II SA/Lu 249/07
WyrokWSA w Lublinie2007-07-04
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Krystyna Sidor, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samowolnie wykonane utwardzenie terenu betonem i płytami Yomba na działce, które może być zakwalifikowane jako budowa drogi, powinno być rozbiórką na podstawie przepisów Prawa budowlanego, czy też stanowi jedynie robotę budowlaną wymagającą zgłoszenia, a w przypadku braku zgłoszenia, może być podstawą do roszczeń cywilnoprawnych?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 KPA) oraz obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1, art. 80 KPA). Organy nie wyjaśniły w sposób należyty charakteru wykonanych prac, co uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, czy stanowią one budowę drogi wymagającą pozwolenia na budowę, czy też robotę budowlaną wymagającą zgłoszenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania nakazu rozbiórki utwardzenia fragmentu działki wykonanego z betonu i płyt Yomba. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, uznając roboty za samowolne. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i odmówił nakazania rozbiórki, uznając, że roboty nie zagrażają bezpieczeństwu i nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych, a ewentualne naruszenie prawa własności może być dochodzone na drodze cywilnej. Skarżąca kwestionowała błędne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego przez organy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...]; II. nakazuje ściągnąć od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu, od którego skarżąca była zwolniona.
Decyzją z dnia [...] r. sprostowaną postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M.L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], nakazującej rozbiórkę samowolnego utwardzenia fragmentu działki oraz usunięcia utwardzenia z płyt Yomba na działce nr [...] stanowiącej współwłasność S.S. i M.W. położonej w K. przy ul. [...] – uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane odmówił wydania decyzji nakazującej M.L. rozbiórkę utwardzenia terenu z betonu i płyt Yomba wykonanego na działce nr [...] przy ul. [...].
W uzasadnieniu podano, że organ I instancji powołując się na art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1991 r. – Prawo budowlane nakazał rozbiórkę utwardzenia terenu części działki nr [...] w K. wobec tego, że roboty te zostały wykonane samowolnie bez zgody współwłaścicieli działki.
Rozpoznając odwołanie wniesione przez zobowiązaną do wykonania rozbiórki M.L., organ II instancji ustalił, że na działce stanowiącej współwłasność S.S. i M.W. zostało wykonane w 2006 r. bez wymaganego zgłoszenia utwardzenie terenu betonem o wymiarach 1,35 x 2,40 m oraz pas z płyt Yomba o wymiarach 0,70 m x 0,95 m. Domaganie się przez właściciela działki rozbiórki wykonanych bez ich zgody robót z uwagi na naruszenie ich prawa własności nie stanowi – zdaniem organu II instancji - podstawy do orzeczenia takiego nakazu. W świetle art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wykonywanie na cudzej działce bez zgody właściciela robót budowlanych nie zagrażających bezpieczeństwu ludzi bądź mienia i nie naruszających przepisów techniczno-budowlanych, nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę tych robót , a jedynie może być podstawą roszczeń cywilnoprawnych.
W tej sytuacji organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i odmówił nakazania rozbiórki utwardzenia terenu działki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S.S. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego (art. 30, 49 b ust. 1, 50, 51). Ponadto, zdaniem skarżącej, samowolne utwardzenie powierzchni gruntu bez wymaganego zgłoszenia powinno być podstawą do orzeczenia rozbiórki takiego obiektu, co wynika z art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego; w sprawie natomiast organy błędnie zastosowały przepisy art. 50 i 51 ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa do czego wojewódzki sąd administracyjny jest uprawniony stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 , 77 § 1, 80 kodeksu postępowania administracyjnego), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Określona w art. 7 kpa zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organ administracji publicznej do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, natomiast przepisy art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa stanowią o obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i na tej podstawie dokonania oceny czy dana okoliczność została udowodniona.
Powyższe obowiązki ciążą na organach obu instancji, które w niniejszej sprawie nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy i nie dokonały oceny dowodów w sposób mogący mieć wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Ustalając stan faktyczny sprawy organy stwierdziły, że na działce skarżącej inwestorka M.L. bez wyznaczonego prawem zgłoszenia w 2006 r. utwardziła betonem teren o wymiarach 1,35 m x 2,40 m oraz wykonała pas z płyt Yomba o wymiarach 0,70 m x 0,95 m
Prace te określono jako roboty budowlane polegające na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych, na wykonanie których to robót wymagane jest zgłoszenie właściwemu organowi, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 i art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
Z uwagi na to, że roboty budowlane nie są budową w rozumieniu art. 48 lub art. 49 b powołanej ustawy, organy zastosowały w sprawie tryb postępowania określony w art. 50 i art. 51 ustawy, a organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do nakazania rozbiórki.
Zakwalifikowanie wykonanych prac jako "roboty budowlane" wymagające przed ich realizacją zgłoszenia jako nie mające charakteru budowy należy uznać za dowolne.
W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, a w szczególności protokołów z oględzin działki z dnia 20 września 2006 r. oraz 15 grudnia 2006 r., w których jest mowa zarówno o "utwardzeniu drogi dojazdowej do posesji" jak i o "utwardzeniu fragmentu działki", a także " utwardzeniu podjazdu o długości 15,90 m", a także pism inwestorski, która używa kilkakrotnie określenia "droga" opisując miejsce wykonanych prac, nie można w sposób jednoznaczny wykluczyć, że wykonane przez inwestorkę samowolnie prace nie są budową drogi, a więc obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę, a nie jedynie utwardzeniem działki.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji brak wyczerpującego wyjaśnienia, dlaczego wykonana inwestycja nie ma charakteru budowy drogi z betonu, betonowych płyt, lecz jest jedynie utwardzeniem działki.
Ustalenie w sposób należyty charakteru wykonanych prac czy są to wymagające zgłoszenia roboty budowlane, czy też stanowią realizację drogi czyli budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego lub przejazdu zaliczonego do urządzeń budowlanych, pozwoli na wykluczenie zastosowania w sprawie przepisów art. 48 bądź art. 49b Prawa budowlanego i wydanie decyzji w trybie art. 50 – 51 ustawy.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wymagała uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji dokonają wskazanych wyżej niezbędnych ustaleń w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy stosownie do wymogów wynikających z art. 7. 77 § 1, 80 kpa, a następnie ocenią czy wykonane roboty budowlane nie naruszają przepisów prawa budowlanego.
Orzeczenie o kosztach postępowania wydano na podstawie art. 223 § 2 w związku z art. 200 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło