmu" czy "polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", stanowią oświadczenia zdrowotne w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1924/2006. Ponieważ nie figurują one w wykazie dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych ani nie spełniają warunków ich stosowania, a także mogą wprowadzać konsumentów w błąd co do właściwości produktu, organy prawidłowo nakazały ich usunięcie. Sąd podkreślił, że oświadczenia te sugerują właściwości lecznicze, a nie jedynie odżywcze lub fizjologiczne, właściwe dla suplementu diety.
Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą usunięcie z opakowania i ulotki suplementu diety oświadczeń zdrowotnych sugerujących jego wpływ na odporność. Organy uznały, że oświadczenia te są niezgodne z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 i mogą wprowadzać konsumentów w błąd. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących oświadczeń zdrowotnych i przypisywanie suplementowi właściwości leczniczych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie: WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) WSA Grażyna Pawlos-Janusz Protokolant: inspektor sądowy Jolanta Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki Komandytowo-Akcyjnej w likwidacji z siedzibą w C. na decyzję L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakazów z zakresu nadzoru sanitarnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], nakazującą [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce Komandytowo-Akcyjnej w likwidacji z siedzibą w [...] (dalej jako "skarżąca" lub "Spółka") usunięcia oświadczenia zdrowotnego i określeń z opakowania i ulotki informacyjnej preparatu [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: W dniu [...] czerwca 2015 r. w należącym do skarżącej punkcie sprzedaży żywności została przeprowadzona kontrola sprawdzająca, w toku której pobrano do oceny opakowanie i ulotkę informacyjną dotyczącą suplementu diety [...]. Po weryfikacji opakowania i ulotki, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. stwierdził określenia mogące wprowadzać w błąd konsumentów co do właściwości środka spożywczego oraz przypisujące środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom i ich leczenia, tj.: "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji" – na opakowaniu preparatu oraz "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: w przypadku osłabionego systemu odpornościowego", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: jako środek wspomagający podczas leczenia antybiotykami", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji" – na ulotce informacyjnej dołączonej do preparatu. Ponadto stwierdzono oświadczenie zdrowotne "[...] wspomaga naturalną odporność organizmu" zarówno na opakowaniu preparatu, jak i ulotce informacyjnej. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. nakazał skarżącej: 1) usunięcie oświadczenia zdrowotnego "[...] wspomaga naturalną odporność organizmu" z opakowania oraz ulotki informacyjnej preparatu pod nazwą [...] o numerze partii [...] z datą minimalnej trwałości [...] października 2016 r.; 2) usunięcie określeń: "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji", z opakowania preparatu pod nazwą [...] o numerze partii [...] z datą minimalnej trwałości [...] października 2016 r.; 3) usunięcie określeń: "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: w przypadku osłabionego systemu odpornościowego", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: jako środek wspomagający podczas leczenia antybiotykami", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji", z ulotki informacyjnej dołączonej do opakowań preparatu pod nazwą [...] o numerze partii [...] z datą minimalnej trwałości [...] października 2016 r. Po rozpatrzeniu wniesionego przez Spółkę odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i stanowisko organu I instancji wyjaśniając, że na opakowaniu oraz ulotce informacyjnej znajduje się oświadczenie "[...] wspomaga naturalną odporność organizmu", a odesłanie do składnika - selenu w postaci indeksu górnego nr [...] jest zamieszczone minimalną czcionką, co może wprowadzać w błąd potencjalnego klienta. Oświadczenie dla selenu, zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiającego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczeń odnoszących się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju dzieci (Dz.Urz.UE L nr 136 z 2012 r., s.1 - dalej jako "rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012") brzmi następująco "Selen pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego", co może świadczyć o świadomym wprowadzaniu w błąd konsumentów. L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1 (błędnie wskazanym w zaskarżonej decyzji jako