II SA/Lu 247/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania K. M. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora N. B. w R. P. z dnia 27 listopada 2014r., znak: [...]. Decyzją tą organ I instancji nakazał współwłaścicielom 7-segmentowego budynku usługowego doprowadzić ten budynek do stanu zgodnego z prawem poprzez likwidację (zamurowanie) otworów okiennych wykonanych w częściach mieszkalnych poddasza w ścianie północno – zachodniej następujących segmentów: - A i B, zlokalizowanych na działkach ewid. nr [...] i nr [...], stanowiących własność [...] i J. M., po 2 otwory okienne o wymiarach 1, 12 x 1, 2 m; - C, zlokalizowanym na działce nr [...], stanowiącej własność [...] i W. W., 2 otwory okienne o wymiarach 1, 12 m x 1, 2 m; - D, zlokalizowanym na działce nr [...], stanowiącym własność [...] i W. P., 1 otwór okienny o wymiarach 1, 42 m x 1, 5 m; - E, zlokalizowanym na działce nr [...], stanowiącym własność [...] i M. M., 1 otwór okienny o wymiarach 0,54 m x 1, 14 m osadzony w płaszczyźnie z pustaków szklanych; - F (dwa segmenty), zlokalizowanym na działce nr [...], stanowiącym własność [...] i K. M., po 2 otwory okienne o wymiarach 1, 45 m x 1, 4 m, po 2 otwory o wymiarach 0,85 m x 1, 4 m (w sumie 4 otwory). Organ I instancji nakazał jednocześnie, by otwory zostały wypełnione materiałem podobnym do tego, jaki jest w ścianach albo materiałem przepuszczającym światło, jak luksfery, cegła szklana lub innym przeszkleniem o wymaganej klasie odporności ogniowej EI 30, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekroczy 10% powierzchni ściany. Jak wynika z akt sprawy, nadbudowa przedmiotowego budynku została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 9 marca 2007r. wydanego przez Starostę [...] W związku z istotnymi odstępstwami od warunków tego pozwolenia, organ przeprowadził postępowanie naprawcze i decyzją z dnia 20 października 2009r. zatwierdził zamienny projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Zatwierdzony projekt zamienny przewidywał likwidację otworów okiennych w północno – zachodniej ścianie budynku II kondygnacji poprzez zamurowanie otworów pustakami szklanymi. W toku czynności wyjaśniających przed udzieleniem pozwolenia na użytkowanie organ na podstawie dziennika budowy ustalił, że inwestorzy zgodnie z tym projektem dokonali "wypełnień wszystkich otworów okiennych w ścianie północnej nadbudowanej II kondygnacji, które odpowiadają klasie odporności ogniowej REI 60", a podczas kontroli w dniu 29 września 2010r. organ potwierdził, że otwory zostały wypełnione cegłą szklaną. W tej sytuacji decyzją z dnia 4 października 2010r. organ I instancji udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie nadbudowanego siedmiosegmentowego budynku usługowego z przeznaczeniem na funkcję mieszkalną w II kondygnacji etap I i II", zrealizowanego na działkach ewid. nr [...], 3230, 3231, 3232, 3234 położonych przy ul. [...] nr [...] A – F w R. P.. Następnie – jak wynika z akt sprawy - w dniu 22 stycznia 2014r. organ w związku z pismem M. M., przedstawiciela właścicieli garaży na działce nr [...] - w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku mieszkalno – usługowym przy ul. [...] w R. P. polegających m.in. na samowolnym wykonaniu otworów okiennych w ścianie od strony garaży (k.21 akt admin.) przeprowadził kontrolę robót budowlanych wykonanych przy przedmiotowym budynku, podczas której ustalono, że na II kondygnacji ściany północno - zachodniej przedmiotowego budynku, usytuowanej przy granicy z działką sąsiednią nr [...], wykonano otwory okienne, wypełnione zwykłym szkłem, a więc niezgodnie z zatwierdzonym projektem zamiennym. W związku z tym w dniu 30 stycznia 2014r. organ wszczął postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Następnie organ ponownie przeprowadził kontrolę w dniu 13 lutego 2014r., potwierdzające wykonanie otworów okiennych w przedmiotowym budynku o określonych rozmiarach i pismem z dnia 27 lutego 2014r. organ zawiadomił strony o wszczętym postępowaniu, a następnie decyzją z dnia [...]. organ I instancji nakazał współwłaścicielom likwidację (zamurowanie) tych otworów okiennych wypełnionych zwykłym szkłem. Decyzją z dnia [...]. organ odwoławczy uchylił tą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z powodu uchybień procesowych. W dniu 29 maja 2014r. organ I instancji przeprowadził kolejną kontrolę, a następnie decyzją z dnia [...]. ponownie nakazał współwłaścicielom likwidację (zamurowanie) tych otworów okiennych, jednak decyzją z dnia [...]