II SA/Lu 25/14
WyrokWSA w Lublinie2014-03-13
Skład orzekający: Jacek Czaja, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z powodu niespełnienia wymogów dotyczących obszaru oddziaływania inwestycji, gdy inwestor ogranicza ten obszar do granic działki, mimo że raport środowiskowy wskazuje na szerszy zasięg oddziaływania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy (Wojewoda) prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji (Starosty) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda zasadnie uznał, że Starosta nieprawidłowo ocenił kwestię obszaru oddziaływania inwestycji, błędnie interpretując przepisy dotyczące stron postępowania i nieprawidłowo oceniając projekt budowlany pod kątem jego spójności z decyzją środowiskową i planowanym zagospodarowaniem terenu. Sąd podkreślił, że organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do samodzielnego ustalenia stron postępowania i obszaru oddziaływania, a nie może opierać się wyłącznie na deklaracjach inwestora. Ponadto, sąd zgodził się z Wojewodą, że projekt zagospodarowania terenu powinien obejmować całość zamierzenia inwestycyjnego, a nie tylko jego część, co jest zgodne z orzecznictwem NSA.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę turbiny wiatrowej. Starosta zobowiązał inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego, wskazując na szereg nieprawidłowości, w tym dotyczących obszaru oddziaływania inwestycji. Po złożeniu uzupełnień, Starosta odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, uznając, że inwestor nie wywiązał się z nałożonych obowiązków, w szczególności w zakresie określenia obszaru oddziaływania. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że Starosta błędnie ocenił kwestię obszaru oddziaływania i stron postępowania. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając Wojewodzie naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi Spółki E. w W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
W dniu 31 lipca 2013r. do Starosty L. wpłynął wniosek spółki z o.o. E. W. W. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę turbiny wiatrowej WTGs17 z fundamentem, placem montażowym stałym tymczasowym, drogą dojazdową, zjazdem z drogi powiatowej, linią kablową 30 kV ze światłowodem oraz przyłączem kablowym zlokalizowanych na działkach nr 32, 33, 34/1, 34/2, 35, 36, 37 i 890 położonych w miejscowości .C., gmina A. Ponadto inwestor dołączył decyzję Wójta Gminy A. z dnia [...] ustalającą warunki zabudowy dla wspomnianej inwestycji oraz decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...]. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej składającej się z zespołu 24 turbin wiatrowych o mocy 3,2 MW, o łącznej mocy zespołu do 80 MW wraz z niezbędną infrastrukturą drogową, elektroenergetyczną i techniczną na terenie gmin M. i A. w powiecie l. pod nazwą " F. W. L.".
Wskazując na szereg nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym Starosta postanowieniem z dnia [...] zobowiązał inwestora do dostosowania projektu budowlanego do wymogów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz.U. z 2012, poz. 462) w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez
- sporządzenie projektu zagospodarowania działki na mapie do celów projektowych z określeniem rodzaju i zasięgu uciążliwości oraz ewentualnego zasięgu obszaru ograniczonego użytkowania;
- określenie usytuowania obiektów budowlanych, wymiary i ich wzajemne odległości niezbędne do zlokalizowania inwestycji na działce;
- określenie linii rozgraniczających teren o różnym przeznaczeniu w odniesieniu do linii rozgraniczających drogi powiatowej 9KDP-L;
- spójne oznaczenie granicy własności z załączonym do wniosku oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz spójne oznaczenie granic opracowania z wnioskiem o pozwolenie na budowę i terenem określonym w decyzji o warunkach zabudowy;
- przedstawienie zestawienia powierzchni części zagospodarowania terenu w ujęciu procentowym, w odniesieniu do projektowanej powierzchni biologicznie czynnej co jest niezbędne w celu zbadania zgodności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji;
- uzupełnienie części opisowej projektu zagospodarowania działki o dane dotyczące przewidywanych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia projektowanych obiektów budowlanych i ich otoczenia w zakresie zgodnym z przepisami odrębnymi , nie zastępując powyższego odwołaniem do raportu;
- uzupełnienia projektu architektoniczno - budowlanego w zakresie turbiny wiatrowej określające jej formę i konstrukcję wraz z charakterystyką ekologiczną oraz niezbędnymi rozwiązaniami technicznymi, takimi jak dane katalogowe określające moc energetyczną, maksymalną moc akustyczną i zasięg oddziaływania na otoczenie;
- przedstawienia w projekcie oznaczeń graficzno – kolorowych oraz świetlnych wymaganych decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz uzgodnieniami Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP i Urzędu Lotnictwa Cywilnego;
- dołączenia informacji BIOZ ( bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ) uwzględniającej specyfikę projektowanego obiektu,
- uzgodnienie projektu budowlanego z LUBZEL OSD, zgodnie z warunkami przyłączenia z dnia 5 marca 2010 r., nr 48080;
- przedłożenie spójnej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej dotyczącej lokalizacji elektrowni na terenie gminy A., zamiast dotyczącej gminy M.;
- przedłożenie projektu zgodnego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a także wymogami ochrony środowiska, uwzględniającego obszar oddziaływania określony we wcześniejszych postępowaniach administracyjnych;
- wyjaśnienie niespójności w przedłożonym oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, poprzez nie wykazanie jednego ze współwłaścicieli.
