II SA/Lu 250/16

WyrokWSA w Lublinie2016-06-15

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać korekty powierzchni działki w operacie ewidencji gruntów i budynków, jeśli błąd w powierzchni został stwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu cywilnego?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny ma obowiązek utrzymywać operat ewidencyjny w stanie aktualności, czyli zgodności z dostępnymi dokumentami i materiałami źródłowymi, w tym z prawomocnymi orzeczeniami sądów cywilnych. Prawomocny wyrok sądu cywilnego, który stwierdził błąd w powierzchni działki, wiąże organy administracji publicznej na mocy art. 365 § 1 k.p.c., co uzasadnia dokonanie korekty w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującej w mocy decyzję Starosty o zmianie powierzchni działki nr [...] w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący B. i R. N. kwestionowali tę zmianę, twierdząc, że nabyli działkę o większej powierzchni, która była ujawniona w księdze wieczystej. Organy administracji oraz sąd administracyjny oparli swoje rozstrzygnięcie na prawomocnym wyroku sądu cywilnego, który stwierdził błąd w poprzednich zapisach ewidencyjnych dotyczących tej działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B. N. i R. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Sygn. akt II SA/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego – po rozpatrzeniu odwołania B. i R. małż. N. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] MS, w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna 061306_2 S. , w zakresie powierzchni działki nr [...] – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że wprowadzona ww. decyzją Starosty [...] zmiana w operacie ewidencji gruntów i budynków polegała na wpisaniu w miejsce dotychczas wykazanej działki nr [...] o pow. 3,51 ha (w tym: Ls-IV - 1,43 ha i [...],08 ha) działki nr [...] o pow. 2,9955 ha (w tym: Ls-IV - 1,2322 ha i Ls-V - 1,7633 ha). W toku postępowania poprzedzającego wydanie przedmiotowej decyzji stwierdzono, że w 1962 r. na terenie wsi M. dokonano ustalenia stanu władania gruntami (operat pomiarowy nr ewid. [...]/12/62), w ramach którego działka nr [...] o pow. 0,52 ha ujawniona została jako należąca do W. R., a działka [...] o pow. 1,04 ha - do Z. K.. Szkic z ww. operatu potwierdza usytuowanie działek nr [...] i [...] jako położonych kolejno obok działki [...] (należącej do S. K.). Według powyższego stanu posiadania i obliczeń powierzchni działek założono w 1963 r. rejestr gruntów, w którym pod pozycją rejestrową nr [...] wpisano m.in. działkę nr [...] o pow. 1,04 ha, zaś pod pozycją rejestrową nr [...] ujawniona została m.in. działka nr [...] o pow. 0,52 ha, której powierzchnię skorygowano poprzez skreślenie 0,52 ha i wpisanie 1,04 ha, przy zachowaniu jej nr [...]. W rejestrze gruntów z 1967 r. w pozycji rejestrowej nr [...] wykreślono natomiast powierzchnię działki nr [...] i [...] i wpisano działkę nr [...] o powierzchni 0,52 ha. Organ pierwszej instancji stwierdził, że z powyższych zapisów w rejestrze gruntów wynika, iż w pozycji rejestrowej nr [...] ujawniona była działka nr [...] o pow. 0,52 ha, a w pozycji rejestrowej nr [...] również działka nr [...], lecz o pow. 1,04 ha. Według szkicu z 1964 r. oraz map ewidencyjnych działka nr [...] wkreślona została od strony działki nr [...], a działka nr [...] od strony działki nr [...]. Ponadto ustalono, że w dniu [...] sierpnia 1975 r. wydano akt własności ziemi nr [...] stwierdzający, że L. i Z. K. stali się właścicielami działki nr [...] o pow. 0,52 ha. Stan taki ujawniono w rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym z 1977 r. w pozycji rejestrowej nr [...]. Z kolei pod pozycją rejestrową 110 wpisano działkę nr [...] o pow. 1,04 ha i ujawniono jako władającego R. W. bez tytułu własności (dla działki tej nie wydano aktu własności ziemi). Starosta P. ustalił również, że decyzją z dnia [...] września 1978 r., nr [...]/78 Naczelnik Gminy w S. przekazał w trwały zarząd i użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w M. grunty Państwowego Funduszu Ziemi wraz z działką nr [...]. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 1979 r., nr [...] Naczelnik Miasta i Gminy w P. przejął na własność Państwa gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 6,22 ha, w tym wykazany w poz. rej. 29 obszar 0,52 ha gruntu położonego w M.. Decyzją z dnia [...] marca 1979 r., nr [...] Naczelnik Gminy w S. orzekł o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa A. R. o ogólnej powierzchni 4,55 ha, położonego we wsi M., w skład którego wchodziła ww. pozycja rejestrowa 110 z rejestru pomiarowo- klasyfikacyjnego z 1967 r. o pow. ogólnej 3,36 ha. W dniu [...] lutego 1987 r. przeprowadzono aktualizację ewidencji gruntów Skarbu Państwa użytkowanych przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w M. w celu ich sprzedaży i w wyniku połączenia działek o nr: [...] o pow. 0,99 ha, [...] o pow. 0,52 ha, [...] o pow. 1,04 ha, [...] o pow. 0,65 ha, [...] o pow. 0,65 ha i [...] o pow. 0,65 ha powstała działka nr [...] o pow. 4,50 ha. Działki tej nie wpisano do rejestru gruntów i nie założono dla niej księgi wieczystej. Z operatu nr [...]/436/87 wynika nadto, że połączenia działek dokonano bez pomiaru na gruncie, a jedynie na podstawie zapisów rejestru gruntów i map ewidencyjnych. W późniejszym czasie zauważono, że działka nr [...] nie podlegała przekazaniu na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w M. (wcześniej Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w Ż.), wobec czego ponownie ujawniono ją w ewidencji gruntów, jednak nie skorygowano powierzchni działki nr [...] o powierzchnię działki nr [...], przez co nadal figurowała ona z błędnie określoną powierzchnią 3,51 ha. Aktem notarialnym Rep. A. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w M. nabyła m.in. działkę nr [...] z błędnie określoną powierzchnią i na taką założono księgę wieczystą KW nr [...]. Jednocześnie w tym czasie w rejestrze pod poz. 159 figurowała działka nr [...] o pow. 0,52 ha, stanowiąca własność Skarbu Państwa, pozostająca w dyspozycji Państwowego Funduszu Ziemi, która od 1997 r. decyzją Wojewody Bialskopodlaskiego z dnia [...] listopada 1997 r. przekazana została Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, która z kolei w dniu [...] grudnia 1997 r. wydzierżawiła tę działkę (grunt rolny oznaczony jako klasa V-0,21 ha i VI-0,31 ha) K. O., by następnie [...] maja 2002 r. sprzedać ją dzierżawcy. Dla działki tej została założona księga wieczysta KW 31289. Organ pierwszej instancji ustalił także, iż na mocy aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2002 r., Rep. A. Nr [...] B. i R. małż. N. nabyli od będącej w stanie likwidacji Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Ż. działkę nr [...]. W 2008 r. decyzją Starosty [...] zmieniono zaś klasyfikację gruntów w obrębie tej działki (bez zmiany jej powierzchni) z gruntów rolnych na grunty leśne, a w 2013 r. takiej zmiany dokonano w odniesieniu do działki nr [...]. W toku postępowania, celem wyjaśnienia niezgodności zapisów i stanu na gruncie, organ pierwszej instancji zlecił firmie geodezyjnej przeprowadzenie analizy dokumentacji archiwalnej oraz wykonanie pomiaru działek nr [...] i [...]. W wyniku tych prac sporządzony został protokół wznowienia znaków granicznych. Granice zostały wyznaczone przy udziale R. N. oraz K. i Z. małż. O., na podstawie dokumentacji scaleniowej - operat nr ewid. 605.[...]/67/1/38 oraz pomiarów do uwłaszczeń - operat nr ewid. 605.[...]/4/62. Sporządzono przy tym wykaz zmian gruntowych z dnia [...] kwietnia 2015 r. weryfikujący powierzchnię wykazaną w ewidencji gruntów poprzez wykazanie prawidłowej powierzchni działki nr [...], w tym poszczególnych klasoużytków. Zebrano również dodatkowe dowody poprzez wyjaśnienie usytuowania na gruncie działki nr [...] o pow. 0,52 ha oraz pozyskanie informacji od poprzednich użytkowników i osób sąsiadujących z działką nr [...]. Wobec poczynionych ustaleń organ pierwszej instancji dokonał aktualizacji operatu ewidencji gruntów poprzez doprowadzenie do zgodności informacji zawartych w operacie z dostępnymi dla organu dokumentami. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji B. i R. małż. N. zakwestionowali zawarte w niej ustalenia oraz prawidłowość zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji geodezyjnej. Odwołujący podnieśli, że nie wyrażają zgody na wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] i odbieranie im części zakupionego od Państwa gruntu bez rekompensaty poniesionych strat. Rozpatrując powyższe odwołanie L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na wstępie podkreślił, że kontrolowana w trybie odwoławczym decyzja organu pierwszej instancji zapadła po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia poprzedniej decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji wypełnił wszystkie jego zalecenia oraz wyeliminował stwierdzone we wcześniejszym etapie postępowania nieprawidłowości. Organ drugiej instancji uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, iż pomiar działki nr [...] wykonany na gruncie według stanu użytkowania w 2007 r., jak również pomiar działki wykonany w 2015 r., wykazały jednoznacznie, że B. i R. małż. N. nabyli fizycznie działkę o mniejszej powierzchni, niż była wykazana w ewidencji gruntów. Jak przypomniał organ drugiej instancji, w 1987 r. przeprowadzono aktualizację ewidencji gruntów Skarbu Państwa użytkowanych przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w M. w celu ich sprzedaży, w wyniku czego połączono w jedną działkę działki: nr [...] o pow. 0,99 ha, nr [...] o pow. 0,52 ha, nr [...] o pow. 1,04 ha, nr [...] o pow. 0,65 ha, nr [...] o pow. 0,65 ha i nr [...] o pow. 0,65 ha. W ten sposób powstała nowa działka oznaczona nr [...] o pow. 4,50 ha. Ponieważ stanowiące własność Skarbu Państwa działki nr [...] o pow. 0,99 ha i nr [...] o pow. 0,52 ha nie zostały przekazane w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej decyzją Naczelnika Gminy w S. , w 1987 lub 1988 r. odłączono je od nowo utworzonej działki nr [...] i ponownie wpisano do rejestru gruntów obrębu [...], wykazując jako właściciela Skarb Państwa. Przy tej czynności popełniono błąd przy obliczaniu powierzchni działki nr [...] polegający na pomniejszeniu jej powierzchni jedynie o 0,99 ha, tj. powierzchnię działki nr [...], nie zaś o 1,51 ha, tj. łączną powierzchnię działek nr [...] i [...]. W wyniku tego błędu działka nr [...] w ewidencji gruntów wykazywana była jako nieruchomość o powierzchni 3,51 ha zamiast 2,99 ha. Organ odwoławczy zaznaczył, że powyższe stwierdzenia wynikają z analizy materiału dowodowego i zostały potwierdzone przez Sąd Rejonowy w R. P. I Wydział Cywilny w wyroku z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt I C [...], a następnie przez Sąd Okręgowy w L. II Wydział Cywilny - Odwoławczy w wyroku z dnia [...] września 2012 r., sygn. akt II Ca [...]. Wobec powyższego organ drugiej instancji uznał, że twierdzenie odwołujących, jakoby działka nr [...] obejmowała w swoim obszarze również działkę nr [...] o pow. 0,52 ha, jest bezzasadne. Zdaniem organu, na podstawie zgromadzonych dowodów można stwierdzić jednoznacznie, że działka nr [...] w dniu zakupu miała jedynie błędnie określoną powierzchnię ze względu na zaistniałe błędy w ewidencji gruntów. Z uwagi na powyższe zaktualizowanie operatu ewidencyjnego w zakresie powierzchni działki nr [...] było wypełnieniem zadania Starosty związanego z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków, wynikającego z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, czyli zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Końcowo Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił, że rolą ewidencji gruntów i budynków i prowadzącego ją organu nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może także we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących ważności dokumentów. Ustalenie zasięgu prawa własności może nastąpić na drodze cywilnoprawnej, np. poprzez złożenie pozwu do właściwego Sądu Rejonowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W niniejszej sprawie – jak zaznaczył organ odwoławczy - B. i R. małż. N. złożyli do Sądu Rejonowego w R. P. stosowny pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd ten wyrokiem z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt I C [...] oddalił jednak powództwo, zaś Sąd Okręgowy w L. II Wydział Cywilny - Odwoławczy prawomocnym wyrokiem z dnia [...] września 2012 r., sygn. akt II Ca [...] oddalił apelację od orzeczenia Sądu pierwszej instancji. W świetle powyższego, w ocenie organu, kwestia własności gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna 061306_2 S. jako działka ewidencyjna o powierzchni 0,52 ha, została ostatecznie rozstrzygnięta. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję ostateczną wnieśli B. i R. małż. N.. Skarżący zarzucili, że organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, nie dokonał analizy całości dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie. W ich ocenie odłączenie działki nr [...] o pow. 0,99 ha (od działki nr [...]) nastąpiło w związku z zamianą, jaka miała miejsce w 1981 r. (dokonaną przez K. K.), w wyniku której działka nr [...] o pow. 0.99 ha pozostała własnością Skarbu Państwa i została wykreślona z rejestru, tworząc samodzielną działkę. Po odłączeniu działki [...] o pow. 0,99 ha utworzono działkę [...] o pow. 3,51 ha, którą Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna sprzedała. W ocenie skarżących brak jest natomiast jakichkolwiek "potwierdzonych dokumentów w stosunku do działki [...]", z których wynikałoby, że decyzją Naczelnika Gminy w S. w 1987 r. lub 1988 r. dokonano odłączenia tej działki od działki nr [...] o pow. 3.51 ha. Skarżący podkreślili, że dla gruntu o powierzchni 3.51 ha stanowiącego działkę nr [...], w skład której weszła działka nr [...] o pow. 0.52 ha, została założona Księga Wieczysta nr [...]. Cała tak opisana powierzchnia gruntu była następnie przedmiotem "ciągu przeniesień własności", które potwierdzają zasadę rękojmi wiary publicznej "świętych" Ksiąg Wieczystych. Podsumowując skarżący stwierdzili, że uznanie, jakoby działka nr [...] powinna być pomniejszona o powierzchnię działki nr [...], jest bezzasadne. W ocenie skarżących zapadła decyzja jest zatem niezgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2015 r. odpowiadają bowiem prawu. Podstawę prawną kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia [...] maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520, dalej jako "ustawa") oraz przepisy wydanego w oparciu o delegację zawartą w art. 26 ust. 2 tej ustawy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 542 ze zm., dalej jako "rozporządzenie"). Akty te regulują zasady dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali – ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu bądź na wniosek. Aktualizacja taka (poza przypadkami wskazanymi w ust. 2b pkt 1 powołanego artykułu) następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2b pkt 2). W świetle § 44 pkt 2 rozporządzenia, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy (m.in.) utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Przepis § 45 ust. 1 rozporządzenia precyzuje natomiast, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego nie może budzić wątpliwości, że obowiązkiem starosty, jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, jest czuwanie nad aktualnością (poprawnością) danych zawartych w tej ewidencji i w razie potrzeby, tj. ujawnienia w ewidencji danych błędnych - dokonywanie jej korekty w trybie przewidzianym przepisami prawa. W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że Starosta P. prawidłowo wypełnił obowiązki w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, wprowadzając w dniu [...] maja 2015 r. z urzędu, w drodze decyzji, kwestionowaną zmianę w operacie ewidencji obrębu [...] gmina S., polegającą na korekcie powierzchni gruntu przypisanej do działki nr ewid. [...] z 3,51 ha (w tym grunty zakwalifikowane jako Ls-IV – 1,43 ha i Ls-V – 2,08 ha) na 2,9955 ha (a tym Ls-IV – 1,2322 ha i Ls-V – 1,7633 ha). Zasadność wprowadzonej zmiany nie może budzić wątpliwości już choćby wobec faktu, iż wadliwość uprzednio figurujących w ewidencji gruntów i budynków danych została jednoznacznie stwierdzona przez Sąd Rejonowy w R. P. I Wydział Cywilny w prawomocnym wyroku z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. I C [...], oddalającym powództwo B. i R. małż. N. przeciwko Z. i K. małż. O. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez nakazanie wykreślenia z działu pierwszego KW nr [...] działki gruntu współcześnie oznaczonej w ewidencji gruntów wsi S. nr [...] o pow. 0,52 ha (powołany wyrok stał się prawomocny na skutek oddalenia wniesionej od niego apelacji przez Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia [...] września 2012 r., sygn. akt II Ca [...] – k. 138-151 akt adm. I inst.). Z treści ww. orzeczenia wynika, że Sąd Rejonowy ustalił, iż w 1987 r. przeprowadzono aktualizację ewidencji gruntów Skarbu Państwa użytkowanych przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w M. w celu ich sprzedaży, w wyniku czego połączono w jedną sześć działek: nr [...] obszaru 0,99 ha, nr [...] obszaru 0,52 ha, nr [...] obszaru 1,04 ha, nr [...] obszaru 0,65 ha, nr [...] obszaru 0,65 ha i nr [...] obszaru 0,65 ha. W ten sposób powstała nowa działka, oznaczona numerem [...] o powierzchni 4,50 ha. Ponieważ stanowiące własność Skarbu Państwa działki nr [...] obszaru 0,99 ha i nr [...] obszaru 0,52 ha nie zostały przekazane w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej decyzją Naczelnika Gminy w S. , w 1987 lub 1988 r. odłączono je od nowo utworzonej działki nr [...] i ponownie wpisano do rejestru gruntów obręb M., wykazując jako ich właściciela Skarb Państwa. Przy tej czynności – jak stwierdził jednoznacznie Sąd Rejonowy – popełniono błąd przy obliczaniu powierzchni działki nr [...], polegający na pomniejszeniu jej powierzchni jedynie o 0,99 ha (powierzchnia działki nr [...]), nie zaś o 1,51 ha (zsumowana, powierzchnia działek nr [...] i [...]). W wyniku tego błędu działka nr [...] w ewidencji gruntów wykazywana była jako nieruchomość o powierzchni 3,51 ha, zamiast 2,99 ha. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przytoczony przepis dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Istota przedmiotowej mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracyjne, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że związanie wyrokiem sądu cywilnego wynikające z dyspozycji art. 365 § 1 k.p.c. oznacza brak możliwości zignorowania zarówno ustaleń faktycznych stanowiących bezpośrednio podstawę rozstrzygnięcia, jak i podstawy prawnej (wyroki SN: z dnia 20 stycznia 2011 r., I UK 239/10, LEX nr 738532; z dnia 20 maja 2011 r., IV CSK 563/10, LEX nr 864020; z dnia 7 kwietnia 2011 r., I PK 225/10, LEX nr 896456; z dnia 5 października 2012 r., IV CSK 67/12, LEX nr 1231342; z dnia 20 listopada 2014 r., V CSK 6/14, LEX nr 1604655; z dnia 27 czerwca 2014 r., V CSK 433/13, LEX nr 1514746). Stan związania ograniczony jest co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (por. wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r., II CKN 655/98, LEX nr 51062). Oczywiste jest jednak, że związanie orzeczeniem sądu rozciąga się na te ustalenia faktyczne zawarte w jego uzasadnieniu, na podstawie których bezpośrednio sąd zindywidualizował normę prawną, czemu dał wyraz w rozstrzygnięciu (zob. na ten temat np. wyroki SN: z dnia 19 października 2012 r., V CSK 485/11, LEX nr 1243099; z dnia 20 listopada 2014 r., V CSK 6/14; z dnia 16 maja 2013 r., IV CSK 624/12, LEX nr 1353259). Powyższe oznacza, że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, a także i Sąd rozpoznający skargę na zapadłą decyzję ostateczną, były związane ustaleniami zawartymi w powołanym wyżej prawomocnym wyroku SR w R. P. z dnia [...] grudnia 2011 r., z których bezpośrednio wynika, że dane zawarte uprzednio w ewidencji gruntów i budynków, dotyczące działki nr ewid. [...], były wadliwe i wymagały korekty polegającej na odjęciu od przypisanej tej działce powierzchni, gruntu o powierzchni 0,52 ha, tj. obszaru dawnej działki nr [...], która została wyłączona z działki [...] wraz z działką [...], lecz czego nie uwzględniono w dotychczasowej treści operatu ewidencyjnego. Ustalenia te zostały dodatkowo potwierdzone w ramach przeprowadzonego samodzielnie przez organy postępowania dowodowego. W szczególności potwierdza je treść sporządzonego na zlecenie Starostwa Powiatowego w P. przez uprawnionego geodetę operatu technicznego z dnia [...] kwietnia 2015 r., z którego wynika, że wykonane przez geodetę pomiary wykazały, że rzeczywista powierzchnia działki nr ewid. [...] wynosi 2,9955 ha, z czego 1,2322 ha stanowią grunty leśne (Ls) klasy IV, zaś 1,7633 ha - grunty leśne (Ls) klasy V. W tym stanie rzeczy organom obu instancji orzekającym w niniejszej sprawie nie sposób zarzucić dowolności w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Kwestionowane decyzje zostały wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, z zachowaniem dyspozycji art. 365 § 1 k.p.c. oraz w zgodzie z zasadą prawdy obiektywnej wynikającą z art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zapadłe orzeczenie stanowi przy tym należytą formę realizacji obowiązków spoczywających na Staroście P., jako organie właściwym w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Końcowo, mając na względzie zarzuty skargi, wypada podkreślić za organem odwoławczym, że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, co oznacza, że nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, a organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Organy ewidencyjne nie mogą zatem samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień określonych osób do gruntu lub budynku. Stąd też w ramach zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością (tak wyroki NSA: z dnia 17 lutego 1993 r., II SA 1155/92, publ. ONSA 1994/2/61; z dnia 16 kwietnia 1998 r., II SA 258/98, LEX 41288; z dnia 20 sierpnia 1988 r., II SA 766/98, LEX 82005). Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie obejmuje zaś – jak to wyjaśnił Sąd Rejonowy w R. P. w cytowanym wyroku z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt I C [...] – wpisów w dziale I – O księgi wieczystej, a więc odnoszących się m.in. do powierzchni nieruchomości. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Ubocznie należy wskazać, że wobec oddalenia skargi, złożony przez skarżącego R. N. w dniu [...] czerwca 2016 r. (data wpływu, k. 46 akt sądowych) wniosek o zwrot kosztów podróży związanych ze stawiennictwem na rozprawie sądowej w dniu [...] czerwca 2016 r., nie mógł zostać uwzględniony. W świetle bowiem dyspozycji art. 200 przywołanej wyżej ustawy, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (w tym zwrot wydatków) przysługuje skarżącemu jedynie w razie uwzględnienia skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło