II SA/Lu 252/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Protokolant Ref. Małgorzata Poniatowska-Furmaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej A. J. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...] Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] odmawiającą skierowania T. B. do Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego Samodzielnego Publicznego ZOZ w B. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż T. B. złożył w dniu 18 października 2005 r. wniosek razem z załącznikami w sprawie skierowania go do Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego w B. W dniu 27 października 2005 r. lekarz konsultant Samodzielnego Publicznego ZOZ w B. wydał negatywną opinię dotyczącą skierowania T. B. do wyżej wymienionego Zakładu, wskazując, iż pacjent nie kwalifikuje się do pielęgnacji całodobowej w takiej placówce. W ocenie lekarza konsultanta pacjent wymaga opieki innych osób i leczenia depresji przez lekarza rodzinnego. Wymaga także zwiększonej opieki ze strony rodziny. W tej sytuacji organ I instancji słusznie powołał się na negatywną opinię lekarza konsultanta i odmówił skierowania T. B. do Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego w B. Odnosząc się do sformułowanych przez T. B. zarzutów Kolegium podało, że wydane na podstawie art. 34a ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładzie opieki zdrowotnej, rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie sposobu i trybu kierowania osób do zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz szczegółowych zasad ustalenia odpłatności za pobyt w tych zakładach, przewiduje w § 1 ust. 1, że skierowanie do zakładu opiekuńczo-leczniczego albo do zakładu pielęgnacyjno-opiekuńczego wydaje w drodze decyzji organ, który utworzył publiczny zakład albo organ, który zawarł umowę z niepublicznym zakładem na wykonywanie zadań publicznego zakładu opieki zdrowotnej, zwanym organem kierującym. Wniosek wraz ze stosownymi dokumentami składa się wyznaczonemu przez organ kierujący lekarzowi, który na podstawie tych dokumentów – uwzględniając w miarę możliwości dokonanie wyboru przez osobę ubiegającą się o skierowanie, wydaje w ciągu czternastu dni opinię odnośnie skierowania danej osoby do określonego zakładu (§ 2 rozporządzenia). Organ kierujący wydaje stosowną decyzję po przekazaniu mu przez lekarza dokumentów wraz z opinią. Opinia lekarza konsultanta jest podstawową przesłanką odmowy skierowania T. B. do Zakładu Opiekuńczo-Pielęgnacyjnego w B. Zatem decyzję organu I instancji należy uznać za zasadną. Poza tym strona i jej rodzina winna czynić starania o opiekę w zakresie wskazanym przez lekarza konsultanta. Ponadto stosownie do przepisów cyt. rozporządzenia, organ może także skierować pacjenta do zakładu opiekuńczo-leczniczego, jeżeli zajdzie taka konieczność (§ 1 ust. 1). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. B. zarzucił naruszenie art. 68 Konstytucji RP oraz art. 7, 10 i 35 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi podał, że każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a obowiązkiem władz publicznych jest zapewnienie równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej. Szczególną opieką zdrowotną objęte są osoby niepełnosprawne i w podeszłym wieku. Podał również, że ma 81 lat i jest osobą schorowaną. Wskazał, że Kolegium – wbrew dyspozycji zawartej w art. 107 § 3 kpa – nie podjęło kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, opierając się wyłącznie na opinii lekarza konsultanta, nietrafnie oceniającego jego stan zdrowia. Wskazał także, iż nie może liczyć na opieką ze strony najbliższej rodziny. Z synem, wymagającym długotrwałego leczenia specjalistycznego (będącego pod stałą opieką psychiatry i lekarza rodzinnego) nie ma kontaktu od pięciu miesięcy. Córka mieszka wraz z rodziną w trudnych warunkach lokalowych i nie może zrezygnować z pracy aby zapewnić mu opiekę. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo. Zgodzić się należy ze sformułowanym przez skarżącego zarzutem, że Kolegium nie wyjaśniło stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem standardów jakie wymagane są w tym zakresie przez przepisy art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stan zdrowia skarżącego i jego sytuacja rodzinna powinna być wyjaśniona przez organ w stopniu umożliwiającym stwierdzenie jakie to względy zdecydowały o odmowie skierowania skarżącego do zakładu pielęgnacyjno-opiekuńczego. W tym zakresie obowiązkiem organu – stosownie do art. 77 § 1 kpa – było wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Dla orzekających organów podstawowym dowodem rozstrzygającym o wyniku sprawy jest negatywna opinia lekarza konsultanta na temat możliwości skierowania skarżącego do zakładu pielęgnacyjno-opiekuńczego. Postępowanie dowodowe niesłusznie ograniczono jedynie do uzyskania pisemnej opinii lekarza konsultanta. Należało je uzupełnić o dowody ilustrujące stan zdrowia skarżącego i jego sytuację rodzinną. Wymóg taki wynika nie tylko z przywoływanych przepisów art. 7 i 77 kpa, ale również z wydanych – na podstawie upoważnienia zawartego w art. 34a ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1991 r. Nr 91, poz. 408 ze zm.) – przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie sposobu i trybu kierowania osób do zakładów opiekuńczo-leczniczych oraz szczegółowych zasad ustalania odpłatności za pobyt w tych zakładach (Dz. U. z 1998 r. Nr 166, poz. 1265). Zgodnie z § 1 ust. 3 cyt. rozporządzenia, do wniosku o wydanie skierowania do zakładu, dołącza się między innymi – zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że osoba ubiegająca się o skierowanie do zakładu ze względu na stan zdrowia wymaga całodobowej pielęgnacji, opieki lub rehabilitacji i nie wymaga hospitalizacji (pkt 1 ust. 3) oraz wywiad pielęgniarski przeprowadzony przez pielęgniarkę środowiskową (rodzinną) albo pielęgniarkę społeczną zakładu opieki zdrowotnej, w którym osoba ubiegająca się o skierowanie do zakładu przebywa (pkt 2 ust. 3). Wzór zaświadczenia lekarskiego określa załącznik Nr 1 do omawianego rozporządzenia. Wzór wywiadu pielęgniarskiego – określa załącznik Nr 2 do rozporządzenia. W zaświadczeniu lekarskim podaje się między innymi dane na temat schorzeń, natomiast w wywiadzie informacje dotyczące struktury rodziny osoby zainteresowanej (część 1 wywiadu), sytuacji mieszkaniowej tej osoby (część 2 wywiadu) oraz oceną wydajności opiekuńczej rodziny (środowiska). Wymaganych cytowanym rozporządzeniem dokumentów wymienionych w § 1 ust. 3 pkt 1 i 2 nie dołączono do akt rozpoznawanej sprawy. W myśl art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd wyrokuje na podstawie akt sprawy. Zgodnie z § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, wniosek, (o wydanie skierowania do zakładu) wraz z załączonymi dokumentami, o których mowa w § 1 ust. 2 i 3 składa się lekarzowi wyznaczonemu przez organ kierujący, który na podstawie dokumentów wymienionych w § 1 ust. 3 pkt 1 i 2 (to jest zaświadczenia lekarskiego i wywiadu pielęgniarskiego), uwzględniając w miarę możliwości dokonanie wyboru zakładu przez osobę ubiegającą się o skierowanie, wydaje w ciągu 14 dni opinię w tej sprawie. W świetle § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia, wymagane dokumenty wraz z opinią, o której mowa w ust. 1, lekarz niezwłocznie przekazuje do organu kierującego. Zatem obowiązkiem organu kierującego, w rozpoznawanej sprawie – Starosty, było – jak to wynika z powoływanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz omawianego rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie sposobu i trybu kierowania do zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz szczegółowych zasad ustalania odpłatności za pobyt w tych zakładach – przeanalizowanie kompletnego materiału dowodowego na temat stanu zdrowia skarżącego i możliwości zapewnienia mu określonej opieki ze strony rodziny (środowiska). Tego obowiązku Starosta nie wykonał – podobnie jak organ II instancji - ograniczając się jedynie do przywołania negatywnej opinii lekarza konsultanta, jako wystarczającej (zdaniem obu organów) podstawy do orzekania w rozpoznawanej sprawie. Naruszenie cyt. przepisów mogło mieć wpływ na treść niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. W rezultacie uwadze organów obydwu instancji zupełnie umknęło to, że skarżący liczy 81 lat i cierpi na wiele schorzeń. Z tych też względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zarówno decyzję Starosty jak również akceptującą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. jp