. organ odwoławczy ponownie uchylił tę decyzję wskazując, że kontrola w dniu 29 maja 2014r. została przeprowadzona bez udziału jednej ze stron. Po przeprowadzeniu oględzin w dniu 28 października 2014r. organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] ponownie nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego współwłaścicielom budynku likwidację (zamurowanie) otworów okiennych, dopuszczając wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub innym przeszkleniem o wymaganej klasie odporności ogniowej EI 30. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że wykonanie otworów okiennych wypełnionych zwykłym szkłem jest niezgodne z § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten zabrania bowiem wykonywania takich otworów w ścianie budynku znajdującej się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, co ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż ściana północno - zachodnia przedmiotowego 7-segmentowego budynku znajduje się w odległości 1, 0 i 1, 5 m (drugi segment F) od granicy działki nr [...]. Naruszenie określonych w tym przepisie odległości jest równocześnie naruszeniem zasad wskazanych w art. 5 Prawa budowlanego odnoszących się do zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, szczególnie w zakresie ochrony przeciwpożarowej i uzasadnionych interesów osób trzecich. Niezależnie od tego, organ I instancji stwierdził, że na wykonanie otworów okiennych inwestorzy powinni posiadać pozwolenie właściwego organu, którego jednak nie posiadali, roboty te zostały zatem zrealizowane samowolnie. W konsekwencji organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał współwłaścicielom przedmiotowego budynku zlikwidowanie spornych otworów okiennych, dopuszczając ich wypełnienie przepuszczającym światło, jak luksfery, cegła szklana lub innym przeszkleniem o wymaganej klasie odporności ogniowej EI 30, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekroczy 10% powierzchni ściany. W odwołaniu od tej decyzji K. M. podnosił, że nakaz zamurowania otworów okiennych w pomieszczeniach mieszkalnych pozbawi ich światła dziennego i wentylacji, co stanowi naruszenie § 57 pkt 2 rozporządzenia oraz, że faktycznie wypełnienie zostało wykonane ze szkła hartowanego, ognioodpornego. Zarzucił, że kontrola została przeprowadzona wadliwie, w obecności tylko 3 osób. Wskazywał również, że budynek garażowy na sąsiedniej działce posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, a więc nie ma obowiązku zachowania odległości, o których mowa w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił ustalenia i stanowisko organu I instancji i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podkreślił, że podczas oględzin w dniu 13 lutego 2014r. stwierdzono, że w podwójnym segmencie F na działce nr [...], należącym do K. M., istnieją po 2 otwory okienne w drugiej kondygnacji, wypełnione zwykłym szkłem. Organ odwoławczy wskazał również, że otwory okienne w przyziemiu pawilonów handlowo – usługowych wraz z zespołem garaży na sąsiedniej działce nr [...] zostały wykonane na podstawie ostatecznej decyzji Starosty Powiatowego w R. P. z dnia 21 maja 2003r. o pozwoleniu na budowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. M. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji. W szczególności skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 84 § 1 kpa) poprzez brak jednoznacznego ustalenia, jakim szkłem (o jakiej klasie odpornościowej) zostały wypełnione okna. Zatwierdzony projekt zamienny dopuszczał bowiem wypełnienie otworów okiennych szybą odpowiadającą klasie odporności ogniowej REI 60 - organ powinien więc z udziałem biegłego ocenić czy zamontowane obecnie szyby spełniają te wymagania. Zarzucił również, że nie ustalono, czy po wydaniu decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie były prowadzone jakiekolwiek roboty w przedmiotowym budynku – w razie bowiem stwierdzenia, że takich robót nie wykonywano – zdaniem skarżącego - nie byłoby podstaw do wszczynania postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nadbudowa budynku, w którym zrealizowano sporne okna, została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 9 marca 2007r. wydanego przez Starostę [...]. Zatwierdzony projekt zamienny nie dopuszczał wykonania w II kondygnacji północno - zachodniej ściany tego budynku otworów okiennych wypełnionych zwykłym szkłem, na co wbrew zarzutom skargi wskazywał organ I instancji w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji, a pozwolenie na użytkowanie z dnia 4 października 2010r. zostało udzielone po ustaleniu, że otwory okienne w tej ścianie zostały wypełnione luksferami, a więc zgodnie z zatwierdzonym projektem zamiennym. Prawidłowo organ w niniejszej sprawie ustalił, że następnie inwestorzy w miejsce luksferów wstawili zwykłe szyby. Wynika to z zebranych materiałów dowodowych, w szczególności z porównania wcześniejszych fotografii z dnia 29 września 2010r. (k. 46 akt admin.) oraz aktualnych (k. 135, 136 akt admin.). W tej sytuacji organ zasadnie przyjął, że na roboty te wymagane było pozwolenie na budowę, zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.1409 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane", którego inwestorzy nie posiadali, a ponadto wykonano je w sposób istotnie odbiegający od warunków udzielonego pozwolenia. Prawidłowo zatem organ wszczął postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 w zw. z art. 50 Prawa budowlanego. W świetle art. 50 ust. 1 - w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 (a więc w przypadku wykonywania robót budowlanych innych niż budowa - rozumiana jako nadbudowa, rozbudowa bądź odbudowa, art. 3 pkt 6 - i rozbiórka) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Z kolei z art. 51 ust. 1 wynika, że w razie zaistnienia sytuacji określonych w art. 50 ust. 1 - właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Prawidłowo organ nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie przyjął, że wykonanie otworów okiennych nie jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, lecz należy do innych robót budowlanych, a zatem należało wszcząć – zgodnie z powołanymi wyżej przepisami art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 - postępowanie naprawcze. Oceniając zgodność wykonanych okien z przepisami prawa organ prawidłowo również stwierdził, że otwory te nie spełniają warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Przepisy te wymagają (§ 12 ust. 1 pkt 2), by ściana budynku usytuowana w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią nie posiadała żadnych otworów. Związane jest to z koniecznością zachowania bezpieczeństwa przeciwpożarowego (rozdział 7. przepisy § 171 - § 173). Wymóg ten był również uwzględniany przez organ architektoniczno – budowlany zatwierdzający zamienny projekt budowlany i udzielający pozwolenia na wznowienie robót. W niniejszej sprawie wymóg ten nie został jednak spełniony. Właściciele segmentu, w tym skarżący, wypełnili bowiem otwory okienne w II kondygnacji ściany północno – zachodniej, usytuowanej w odległości 1 m – 1,5 m od granicy z działką sąsiednią - zwykłym szkłem, co zostało potwierdzone w trakcie wielokrotnych kontroli i oględzin i co potwierdza dokumentacja fotograficzna. Skoro sporna ściana nie została usytuowana z zachowaniem odległości wskazanych w § 12 i 271 rozporządzenia, to – ze względu bezpieczeństwa pożarowego - musi ona spełniać wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, w której tylko wyjątkowo dopuszczalne jest wykonanie otworów. Zgodnie bowiem z § 232 ust. 6 rozporządzenia - w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień otworów w ścianie będącej obudową drogi ewakuacyjnej – dla klasy odporności ogniowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego oznaczonej symbolem REI 60 – jaką jest sporna w niniejszej sprawie północno - zachodnia ściana 7-segmentowego budynku, co wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego - nie powinna być niższa niż oznaczona symbolem E I 30, co zostało wskazane w zatwierdzonym zamiennym projekcie budowlanym. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego stwierdził na podstawie wielokrotnych kontroli i oględzin, że otwory okienne w spornej ścianie zostały wypełnione zwykłym szkłem, a zatem wypełnienie to nie posiada wymaganej klasy odpornościowej. Stanowisko to organ utrzymywał w toku całego postępowania i nie kwestionował go żaden współwłaściciel budynku, poza skarżącym, który jednak nie wykazał, w szczególności odpowiednimi dokumentami (np. umowami, fakturami), że wypełnienie spełnia wymaganą klasę odpornościową. Z tego względu organ słusznie uznał, że nie było potrzeby powoływania biegłego w tym celu. Brak zatem podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 84 § 2, 79 kpa), które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Zgromadzone w sposób wyczerpujący materiały dowodowe uzasadniały nałożenie obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w celu doprowadzenia zrealizowanych robót do stanu zgodnego z prawem. Z tych względów skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.).