Ponadto zobowiązano inwestora do złożenia 4 egzemplarzy uzupełnionego projektu budowlanego w terminie do dnia 16 września 2013r.
Po złożeniu wymaganego projektu budowlanego Starosta L., uznając, że inwestor nie wywiązał się z nałożonego obowiązku, decyzją z dnia [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę planowanej inwestycji. W jego ocenie w sposób nieusprawiedliwiony zastosowanymi rozwiązaniami projektowymi ograniczono obszar oddziaływania inwestycji z 500m do granicy działek. Nadal nie określono granic obszaru oddziaływania z uwzględnieniem rodzaju i zasięgu występujących uciążliwości (hałas, infradźwięki, promieniowanie elektromagnetyczne, efekty migotania cienia, refleksów światła itp.) mających wpływ na zagospodarowanie terenu. Odniesienie w części opisowej do projektu zagospodarowania terenu w przedmiocie zachowania norm hałasu w miejscach przeznaczonych na stały pobyt ludzi nie wyczerpuje tematu obszaru oddziaływania. Wprawdzie organ nie podważył kwestii spełnienia norm hałasu oraz zachowania innych norm związanych z uciążliwością obiektu, zakwestionował jednak zamykanie się obszaru oddziaływania do granic inwestycji określonej przez projektanta. Zdaniem organu obszar oddziaływania (mimo spełnienia norm ) wykracza poza działki, do których inwestor posiada prawo do dysponowania. Powyższe potwierdza analiza dokumentów postępowania środowiskowego pozyskanych przez organ od Wójta Gminy M., gdzie szczegółowo zostały określone zasięgi oddziaływania przedsięwzięcia (raport o oddziaływaniu na środowisko wraz z załącznikami i aneksem). Uniemożliwiło to ustalenie stron postępowania, zapewnienie im czynnego udziału w postępowaniu oraz udzielenia pozwolenia na budowę. W ocenie organu rozdrobnienie całej inwestycji pod nazwą "F. W. L." na poszczególne turbiny winno uwzględniać również ewentualną kumulację oddziaływania, a nie jego ograniczenie. Nie został również spełniony wymóg postanowienia odnośnie zakresu i formy projektu budowlanego w kwestii projektu architektoniczno-budowlanego turbiny wiatrowej. W § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, ustawodawca dopuszcza wykorzystanie projektu obiektu budowlanego przeznaczonego do wielokrotnego zastosowania spełniającego wymagania § 11-13 rozporządzenia, jako projekt architektoniczno-budowlany przez projektanta obiektu budowlanego, po dostosowaniu do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji warunkach o zabudowy, albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, co w danym przypadku nie zostało dokonane. Opracowanie pod nazwą "dane techniczne turbiny" - specyfikacja ogólna, nie spełnia przepisów rozporządzenia (m.in. brak podpisów projektantów, metryk z określonymi w rozporządzeniu danymi itd.). Zdaniem organu inwestor nadal nie określił podstawowych domiarów jak odległość projektowanej turbiny i placów od granic działek sąsiednich ( pkt.2 postanowienia ), dokumentacja geologiczno-inżynierska nie jest podpisana (poza stroną tytułową) przez osoby ją sporządzające ( pkt.6 postanowienia ). Organ potwierdził, że przedłożona dokumentacja nadal obarczona jest wieloma brakami, uniemożliwiającymi zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.
Po rozpoznaniu odwołania spółki Wojewoda L. decyzją z dnia [...] uchylił zarówno decyzję Starosty L., jak i postanowienie z dnia [...] oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wojewoda nie podzielił stanowiska, według którego w projekcie niejednoznacznie określono obszar oddziaływania inwestycji, a ponadto wskazujący na inwestora jako podmiot zobowiązany do wskazania obszaru jej oddziaływania.
Nie można również uznać za słuszne stanowiska skarżącego, w ocenie którego obszar oddziaływania inwestycji ogranicza się do nieruchomości, na której jest ona sytuowana. Podkreślono, że stronami postępowania w procedurze zmierzającej do wydania pozwolenia na budowę powinny być z pewnością podmioty, które doznają ograniczenia w dysponowaniu swoją własnością. Ponieważ inwestycja wprowadza ograniczenia w swobodzie korzystania z prawa własności (np. możliwości sytuowania w promieniu 500 m od turbiny budynków przeznaczonych na pobyt ludzi), nie można więc przyjąć, że właściciele takich nieruchomości nie są stroną w sprawie, a powyższe ograniczenie dotyczy wyłącznie ich interesu faktycznego. Powołując się na orzecznictwo organ stwierdził, że art. 28 kpa przyznaje przymiot strony właścicielom nieruchomości sąsiadujących z projektowaną inwestycją, jeżeli "właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c., jako strona w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania), że będzie to miało wpływ na wykonywanie przez niego prawa własności". W takim przypadku interes prawny, w rozumieniu art. 28 kpa wynika z norm, które gwarantują prawo korzystania przedmiotu własności (art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c.). W analizowanej sytuacji są to z całą pewnością właściciele nieruchomości, którzy na skutek lokalizacji farmy wiatrowej doznają ograniczenia w swobodzie korzystania z prawa własności, a więc właściciele nieruchomości znajdujących się w promieniu 500 m od turbiny wiatrowej, a także wszystkie podmioty, które brały udział w postępowaniu środowiskowym. Wojewoda zaznaczył, że to właśnie na organie I instancji spoczywa ustalenie stron postępowania, w oparciu o dane zawarte w przedłożonych dokumentach i projekcie budowlanym. Przedłożony projekt oraz dokumenty dotyczące postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pozwalają na ustalenie stron postępowania, nie ma więc mowy o "dualizmie" obszaru oddziaływania. Zdaniem organu odwoławczego nieuzasadniony jest również zarzut dotyczący niewypełnienia pkt. 3 postanowienia z dnia [...], dotyczący uchybień formalnych w opracowaniu pod nazwą "dane techniczne turbiny" polegający m.in. na braku podpisów projektantów i metryk z określonymi w rozporządzeniu danymi. W ocenie organu odwoławczego takie uchybienie nie ma miejsca. Wynika to wprost z brzmienia przepisu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane stanowiącego, że "ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez nią rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: (...), a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową." Z uwagi na fakt, że turbina wiatrowa jest gotowym elementem (urządzeniem) posadowionym na fundamencie podlegającym procedurze uzyskania na budowę, nie jest elementem projektowanym w przedmiotowej dokumentacji, a do opracowania został dołączony certyfikat o zgodności przewidzianej do zamontowania turbiny z Normami Europejskimi IEC 61400-1 w zakresie projektu produkcji turbiny wiatrowej oraz IEC 61400-22 w zakresie badań i certyfikacji zgodności. Organ zwrócił również uwagę, mając na uwadze zakres inwestycji, tj. budowę farmy wiatrowej składającej się z zespołu 24 turbin wiatrowych, że wniosek inwestora dotyczący pozwolenia na budowę tylko jednej turbiny wiatrowej WTGs22, nie wymaga przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, dla całego zespołu budowlanego odnoszący się do całości inwestycji, o czym stanowi art. 33 ust. 1 tej ustawy. Podobnie projekt zagospodarowania terenu dotyczący pojedynczej turbiny, bez pokazania powiązań z całą inwestycją mającą za zadanie produkcję energii elektrycznej, jest niezgodny z przytoczonym wyżej przepisem. W ocenie Wojewody L. Starosta wydając postanowienie o uzupełnieniu projektu budowlanego nie doprecyzował zakresu swoich żądań i nie zobowiązał jednoznacznie inwestora do przedłożenia projektu zagospodarowania terenu obejmującego całość inwestycji i spełniającego wymóg art. 34 ust.3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Według Wojewody naruszono także art. 7, art. 8 i art. 10, co w konsekwencji nie pozwoliło organowi I instancji na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a inwestorowi uniemożliwiło wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości organu I instancji powstałych po dokonaniu przez inwestora uzupełnień i poprawek w przedłożonym projekcie, do czego został zobowiązany postanowieniem z dnia [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. W. W. sp. z o.o. zarzucając decyzji Wojewody L. naruszenie:
I. art. 28 kpa w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że krąg stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę jest tożsamy z kręgiem stron w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej oraz błędną wykładnię pojęcia obszar oddziaływania obiektu i utożsamienia go z zakresem faktycznego oddziaływania inwestycji, a nie oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń prawnych;
II. art. 136 oraz art. 138 § 2 kpa poprzez nierozpatrzenie sprawy merytorycznie, co jest co do zasady obowiązkiem organu II instancji oraz wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia pomimo braku przesłanek do wydania takiego rozstrzygnięcia;
III. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierzetelną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie i w konsekwencji ustalenie nieprawdziwego stanu faktycznego sprawy, poprzez błędne stwierdzenie, że inwestycja wprowadza ograniczenia w swobodzie korzystania z prawa własności poprzez zakaz sytuowania budynków mieszkalnych w promieniu 500 metrów od planowanych turbin wiatrowych oraz, że decyzja środowiskowa wskazuje na ograniczenie sieci osadniczej, pomimo braku takiego postanowienia;
IV. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i art. 11 kpa poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji oparte na dowolnej interpretacji przytaczanych orzeczeń, nie mających w ogóle zastosowania do przedmiotowej sprawy, przez co naruszono zasadę przekonywania oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
V. art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 7, 12 i 136 kpa poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie wezwania Skarżącej do przedłożenia projektu zagospodarowania terenu obejmującego całość inwestycji, na etapie postępowania odwoławczego, mimo ciążącego na organie obowiązku wezwania do uzupełnienia ewentualnych zidentyfikowanych braków w materiale dowodowym, w celu rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i zebrania pełnego materiału dowodowego
wniosła o jej uchylenie w całości.
W motywach uzasadnienia skarżąca powołując się art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, według którego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego) stwierdziła, że dla ustalenia, czy dana decyzja ma wpływ na wykonywanie prawa własności, należy ten wpływ wykazać na podstawie konkretnego przepisu, który to prawo ogranicza. Tymczasem przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w tym prawa miejscowego, ani też decyzja o warunkach zabudowy wydana w niniejszej sprawie nie wprowadzają ograniczenia w użytkowaniu nieruchomości (wyłączenia zabudowy) sąsiadujących z planowaną turbiną wiatrową.
Skarżąca zwróciła uwagę również na treść decyzji środowiskowej, według której planowana inwestycja nie wymaga utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania oraz z uwagi na brak terenów chronionych akustycznie w sąsiedztwie obiektu, nie dochodzi do ograniczenia możliwości zagospodarowania działek w obszarze oddziaływania obiektu, tj. planowanej turbiny wiatrowej, co także oznacza brak interesu prawnego przez właścicieli działek sąsiednich. W jej przekonaniu w sytuacji, gdy obszarami graniczącymi z terenem inwestycji są grunty rolne, pozbawione infrastruktury w odległości do 500 m od obiektu, czyli obszary niechronione akustycznie, nie ma podstaw prawnych, aby rozszerzać obszar oddziaływania poza działki objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę. Ponadto brak utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania rzutuje na obszar oddziaływania inwestycji zawężając go do nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. Za takim stanowiskiem przemawia także to, że interes, którym legitymuja się strony, ma być aktualny i realny, stąd też interesem prawnym nie będzie hipotetyczna chęć przyszłego umiejscowienia zabudowy zagrodowej na działkach sąsiadujących z inwestycją. Właściciele działek sąsiednich mają zatem jedynie interes faktyczny, nie uzasadniający ich statusu jako stron postępowania. Wskazując na naruszenie art. 138 § 2 kpa skarżąca wskazała, że przepis ten stanowi wyjątek od merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy i może mieć zastosowanie, gdy uzupełnienie materiału dowodowego w rybie art. 136 kpa nie jest wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Do tych okoliczności nie należy wezwanie do przedłożenia projektu zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia inwestycyjnego, co Wojewoda mógł uczynić w ramach uzupełnienia postępowania dowodowego. Skarżąca akcentowała ponadto niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez powołanie się na zapis w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, według której wtórne skutki działalności farmy wiatrowej to ograniczenie możliwości rozwoju sieci osadniczej na terenach znajdujących się w odległości do 500m od projektowanych wież wiatrowych, podczas, gdy zapis taki znajduje się jedynie w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przekonanie skarżącej o konieczności merytorycznego rozpoznania sprawy przez Wojewodę L. jest oczywiście uzasadnione. Jest to wynikiem przyjętego zarówno w doktrynie prawniczej, jak i orzecznictwie poglądu, według którego przedmiotem postępowania odwoławczego prowadzonego przez organ odwoławczy nie jest weryfikacja decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, lecz ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej zgodnie z wyrażoną w art. 15 kpa zasadą dwuinstancyjności postępowania gwarantującą stronie prawo do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Pomijając rozbieżności co do rozumienia rozstrzygnięcia podejmowanego w tym trybie jako wyjątku od merytorycznego rozstrzygania sprawy, czy też "normalnego" rozstrzygnięcia organu odwoławczego w sytuacji, gdy sprawa nie została wyjaśniona przez organ pierwszej instancji w stopniu dostatecznym dla potrzeb rozstrzygnięcia ( Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz, Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel Wyd. Zakamycze 2005 str. 816), to oczywistym wydaje się pogląd, że decyzja kasacyjna o jakiej mowa w art. 138 § 2 kpa, powinna być podejmowana z odpowiednim wyważeniem i opierać się na przesłankach w tym przepisie określonych. Zgodnie z nimi uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji ma miejsce wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi, iż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że nie chodzi tu o jakiekolwiek braki w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ I instancji, ale tylko takie, które mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Także w doktrynie zwraca się uwagę, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, jakkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, to nie jest przesłanką wystarczającą. Niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uzasadnione jest w tej sytuacji przeświadczenie, że wydanie decyzji kasacyjnej znajduje uzasadnienie w przypadku, gdy organ odwoławczy ustali w sposób niebudzący wątpliwości, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, który ma istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji. W tym zaś kontekście motywy zaskarżonej decyzji zasługują na poparcie. Nie ma przede wszystkim żadnych uzasadnionych podstaw, aby zarzucać inwestorowi rozbieżności w określeniu obszaru oddziaływania przedsięwzięcia, jako przesłanki uniemożliwiającej ustalenie stron postępowania i zapewnienie im udziału w postępowaniu. Tłumaczenie to jest tym bardziej niezrozumiałe, jeśli zważyć, że właśnie do organu prowadzącego postępowanie należy zapewnienie prawidłowego toku postępowania w tym ustalenie stron postępowania. Wymóg ten jest jak najbardziej uzasadniony, skoro, co wydaje się oczywiste, inwestor z reguły będzie dążył do ograniczenia ilości stron postępowania, powołując się na brak interesu prawnego, przejawiającego się jak w tym przypadku na ograniczeniu oddziaływania inwestycji tylko do granic działek przeznaczonych pod budowę. Zupełnie niejasne są w tym świetle wywody Starosty, który stwierdzając, że nie podważa kwestii spełnienia norm hałasu oraz zachowania innych norm związanych z uciążliwością obiektu, kwestionuje jednocześnie zamykanie się obszaru oddziaływania do granic inwestycji określonej przez projektanta. Jakkolwiek bowiem do inwestora należy wstępne ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji, co ma miejsce już na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy ( art. 52 ust. 2 pkt.1 w związku z art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz. U. z 2012r., poz. 647 ze zmianami ), to organ wydający pozwolenie na budowę jest zobowiązany do samodzielnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie będąc związany deklaracjami inwestora. Jeśli zatem podważono stanowisko spółki, organ powinien samodzielnie ustalić strony postępowania. Rację ma natomiast skarżąca podnosząc, że skoro stronami postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę są stosownie do art. 28 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U z 2010r., poz. 243, poz. 1623 ze zmianami ) inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, to dla wykazania interesu prawnego dającego legitymację do występowania w tym postępowaniu należy podać przepisy odrębne wprowadzające związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. ( art. 3 pkt. 20 ustawy). Dotyczy to również powoływanego w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz decyzji środowiskowej ( str. 27 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) ograniczenia możliwości rozwoju sieci osadniczej, obejmujące odległość do 0,5 km od projektowanych wież wiatrowych, potencjalnie narażonych na ich niekorzystne oddziaływanie. Należy jednak zauważyć, że stosownie do art. 28 ust. 4 ustawy prawo budowlane przepisu ust. 2 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Z 2013r., poz. 1235 ze zm.). W tym przypadku stosuje się art. 44 tej ustawy, co prowadzi do wniosku o określeniu stron postępowania w oparciu o ogólne reguły określone w art. 28 kpa, a więc bez ograniczenia wskazanego w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Ustalenie w tym zakresie oraz ewentualne wnioski co do przysługującej legitymacji strony postępowania należą jednak do organu udzielającego pozwolenia na budowę. Oczywiste jest natomiast, że samodzielne ustalenie stron postępowania przez organ odwoławczy i uwzględnienie ich na tym etapie postępowania naruszałoby treść art.138 § 2 kpa.
Podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę nie daje również brak podpisów na złożonej przez inwestora dokumentacji geologiczno – inżynierskiej. Zwrócić należy uwagę, że w postanowieniu z dnia [...], na które się powołano, w pkt.6 wskazano jedynie na niespójność dokumentacji, podając, że dotyczy ona gminy M., podczas, gdy inwestycja ma być realizowana na terenie gminy A. Organ nie może zatem powoływać się obecnie na brak stosownych podpisów, skoro okoliczność ta nie była przedmiotem postanowienia. Omawiana wada powinna natomiast zostać usunięta przez wezwanie inwestora do uzupełnienia dokumentacji. Należy ponadto podkreślić, że decyzją z dnia [...] ( str. 263 projektu ) Starosta L. zatwierdził dokumentację geologiczno - inżynierską dla potrzeb opracowania projektu budowlanego turbiny wiatrowej WTG nr 17 Gmina A., obejmującą przedmiotową inwestycję. Stwierdza się w niej, że dokumentacja geologiczno – inżynierska została opracowana zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2011r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno – inżynierskiej ( Dz. U z 2011r. Nr 291, poz. 1714 ). Starosta nie odniósł się do tej kwestii, co nasuwa przypuszczenie, że nie dostrzegł własnego, wcześniejszego rozstrzygnięcia.
Na akceptację zasługuje również ocena Wojewody co do naruszenia przez inwestora § 4 ust.3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 462 ze zmianami ), sprowadzającego się do braku podpisów projektantów i metryk z określonymi w rozporządzeniu danymi. W świetle art. 20 ustawy prawo budowlane funkcje projektanta pełni zawsze osoba, która jest autorem projektu budowlanego. Jasne jest więc, że w takim przypadku ma zastosowanie § 4 ust.1 i 2 rozporządzenia. Turbina wiatrowa jest jednak gotowym elementem (urządzeniem) z certyfikatami o zgodności z Normami Europejskimi IEC 61400-1 w zakresie projektu produkcji turbiny wiatrowej oraz IEC 61400-22 w zakresie badań i certyfikacji zgodności. Według § 4 ust.3 projekt obiektu budowlanego przeznaczony do wielokrotnego zastosowania, spełniający wymagania § 11-13, może być zastosowany, jako projekt architektoniczno-budowlany przez projektanta obiektu budowlanego, po dostosowaniu do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W takim przypadku projektantem w rozumieniu art. 17 ustawy prawo budowlanego nie jest autor tego projektu, ale projektant, który zindywidualizował projekt, odnosząc go do konkretnej inwestycji. W tym rozumieniu projektantem będzie zawsze osoba, która podpisała projekt, zatwierdzony następnie przez właściwy organ architektoniczno – budowlany. Nie ma zatem podstaw, aby żądać wypełnienia wymogów określonych w § 4 ust.1 i 2 rozporządzenia. Ta sama osoba musi natomiast dołączyć do projektu oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 powołanej ustawy o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Takie oświadczenie znajduje się na stronie 121 projektu, który zgodnie z § 3 pkt.4 rozporządzenia został także podpisany na stronie tytułowej.
Nie jest słuszny zarzut nie wypełnienia przez inwestora obowiązku wynikającego z pkt. 2 lit. b postanowienia Starosty z dnia 2 września 2013r. Część graficzna projektu zagospodarowania terenu ( k.015 ) w sposób czytelny określa położenie elektrowni względem sąsiednich nieruchomości, wskazano na niej odległość od najbliższej zabudowy, powierzchnię zabudowy, powierzchnię biologicznie czynną oraz wyznaczono obszar oddziaływania.
Ponadto zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewody, że inwestor ma obowiązek przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, dla całego zespołu budowlanego. Trzeba bowiem wskazać, że wniosek inwestora dotyczy pozwolenia na budowę tylko jednej turbiny wiatrowej, nie odnosząc się do całości inwestycji, wobec tego nie spełnia wymogu, o którym mowa wyżej. Oznacza to w konsekwencji, że nie mogą być pominięte w projekcie zagospodarowania terenu (obejmującym całe zamierzenie inwestycyjne) elementy wymagane art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, a dotyczące obiektów przewidzianych do realizacji w późniejszym terminie, jako kolejne etapy całości inwestycji. Pogląd, iż inwestor wnioskujący o wydanie pozwolenia na budowę części zamierzenia budowlanego, przy wniosku o pozwolenie na budowę pierwszej jego części ma obowiązek przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu dla całego zamierzenia budowlanego jest akceptowany w doktrynie. Rozwiązanie to podyktowane jest, bowiem koniecznością właściwego zsynchronizowania z istniejącą zabudową zarówno całego projektowanego zamierzenia, jak i jego poszczególnych obiektów oraz zapobiega chaosowi przestrzennemu (vide: J. Siegień, Prawo budowlane, Komentarz, Warszawa 2003, s. 235). Komentowana regulacja jest związana z obowiązkiem sprawdzenia przez organ projektu zagospodarowania działki lub terenu dla całego zamierzenia inwestycyjnego jeszcze przed udzieleniem pozwolenia na budowę w części dotyczącej pierwszego etapu prac. Jest to następstwem faktu, że udzielenie pozwolenia na budowę dla I etapu inwestycji musi obejmować racjonalność funkcjonowania całego, docelowego zamierzenia budowlanego. Podobne stanowisko zostało wyrażone również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r. (sygn. akt OSK 801/04), w którym stwierdzono, iż organ nie może wydać pozwolenia na budowę w odniesieniu do poszczególnych (objętych zamiarem realizacji) obiektów budowlanych, jeżeli nie zostanie przedłożony projekt zagospodarowania działki lub terenu dla całego zamierzenia budowlanego, w powiązaniu z terenami sąsiednimi, infrastrukturą oraz zewnętrznym układem komunikacyjnym. Obowiązek ten spoczywa na inwestorze w momencie zgłoszenia pierwszego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę części zamierzenia budowlanego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji będzie zatem zobowiązany uwzględnić także uwagi w powyższym zakresie.
Dodatkowo należy zauważyć, że uzasadnienie postanowienia Starosty z dnia [...] – jak słusznie podniesiono w skardze – nie spełnia wymogów art.107 § 3 K.p.a. Organ wskazując braki projektu budowlanego powinien odnieść się konkretnie do wszystkich spornych elementów decyzji stanowiących podstawę odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, a nie wskazywać, że "dokumentacja nadal obarczona jest wieloma brakami, uniemożliwiającymi zatwierdzenie projektu budowlanego".
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę należało oddalić.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło