II SA/Lu 25/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Specjalista Magdalena Flis, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie wezwania do wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w części zobowiązującej Z. W. do wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. W. kwotę 100 /sto/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa postępowanie administracyjne w sprawie odwadniania budynków gospodarczych zlokalizowanych na działce nr ewid. 1468 w R. I stanowiącej własność Z.W. do czasu ustalenia przebiegu granicy między w/w działką, a działkami nr 1444/1 i 1444/2 stanowiącymi własność M.Ł. i wzywające Z.W. do wystąpienia, w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, do służb geodezyjnych lub sądu powszechnego o rozgraniczenie w/w nieruchomości – uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu do wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości i określił ten termin na 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia, a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że na wniosek M.Ł. wszczęte zostało postępowanie w sprawie odprowadzania wód opadowych z budynków gospodarczych znajdujących się na działce nr ewid. 1468 stanowiącej własność Z.W. Przeprowadzone oględziny wykazały, że budynek gospodarczy Z. W. o wymiarach zewnętrznych 17,50 x 5,80 m i wysokości 3,50 m posiada dach dwuspadowy a na krawędzi jego dachu brak jest rynny i rury spustowej. Wody opadowe z jednej połaci dachu tego budynku odprowadzane są w kierunku sąsiedniej działki. W trakcie oględzin strony wskazały różny przebieg granicy między działkami – według M.Ł. przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest wzdłuż granicy działki, a według Z.W. granica oddalona jest od budynku o około 1,50 m. Kwestia ustalenia przebiegu granicy między działkami stanowi zagadnienie wstępne do podjęcia działań przez organy nadzoru budowlanego i wydania stosownego rozstrzygnięcia w sprawie odprowadzania wód opadowych z budynku na teren własnej działki. Ponieważ rozgraniczenie nieruchomości nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego i winna być rozstrzygnięta przez służby geodezyjne lub sąd powszechny zasadne było zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu ustalenia przebiegu granicy i zobowiązanie strony na podstawie art. 100 § 1 kpa do wystąpienia w zakreślonym terminie z wnioskiem do właściwego organu lub sądu o rozgraniczenie nieruchomości. Skargę do sądu administracyjnego wniósł Z. W., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w zakresie zobowiązania go do wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości stanowiących działki oznaczone nr ewid. 1444/1 i 1444/2 a działką nr ewid. 1468. Podniósł, że mieszka w R. od urodzenia i nie pamięta żadnych sporów granicznych dotyczących przedmiotowych działek gruntu. Granice te były niesporne, kiedy działki 1444/1 i 1444/2 stanowiły własność jego rodziców i znaki graniczne w postaci słupków oraz starych drzew zachowały się do chwili obecnej. M. Ł. stała się niedawno właścicielką działek sąsiednich i to ona zaczęła kwestionować przebieg granic. Skarżący wyjaśnił, że rozgraniczenie niespornych wcześniej granic jest zbędne i jest on gotów założyć rynny na przedmiotowym budynku gospodarczym, jeżeli spływające z niego wody przeszkadzają sąsiadce, gdyż koszty orynnowania byłyby znacznie niższe niż rozgraniczenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie jego zgodności z obowiązującym prawem należy stwierdzić, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem prawa. W rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne wszczęte zostało na wniosek M.Ł. , która domagała się podjęcia przez organ nadzoru budowlanego działań mających na celu ustalenia stanu technicznego budynków znajdujących się na działkach nr ewid. 1444/1 i 1441/2, stanowiących własność Z.W., a w szczególności nałożenia na niego obowiązku doprowadzenia budynku gospodarczego znajdującego się "blisko granicy działki" do stanu zapobiegającego zalewaniu jej nieruchomości przez wody spływające z dachu budynku. Organy nadzoru budowlanego uprawnione są do sprawowania nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w tym także w zakresie przestrzegania przez właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych obowiązku utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym. W razie stwierdzenia, iż obiekt nie spełnia wymogów techniczno-budowlanych właściwy organ uprawniony jest do nałożenia na jego właściciela lub zarządcę obowiązku wykonania, w zakreślonym terminie, czynności mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W rozpatrywanej sprawie jest bezspornym, że stanowiący własność skarżącego i będący w jego użytkowaniu budynek gospodarczy położony na działce nr 1468 w R. posiadający dach dwuspadowy nie jest orynnowany. W trakcie przeprowadzonych oględzin M.Ł. twierdziła, że budynek ten zlokalizowany jest bezpośrednio w granicy działki i z tej przyczyny wody opadowe spływające z dachu zalewają jej nieruchomość. Wobec twierdzenia skarżącego o odmiennym przebiegu granicy (1,50 m od budynku) organy orzekające w sprawie uznały za zagadnienie wstępne, ustalenie przebiegu granicy między działkami stron i z tej przyczyny postępowanie w sprawie zostało zawieszone a skarżącego zobowiązano do wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie. Nie negując faktu, iż przebieg granicy między działkami stron może mieć istotne znaczenie dla ewentualnego nałożenia na skarżącego obowiązku wykonania orynnowania budynku gospodarczego w sposób zapewniający zapobieżenie zalewania działek sąsiednich należy stwierdzić, że zobowiązanie skarżącego do wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości było co najmniej przedwczesne. Rozstrzygając o tym organ nie wyjaśnił uprzednio wszystkich, istotnych dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Obowiązek przeprowadzenia kompleksowego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy spoczywa na organie i nie może on być przerzucony na stronę. W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, że budynek gospodarczy został wybudowany w latach czterdziestych. W takiej sytuacji możliwe zdaje się ustalenie położenia tego budynku w stosunku do granicy działki na której jest usytuowany na podstawie danych z zasobów geodezyjno-kartograficznych, a w szczególności z wyrysów mapy ewidencyjnej gruntów. Organy orzekające w sprawie nie poczyniły żadnych ustaleń w zakresie przebiegu granicy między działką, na której znajduje się przedmiotowy budynek a działką M. Ł. Jeżeli granica ta jest uwidoczniona w dokumentacji ewidencyjno-kartograficznej, to jej przebieg stanowi istotną okoliczność dla rozstrzygnięcia sprawy. Strona niezadowolona z wynikającego z map ewidencyjnych przebiegu granic może wystąpić o ich zmianę w drodze rozgraniczenia. Nie dokonuje się tego jednak niejako "przy okazji" postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, które w swoich działaniach zobowiązane są do respektowania danych wynikających z dokumentów i map pochodzących z państwowych zasobów ewidencyjno-kartograficznych. Mając powyższe na względzie Sąd uznał za niezgodne z prawem rozstrzygnięcie dotyczące zobowiązania skarżącego z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości, a z uwagi na konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego w szerokim zakresie – uchylił w tej części również postanowienie organu pierwszej instancji. Ponieważ rozstrzygnięcie w części dotyczącej zawieszenia postępowania nie zostało zaskarżone to stało się ono prawomocne i Sąd w tym zakresie nie miał podstaw do orzekania. Należy jednakże mieć na uwadze, że zawieszenie postępowania w postępowaniu przed organami obu instancji było konsekwencją uznania konieczności rozgraniczenia nieruchomości za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa i w sytuacji uznania przez Sąd braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia, organ zobowiązany będzie do podjęcia zawieszonego postępowania. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.