art. 2 ust. 1) rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. Urz. UE L nr 12 z 2007, s. 3 - dalej jako "rozporządzenie (WE) nr 1924/2006"), "oświadczenie" oznacza każdy komunikat lub przedstawienie (...), które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że żywność ma szczególne właściwości. W ocenie organu, zastosowane przez firmę sformułowania dają do zrozumienia, że [...] ma szczególne właściwości wspomagające układ odpornościowy. Jednocześnie przedmiotowe określenia sugerują, że istnieje związek między danym suplementem diety a zdrowiem, właśnie w aspekcie prawidłowo funkcjonującego układu immunologicznego, co z kolei wypełnia dyspozycję art. 2 ust. 2 pkt 5 (błędnie wskazanym jako art. 2 ust. 5) rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, w myśl którego "oświadczenie zdrowotne" oznacza każde oświadczenie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że istnieje związek pomiędzy kategorią żywności, daną żywności, jednym z jej składników a zdrowiem. Dodatkowo zastosowane treści mają znamiona "oświadczenia o zmniejszaniu ryzyka choroby", które stosownie do art. 2 ust. 2 pkt. 6 (błędnie wskazanym jako art. 3 ust. 6) rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 oznacza każde oświadczenie zdrowotne, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że spożycie danej kategorii żywności, danej żywności lub jednego z jego składników znacząco zmniejsza jakiś czynnik ryzyka w rozwoju choroby dotykającej ludzi. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, zabronione jest stosowanie oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, o ile Komisja nie udzieliła zezwolenia na takie oświadczenia i nie zostały one włączone do wykazu dopuszczonych oświadczeń. Zgodnie zaś z art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.L nr 31 z 2002 r., s. 1 - dalej jako "rozporządzenia (WE) nr 178/2002"), etykietowanie, reklama i prezentacja żywności (...) z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. W ocenie organu odwoławczego, przytoczone stwierdzenia: "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji" na opakowaniu preparatu oraz "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: w przypadku osłabionego systemu odpornościowego", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: jako środek wspomagający podczas leczenia antybiotykami", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji" na ulotce informacyjnej dołączonej do preparatu, a także oświadczenie zdrowotne "[...] wspomaga naturalną odporność organizmu" zarówno na opakowaniu preparatu, jak i ulotce informacyjnej (a zatem przy okazji ich prezentacji), stanowią naruszenie norm prawa żywnościowego odnoszących się do sposobu oznakowania środków spożywczych, tj. art. 7 ust. 1 lit. a, b, ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2015 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.Urz. UE L 304 z 2011 r., s. 18), dalej jako "rozporządzenia (UE) nr 1169/2011", gdyż zawierają oświadczenia zdrowotne zabronione przepisami prawa, a tym samym wprowadzają w błąd, poprzez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada. Zdaniem organu, stwierdzone sformułowania naruszają również art. 52a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2017 r. poz. 149 ze zm. - dalej jako "ustawa o bezpieczeństwie żywności"), zgodnie z którym środki spożywcze mogą być znakowane oświadczeniami żywieniowymi i zdrowotnymi pod warunkiem spełniania wymagań określonych w rozporządzeniu (WE)1924/2006. Zakwestionowane oświadczenia nie mieszczą się też w wykazie dopuszczonych oświadczeń wymienionych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiającego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju dzieci (Dz.Urz. UE L nr 136 z 2012 r., s. 1). W skardze na powyższą decyzję Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2017 r. i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, ze zm.), dalej jako "k.p.a.", polegające na wadliwym przyjęciu, że oświadczenie "wspomaga naturalną odporność organizmu" zawarte na opakowaniu oraz ulotce informacyjnej produktu [...], odnosi się do suplementu diety [...], a nie jego składnika – selenu, podczas gdy przy ww. sformułowaniu, zarówno na ulotce jak i opakowaniu suplementu diety [...], zawarte jest odesłanie do selenu, jako składnika preparatu [...] w postaci indeksu górnego o nr "1", które znajduje się również w każdym miejscu opakowania i ulotki informacyjnej preparatu [...], w którym powołany jest selen jako składnik preparatu [...] 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 w zw. z art. 77 ust. 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 rozporządzenia (WE) 1924/2006 w zw. z art. 52a ustawy o bezpieczeństwie żywności, polegającym na niedokonaniu przez organ II instancji wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego niniejszej sprawy w zakresie ustalenia, czy informacje zawarte w ulotce informacyjnej oraz na opakowaniu suplementu diety [...], w szczególności stwierdzenie "wspomaga naturalną odporność organizmu" (umieszczone na opakowaniu preparatu oraz na ulotce informacyjnej), są zgodne z ogólnymi wymaganiami zawartymi w rozdziale II rozporządzenia (WE) 1924/2006 i wymaganiami szczególnymi zawartymi w rozdziale IV rozporządzenia (WE) 1924/2006 oraz czy zostało udzielone w odniesieniu do tego stwierdzenia zezwolenie zgodnie z rozporządzeniem (WE) 1924/2006 i czy figuruje to stwierdzenie w wykazie dozwolonych oświadczeń zawartym w art. 13 i 14 rozporządzenia (WE) 1924/2006, podczas gdy preparat [...] zawiera selen w znaczącej ilości w rozumieniu dyrektywy Rady z dnia 24 września 1990 r. w sprawie oznaczania wartości odżywczej środków spożywczych (Dz.U.UE L nr 276 z 1990 r., s. 40), dalej jako "dyrektywa 90/496/EWG", w odniesieniu do którego, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012, dopuszczono stosowanie oświadczeń zdrowotnych, zgodnie z którymi: "selen pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego" oraz "selen pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym", pod warunkiem, że żywność ta zawiera co najmniej znaczącą ilość selenu w rozumieniu dyrektywy 90/496/EWG, a zatem twierdzenia zawarte w ulotce informacyjnej oraz na opakowaniu suplementu diety [...] są zgodne z ogólnymi wymaganiami zawartymi w rozdziale II rozporządzenia (WE) 1924/2006 i wymaganiami szczególnymi zawartymi w rozdziale IV rozporządzenia (WE) 1924/2006 oraz figurują w wykazie dozwolonych oświadczeń zawartym w art. 13 i 14 rozporządzenia (WE) 1924/2006; 3) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegającym na sformułowaniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób wadliwy, tj. bez wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji i bez przytoczenia przepisów prawa stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie określenia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, tj. art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1261 ze zm. - dalej jako "u.p.i.s."). 4) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci art. 10 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 3 lit. e w zw. z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 w zw. z art. 3 ust. 3 pkt 39 i art. 52a ustawy o bezpieczeństwie żywności w zw. z art. 16 rozporządzania (WE) nr 178/2002, polegającym na wadliwym przyjęciu, że sporne sformułowania mogą przypisywać preparatowi lmunit "właściwości zapobiegania chorobom i ich leczenia", a w konsekwencji również wprowadzać w błąd konsumentów co do właściwości środka spożywczego, podczas gdy przedmiotowe stwierdzenia nie przypisują preparatowi lmunit "właściwości zapobiegania chorobom i ich leczenia", a więc nie są oświadczeniami, lecz dotyczą sugestii stosowania preparatu lmunit zalecanej przez producenta w określonych stanach zdrowotnych, czy sytuacjach związanych z otoczeniem; 5) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 ust. 1 lit. a i b oraz art. 7 ust. 2 w zw. z art. 54 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, polegającym na wadliwym przyjęciu, że oznakowanie suplementu diety [...] powinno być oceniane pod kątem zgodności z przepisami rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, podczas gdy zgodnie z art. 54 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 środki spożywcze wprowadzone na rynek lub opatrzone etykietą przed dniem [...] grudnia 2014 r., które nie spełniają wymogów rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, mogą pozostawać w obrocie do czasu wyczerpania zapasów tych środków, wobec czego oznakowanie suplementu diety [...] nie powinno być oceniane pod kątem zgodności z przepisami rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. W odpowiedzi na skargę L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po dokonaniu według wskazanych reguł kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. odpowiadają prawu. W ocenie Sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe oraz wyjaśniły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami postępowania zawartymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej jako: "k.p.a"). Organy zebrały w sposób wyczerpujący i niewadliwy cały materiał dowodowy, rozważyły i poddały go ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z ww. przepisów. Ustaliły dokładnie stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Organy administracji dokonały także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosowały normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu umożliwiającym dokonanie sądowej kontroli decyzji. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] lipca 2015 r. nakazującą skarżącej usuniecie oświadczenia zdrowotnego i określeń z opakowania i ulotki informacyjnej preparatu [...]. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 27 ust. 1 u.p.i.s., zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień, przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności oraz przepisy rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 i rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, które stosowane są bezpośrednio we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności, żywnością (środkiem spożywczym) jest każda substancja lub produkt w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 178/2002. W myśl tego przepisu "żywność" (lub "środek spożywczy") oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub których spożycia przez ludzi można się spodziewać. "Środek spożywczy" obejmuje napoje, gumę do żucia i wszelkie substancje, łącznie z wodą, świadomie dodane do żywności podczas jej wytwarzania, przygotowania lub obróbki. Takim środkiem spożywczym jest również suplement diety. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy o bezpieczeństwie żywności, suplement diety oznacza środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. Zakwestionowany przez organy suplement diety [...] pozostawał zatem środkiem spożywczym, którego celem było uzupełnienie normalnej diety. Nie był natomiast produktem posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. W myśl art. 52a ustawy o bezpieczeństwie żywności, środki spożywcze mogą być znakowane oświadczeniami żywieniowymi i zdrowotnymi pod warunkiem spełniania wymagań określonych w rozporządzeniu nr 1924/2006. Stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, "oświadczenie" oznacza każdy komunikat lub przedstawienie, które, zgodnie z przepisami wspólnotowymi lub krajowymi, nie są obowiązkowe, łącznie z przedstawieniem obrazowym, graficznym lub symbolicznym w jakiejkolwiek formie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że żywność ma szczególne właściwości. "Oświadczenie żywieniowe" oznacza każde oświadczenie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że dana żywność ma szczególne właściwości odżywcze ze względu na: a) energię (wartość kaloryczną), której (i) dostarcza, (ii) dostarcza w zmniejszonej lub zwiększonej ilości, lub (iii) nie dostarcza, lub b) substancje odżywcze lub inne substancje, (i) które zawiera, (ii) które zawiera w zmniejszonej lub zwiększonej ilości, lub (iii) których nie zawiera (pkt 4). "Oświadczenie zdrowotne" zgodnie z pkt 5 tego przepisu, oznacza każde oświadczenie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że istnieje związek pomiędzy kategorią żywności, daną żywnością lub jednym z jej składników, a zdrowiem. W myśl art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, oświadczenia żywieniowe i zdrowotne mogą być stosowane przy etykietowaniu, prezentacji i w reklamie żywności wprowadzanej na rynek we Wspólnocie jedynie w przypadku, gdy są one zgodne z przepisami niniejszego rozporządzenia. Bez uszczerbku dla dyrektyw 2000/13/WE i 84/450/EWG, oświadczenia żywieniowe i zdrowotne nie mogą: a) być nieprawdziwe, niejednoznaczne lub wprowadzające w błąd. Oświadczenia zdrowotne, stosownie do art. 10 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, są zabronione, o ile nie są one zgodne z ogólnymi wymaganiami zawartymi w rozdziale II i wymaganiami szczególnymi zawartymi w rozdziale IV oraz o ile nie zostało udzielone w odniesieniu do nich zezwolenie zgodnie z tym rozporządzeniem i nie figurują w wykazie dozwolonych oświadczeń zawartym w art. 13 i 14. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było opakowanie i ulotka informacyjna dotyczące suplementu diety [...]. Jak wynika z uzasadnień decyzji organów obu instancji w wyniku weryfikacji opakowania i ulotki organy stwierdziły następujące oświadczenia zdrowotne: - "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji" – na opakowaniu preparatu - "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: w przypadku osłabionego systemu odpornościowego", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: jako środek wspomagający podczas leczenia antybiotykami", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji" – na ulotce informacyjnej dołączonej do preparatu. - "[...] wspomaga naturalną odporność organizmu" – zarówno na opakowaniu preparatu, jak i dołączonej ulotce informacyjnej. W ocenie Sądu, wszystkie powyżej wskazane sformułowania należy rozpatrywać w kategorii oświadczeń zdrowotnych, podlegających rygorom określonym w rozporządzeniu (WE) nr 1924/2006. Jak już wyżej wskazano, oświadczenia zdrowotne są zabronione, chyba że są zgodne z ogólnymi wymaganiami zawartymi w rozdziale II i wymaganiami szczególnymi zawartymi w rozdziale IV rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 oraz zostało udzielone w odniesieniu do nich zezwolenie zgodnie z tym rozporządzeniem i figurują w wykazie dozwolonych oświadczeń zawartym w art. 13 i 14. Zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, oświadczenia zdrowotne opisujące lub powołujące się na: a) rolę składnika odżywczego lub innej substancji we wzroście, rozwoju i funkcjach organizmu, lub b) funkcje psychologiczne lub behawioralne, lub c) bez uszczerbku dla dyrektywy 96/8/WE, odchudzanie lub kontrolę wagi ciała lub zmniejszanie poczucia głodu lub zwiększanie poczucia sytości lub zmniejszanie ilości energii dostępnej z danego sposobu odżywiania się, które są wymienione w wykazie określonym w ust. 3, mogą być stosowane bez konieczności zachowania procedur określonych w art. 15-19, jeżeli są: (i) oparte na ogólnie zaakceptowanych dowodach naukowych; oraz (ii) zrozumiałe dla przeciętnego konsumenta. Przepis art. 13 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 przewiduje natomiast upoważnienie dla Komisji do przyjęcia wspólnotowego wykazu dopuszczalnych oświadczeń, o których mowa w ust. 1, mającego na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszego rozporządzenia poprzez jego uzupełnienie, oraz wszelkie niezbędne warunki stosowania tych oświadczeń. Upoważnienie to zostało zrealizowane wydaniem rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiającego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczeń odnoszących się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju dzieci. Wykaz oświadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, które mogą być stosowane w odniesieniu do środków spożywczych, znajduje się w załączniku do tego rozporządzenia. W załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012, żadne ze stwierdzonych przez organy oświadczeń zdrowotnych nie występuje, zatem nie można uznać, że oświadczenia te należą do kategorii dozwolonych oświadczeń zdrowotnych. W tym miejscu należy przypomnieć, że "oświadczenie zdrowotne" oznacza każde oświadczenie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że istnieje związek pomiędzy kategorią żywności, daną żywnością lub jednym z jej składników, a zdrowiem. Fundamentalny dla zrozumienia zakresu tego terminu jest związek oświadczenia ze zdrowiem. W wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., C-299/12, Trybunał Sprawiedliwości przyjął, że oświadczenie zdrowotne w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 zostało zdefiniowane poprzez odniesienie do związku między żywnością lub jednym z jej składników z jednej strony a zdrowiem z drugiej, przy czym definicja ta nie zawiera żadnych wyjaśnień co do bezpośredniego lub pośredniego charakteru, jaki miałby mieć ten związek, ani co do jego intensywności lub czasu trwania, w związku z czym pojęcie 'związku' należy interpretować szeroko. Jak Wskazał Trybunał, w tym kontekście art. 2 ust. 2 pkt 6 nie musi stwierdzać wprost, że spożycie określonej żywności zmniejsza znacząco czynnik ryzyka w rozwoju choroby występującej u ludzi. Wystarczy, że oświadczenie takie może u przeciętnego, w zwykłym stopniu poinformowanego i starannego konsumenta wywoływać wrażenie, iż zmniejszenie czynnika ryzyka będzie znaczące. Związek miedzy oświadczeniem a zdrowiem należy zatem rozumieć szeroko, mając na uwadze, że suplementy diety trafiają zarówno do konsumentów odpowiednio poinformowanych, spostrzegawczych i ostrożnych, jak i konsumentów, którzy są szczególnie podatni na oświadczenia wprowadzające w błąd. Stwierdzić należy zatem, że art. 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 zdefiniował pojęcie oświadczenia zdrowotnego bardzo szeroko. Oznacza ono każde oświadczenie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że istnieje związek pomiędzy kategorią żywności, daną żywnością lub jednym z jej składników, a zdrowiem, przy czym związek ten może mieć także charakter wyłącznie pośredni, co oznacza, że wykładać należy go rozszerzająco (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 września 2012 r., C-544/10). W konsekwencji za oświadczenie zdrowotne w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 uznać należy także i oświadczenie, które chociażby sugeruje istnienie pośredniego związku pomiędzy danym produktem żywnościowym lub jednym z jego składników a zdrowiem. Taki też charakter mają oświadczenia zakwestionowane przez organy. Samo brzmienie tych oświadczeń o treści: "[...] wspomaga naturalną odporność organizmu", "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji", "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: w przypadku osłabionego systemu odpornościowego", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: jako środek wspomagający podczas leczenia antybiotykami", jednoznacznie sugeruje i daje do zrozumienia, że istnieje związek pomiędzy przedmiotowym suplementem diety a zdrowiem. Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z dnia z 16 października 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 434/08 rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 wprowadza pojęcie tzw. przeciętnego konsumenta, które - oprócz konsumentów odpowiednio poinformowanych, spostrzegawczych i ostrożnych - dotyczy jednak również takich odbiorców informacji, "których cechy czynią ich szczególnie podatnymi na oświadczenia wprowadzające w błąd". Treść przytoczonych wyżej oświadczeń sugeruje i daje do zrozumienia, że istnieje związek pomiędzy przedmiotowym suplementem diety a zdrowiem, także i z punktu widzenia konsumentów wykazujących się należytą spostrzegawczością i starannością. Z tych też względów za niezasadne uznać należy dotyczące tej kwestii zarzuty skargi, w tym także zarzut zawarty w punkcie 4 skargi jakoby przedmiotowe stwierdzenia nie przypisywały preparatowi lmunit "właściwości zapobiegania chorobom i ich leczenia", a więc nie były oświadczeniami, lecz dotyczyły sugestii stosowania preparatu lmunit zalecanej przez producenta w określonych stanach zdrowotnych, czy sytuacjach związanych z otoczeniem. Wykładnia językowa (gramatyczna) powyższych oświadczeń polegająca na ustaleniu znaczenia i zakresu wyrażeń tekstu oświadczeń pozwala na stwierdzenie, że oświadczenia te wskazują przede wszystkim na określone właściwości preparatu lmunit. Po drugie i co bardziej istotne dla wypełnienia pojęcia oświadczenia zdrowotnego zdefiniowanego w art. 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 obojętne jest czy dane oświadczenie opisuje cechy (właściwości) środka spożywczego, czy też sposób jego spożycia lub stosowania. Istotne jest to czy dane oświadczenie, niezależnie od jego formy i stylistyki, stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że istnieje związek pomiędzy żywnością lub jednym z jej składników, a zdrowiem, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Oświadczenia zdrowotne "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji" – na opakowaniu preparatu oraz "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: w przypadku osłabionego systemu odpornościowego", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: jako środek wspomagający podczas leczenia antybiotykami", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji" – na ulotce informacyjnej dołączonej do preparatu, nie widnieją w wykazie dozwolonych oświadczeń zdrowotnych, dopuszczonych na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, w związku z czym skarżąca nie mogła umieścić ich na swoim produkcie. Spośród zakwestionowanych oświadczeń jedynie oświadczenie o treści "[...] wspomaga naturalną odporność organizmu" swą treścią było zbliżone do figurującego w wykazie dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012 oświadczenia o treści "Selen pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego", co jednak nie czyniło go dopuszczalnym, a o czym szerzej będzie w dalszej części uzasadnienia. Pozostałe oświadczenia nie figurowały w wykazie dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012, co sprawiało, że trafnie organy uznały ich stosowanie za zabronione na podstawie art. 10 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006. Oświadczenia te mogą również wprowadzać przeciętnego konsumenta w błąd co do związku produktu ze zdrowiem. Należy bowiem podkreślić, że w rozumieniu art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 nie jest konieczne wykazanie, że oświadczenie zdrowotne rzeczywiście wprowadziło w błąd konsumenta. Sposób sformułowania powyższego przepisu, z użyciem wyrażenia "nie mogą", wskazuje na samą potencjalną możliwość wprowadzenia konsumenta w błąd w jakikolwiek sposób. Umieszczając na opakowaniu i ulotce informacyjnej produktu takich oświadczeń zdrowotnych, jak: "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji" – na opakowaniu preparatu oraz "[...] polecany jest przede wszystkim w okresie zwiększonego ryzyka spadku odporności", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: w przypadku osłabionego systemu odpornościowego", "stosowanie preparatu [...] zaleca się: jako środek wspomagający podczas leczenia antybiotykami", "wspomagająco w okresie zwiększonego ryzyka infekcji" – na ulotce informacyjnej dołączonej do preparatu, skarżąca sugerowała, że produkt ten posiada właściwości wpływające na zdrowie i prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Tak opisane działanie produktu wskazuje na jego efekt leczniczy, charakterystyczny dla produktu leczniczego, nie zaś na efekt odżywczy, fizjologiczny, właściwy dla środka spożywczego. Tak skonstruowane informacje znajdujące się w ulotce oraz podane na opakowaniu, przypisujące środkowi spożywczemu, którym niewątpliwie jest suplement diety o nazwie [...], właściwości wpływające na zdrowie, powoduje możliwość wprowadzenia w błąd potencjalnego konsumenta. Art. 7 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 stanowi, że informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego oraz przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada. Także art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 stanowi, że oświadczenia żywieniowe i zdrowotne nie mogą być nieprawdziwe, niejednoznaczne lub wprowadzające w błąd. W konsekwencji przedmiotowe oświadczenia, które suplementowi diety, tj. środkowi spożywczemu, bezzasadnie przypisują właściwości produktu leczniczego, są nieprawdziwe i wprowadzają w błąd, a więc naruszają także przepisy cytowanych wyżej norm prawa wspólnotowego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w ocenie Sądu, organy sanitarne prawidłowo także przyjęły, że znajdujące się na opakowaniu preparatu i dołączonej ulotce informacyjnej oświadczenie zdrowotne "[...] wspomaga naturalną odporność organizmu" nie spełnia wymagań wskazanych w rozporządzeniu (WE) nr 1924/2006. Z przywoływanego już załącznika do rozporządzenia Komisji (UE) Nr 432/2012, obejmującego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, wynika, że w stosunku do wpływu składnika skontrolowanego produktu – selenu na układ odpornościowy, dopuszczalne jest oświadczenie "Selen pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego". Oświadczenie to może być stosowane wyłącznie w odniesieniu do żywności będącej przynajmniej źródłem selenu zgodnie z oświadczeniem "ŹRÓDŁO [NAZWA WITAMINY/WITAMIN] LUB [NAZWA SKŁADNIKA MINERALNEGO/SKŁADNIKÓW MINERALNYCH]", wymienionym w załączniku do rozporządzenia (WE) nr 1924/2006. Stosownie zaś do załącznika do rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, oświadczenie, że środek spożywczy jest źródłem witamin lub składników mineralnych i jakiekolwiek oświadczenie, które może mieć taki sam sens dla konsumenta, może być stosowane tylko wówczas, gdy produkt zawiera, co najmniej znaczącą ilość, zdefiniowaną w załączniku do dyrektywy 90/496/EWG lub ilość przewidzianą w odstępstwach przyznanych zgodnie z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1925/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie dodawania do żywności witamin i składników mineralnych oraz niektórych innych substancji według wzoru: ŹRÓDŁO [NAZWA WITAMINY/WITAMIN] LUB [NAZWA SKŁADNIKA MINERALNEGO/SKŁADNIKÓW MINERALNYCH]. Niewątpliwie należy zgodzić się ze skarżącą Spółką, że oświadczenie zdrowotne "Selen pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego" jest dozwolone w myśl przepisów rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 i może być stosowane w odniesieniu do żywności będącej przynajmniej źródłem selenu zgodnie z oświadczeniem "ŹRÓDŁO [NAZWA WITAMINY/WITAMIN] LUB [NAZWA SKŁADNIKA MINERALNEGO/SKŁADNIKÓW MINERALNYCH]". Okoliczność ta nie budzi wątpliwości. Należy jednak równocześnie zauważyć, że oświadczenie "Selen pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego", ma odnosić się do składnika mineralnego, tj. w niniejszym przypadku selenu, a nie środka spożywczego, w którym występuje. Tylko tak sformułowane oświadczenie, wskazujące że to selen wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, a nie środek spożywczy, w którym się znajduje, jest oświadczeniem zdrowotnym dozwolonym w myśl przepisów rozporządzenia (WE) nr 1924/2006. W art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012 stwierdzono, że oświadczenia zdrowotne mogą być stosowane w odniesieniu do żywności zgodnie z warunkami określonymi w załączniku. W załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) Nr 432/2012, obejmującym wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, określono także warunki stosowania oświadczenia, zgodnie z którymi oświadczenie zdrowotne "Selen pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego" może być stosowane zgodnie z oświadczeniem "ŹRÓDŁO [NAZWA WITAMINY/WITAMIN] LUB [NAZWA SKŁADNIKA MINERALNEGO/SKŁADNIKÓW MINERALNYCH]". Znajdujące się na skontrolowanym w niniejszej sprawie opakowaniu preparatu i dołączonej ulotce informacyjnej oświadczenie zdrowotne nie spełnia tego wymogu. Stwierdzone oświadczenie zdrowotne stanowi wprost, że "[...] wspomaga naturalną odporność organizmu", nie można zatem uznać, że odnosi się do selenu. Powyższego nie zmienia znajdujące się przy oświadczeniu odesłanie do selenu, w postaci wprowadzonego bardzo małą czcionką indeksu górnego nr [...]. Przede wszystkim już sam układ graficzny opakowania i znajdującego się na nim oświadczenia zdrowotnego sugeruje, że to suplement diety wspomaga naturalną odporność organizmu, a nie jego składnik – selen. Po drugie odesłanie w postaci niewielkiego indeksu do zawartego na tylnej stronie opakowania selenu jest mało czytelne i nie wskazuje wprost, że to właśnie selen, będący składnikiem produktu, a nie sam środek spożywczy, pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. W ocenie Sądu zabieg taki nie jest wystarczająco czytelny i może nadto wprowadzić przeciętnego konsumenta w błąd co do właściwości środka spożywczego. Analogiczna sytuacja występuje również w przypadku załączonej do opakowania ulotki informacyjnej. Nie można zatem uznać, że oświadczenie zdrowotne, znajdujące się na opakowaniu preparatu i dołączonej ulotce informacyjnej, spełnia wymogi wskazane w rozporządzeniu (WE) nr 1924/2006, a tym samym, że jest oświadczeniem zdrowotnym dozwolonym, nie wprowadzającym konsumentów w błąd. W ocenie Sądu, stwierdzone oświadczenia naruszają także przepisy rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 i rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, podawanie informacji na temat żywności służy wysokiemu poziomowi ochrony zdrowia i interesów konsumentów przez zapewnienie konsumentom finalnym podstaw do dokonywania świadomych wyborów oraz bezpiecznego stosowania żywności, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań zdrowotnych, ekonomicznych, środowiskowych, społecznych i etycznych. Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 lit. a i b cytowanego rozporządzenia, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji (lit. a) oraz przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada (lit. b). Ponadto stosownie do art. art. 7 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta. Z zastrzeżeniem odstępstw przewidzianych w prawie Unii mającym zastosowanie do naturalnych wód mineralnych i żywności specjalnego przeznaczenia żywieniowego informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi bądź też odwoływać się do takich właściwości (ust. 3). Jak wynika zaś z ust. 4, powyższe regulacje mają również zastosowanie do reklamy oraz prezentacji środków spożywczych, w szczególności kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu ustawienia oraz otoczenia, w jakim są pokazywane. Zgodnie zaś z art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Powyższe przepisy wyraźnie formułują zakaz podawania informacji na temat żywności, które mogą wprowadzać konsumentów w błąd. Natomiast, jak już wyżej ustalono, umieszczone na opakowaniu i ulotce informacyjnej produktu sformułowania mogą wywołać u konsumenta przekonanie o jego efekcie leczniczym, charakterystycznym dla produktu leczniczego, nie zaś na odżywczym, fizjologicznym, właściwym dla środka spożywczego. W ocenie Sądu, organy sanitarne dokonały prawidłowej oceny oświadczeń zdrowotnych zawartych w na opakowaniu i ulotce informacyjnej załączonej do opakowania. Stwierdzone oświadczenia zdrowotne nie są zgodne z przepisami rozporządzenia (WE) 1924/2006 i nie figurują w wykazie oświadczeń dozwolonych. Naruszają także przepisy rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 i rozporządzenia (WE) nr 178/2002, które wprowadzają nakaz rzetelnego informowania konsumentów o właściwościach produktów. Tym samym należało uznać, że rozstrzygnięcie organów sanitarnych było prawidłowe, a stawiane w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego bezzasadne. Brak było także podstaw do podzielenia zarzutu opisanego w punkcie 5 skargi. Wprawdzie przepis art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 stanowi, że środki spożywcze wprowadzone na rynek lub opatrzone etykietą przed dniem 13 grudnia 2014 r., które nie spełniają wymogów niniejszego rozporządzenia, mogą pozostawać w obrocie do czasu wyczerpania zapasów tych środków, to jednak z niezakwestionowanych przez skarżącego ustaleń organów wynikało, że podczas kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2015 r. stwierdzono, że spółka przepakowała ww. suplement diety o numerze partii [...] z datą minimalnej trwałości [...].10.2016 r. w opakowania o zmienionych treściach oraz dołączyła zmienioną w treści ulotkę informacyjną, a przepakowanie preparatu odbyło się po 13 grudnia 2014 r. r., a więc w czasie obowiązywania tego rozporządzenia. Tego rodzaju działania jak przepakowanie preparatu w nowe opakowania i wyposażenie go w nową ulotkę informacyjną uznać należy za wprowadzenie preparatu do obrotu, skoro zaś miało to miejsce już po wejściu w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] to brak było w sprawie podstaw do stosowania art. 54 ust. 1 tego rozporządzenia. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło