II SA/Lu 252/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych oddala skargę. Decyzją z dnia 21 stycznia 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania J. B. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 20 listopada 2012 r., nr [...], zobowiązującej J. B. do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych M. B. na rzecz D. B. w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 30 września 2012 r. w kwocie 3 120,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi – utrzymało w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, iż decyzją z dnia 29 września 2011 r., nr [...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] przyznał M. B. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej - D. B. na okres od dnia 1 października 2011 r. do dnia 30 września 2012 r. w kwocie 260 zł miesięcznie. Po zakończeniu okresu świadczeniowego organ ten, działając na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w dniu 20 listopada 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą zobowiązał dłużnika alimentacyjnego – J. B. do zwrotu świadczeń z funduszu wypłaconych na rzecz wskazanej wyżej osoby uprawnionych w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 30 września 2012 r. w kwocie 3 120,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi wynoszącymi na dzień wydania decyzji – 259,67 zł. Utrzymując w mocy powyższą decyzję Kolegium podkreśliło, iż w myśl art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy wierzyciela ma obowiązek wydania po zakończeniu okresu świadczeniowego decyzji nakazującej dłużnikowi alimentacyjnemu zwrot wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zaś dłużnik ten ma prawny obowiązek powyższe świadczenia zwrócić. Powinności te nie są uzależnione od spełnienia dodatkowych warunków, co oznacza, iż przy wydawaniu decyzji o zwrocie należności na podstawie powołanych przepisów nie bierze się pod uwagę sytuacji osobistej, rodzinnej, zdrowotnej, czy też majątkowej dłużnika alimentacyjnego. Zdaniem organu odwoławczego kwota należności orzeczonych do zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi jest prawidłowa, uwzględnia bowiem wysokość świadczeń z funduszu wypłaconych osobom uprawnionym, pomniejszoną o wpłaty przekazane przez organ egzekucyjny, zaliczone na poczet należności głównej oraz odsetek. Jednocześnie Kolegium pouczyło stronę odwołującą się, iż stosownie do art. 30 ust. 2 powołanej ustawy może ona ubiegać się o umorzenie przedmiotowych należności przez organ właściwy wierzyciela. Rozstrzygnięcie takiego wniosku następuje jednak w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył J. B., wnosząc o pozytywne załatwienie jego sprawy i umorzenie należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, których zwrot orzeczono zaskarżoną decyzją. Skarżący podkreślił, iż nie jest w stanie zwrócić tych należności, gdyż jego sytuacja materialna jest bardzo trudna. Wskazał, że odbywa obecnie karę pozbawienia wolności i nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia i regulowania należności alimentacyjnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.), dalej jako: "ustawa", dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki te są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (ust. 1a). Po zakończeniu okresu świadczeniowego organ właściwy wierzyciela, w myśl art. 27 ust. 2 ustawy, ma obowiązek wydać decyzję w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 20 listopada 2012 r., nr [...], zobowiązującą skarżącego do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych M. B. na rzecz D. B. w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 30 września 2012 r. w kwocie 3 120,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Organy administracji zasadnie uznały, że w sprawie znajdują zastosowanie powołane przepisy ustawy. Przepisy te regulują obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz organu, który je wypłacał. W tym postępowaniu obowiązkiem organu właściwego wierzyciela jest ustalenie czy świadczenie zostało wypłacone na rzecz osoby uprawnionej i w jakiej wysokości. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania w tym postępowaniu sytuacji rodzinnej oraz materialnej zobowiązanego do zwrotu, gdyż kwestia ewentualnego umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu. Na wynik tej sprawy nie mogą mieć zatem wpływu okoliczności podniesione w skardze, dotyczące trudnej sytuacji życiowej skarżącego. Wyliczona przez organy administracji kwota należności podlegających zwrotowi oraz kwota odsetek ustawowych ustalonych na dzień 20 listopada 2012 r. jest prawidłowa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na podstawie decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 29 września 2011 r., nr [...], wypłacono córce skarżącego – D. B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 260 zł w dniu: 17 października 2011 r., 16 listopada 2011 r., 16 grudnia 2011 r., 16 stycznia 2012 r., 15 lutego 2012 r., 15 marca 2012 r., 16 kwietnia 2012 r., 15 maja 2012 r., 15 czerwca 2012 r., 16 lipca 2012 r., 16 sierpnia 2012 r. oraz 16 września 2012 r. (k. 26 akt adm.). Odsetki ustawowe na dzień wydania decyzji w kwocie 259,67 zł zostały wyliczone, w oparciu o powołany art. 27 ust. 1a ustawy, od dnia następującego po dniu wypłaty poszczególnych świadczeń, przy zastosowaniu stopy procentowej wynoszącej 13% rocznie, określonej w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 2008 r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (Dz. U. nr 220, poz. 1434). Niezasadne są zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze. Ponownie należy wskazać, iż kwestie dotyczące trudnej sytuacji materialnej skarżącego nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Skarżący, o czym został pouczony prawidłowo w zaskarżonej decyzji, może ubiegać się o umorzenie wskazanych wyżej należności (także wraz z odsetkami), wskazując właśnie na swoją trudną sytuację dochodową i materialną. W tym celu winien jednak złożyć stosowny wniosek do organu właściwego wierzyciela, jakim jest Wójt Gminy [...] (działający z jego upoważnienia Kierownik GOPS w [...]). W myśl bowiem art. 30 ust. 2 i 3 ustawy, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć – w drodze decyzji – jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, uwzględniając sytuację dochodową i materialną. Wniosek taki wszczyna nową sprawę administracyjną, rozstrzyganą w drodze osobnej, późniejszej decyzji, wydawanej w postępowaniu odrębnym od tego, które dotyczyło nałożenia samego obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego. Sąd nie jest właściwy do rozpoznania zawartego w skardze wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o których zwrocie orzekały organy obu instancji. Zadaniem Sądu jest bowiem kontrola zgodności z prawem zaskarżonych do niego rozstrzygnięć organów administracji, po uprzednim wyczerpaniu administracyjnego toku instancji. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.