II SA/Lu 253/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego P. Z. o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość p o s t a n a w i a odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu. Po wydaniu w niniejszej sprawie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oraz wniesieniu przez skarżącą o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 grudnia 2017 r. przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w L. pełnomocnikiem skarżącej wyznaczyła radcę prawnego A. C.. W dniu 16 lutego 2018 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącej z dnia 14 lutego 2018 r., w którym oświadcza, że cofa pełnomocnictwo radcy prawnemu A. C.. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w L. w miejsce radcy prawnego A. C. wyznaczyła na pełnomocnika skarżącej radcę prawnego P. Z.. Radca prawny P. Z. wniósł w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części. Z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w L. z dnia 10 maja 2018 r. wynika, że radca prawny A. C. odebrała zawiadomienie o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem skarżącej w niniejszej sprawie w dniu 13 lutego 2018 r. zaś radca prawny P. Z. zawiadomienie takie odebrał w dniu 13 marca 2018 r. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do unormowania art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez radcę prawnego jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1715 ze zm.) zwane dalej "rozporządzeniem". Jego paragraf pierwszy stanowi, że rozporządzenie określa szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Skarb Państwa ponosi więc koszty tylko udzielonej pomocy prawnej. Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OZ 321/10 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (por. postanowienie NSA z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II FZ 727/12 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zgodnie z art. 177 §3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Paragraf czwarty art.177 p.p.s.a. stanowi zaś, że jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 (w sprawie niniejszej wyznaczony przez radę okręgowej izby radców prawnych) nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca jest drugim pełnomocnikiem wyznaczonym dla skarżącej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.. Przy czym zarówno on jak i poprzedzający go pełnomocnik wyznaczeni zostali po wydaniu w sprawie wyroku i wystąpieniu przez skarżącą o doręczenie jej odpisu wyroku z uzasadnieniem. W takiej sytuacji termin do wniesienia skargi kasacyjnej oblicza się zgodnie z unormowaniem art. 177 §3 p.p.s.a. Z tym, że termin ten nie biegnie każdorazowo od początku wraz z wyznaczeniem dla strony nowego adwokata, czy radcy prawnego. W niniejszej sprawie pierwszy z reprezentujących skarżącą radców prawnych odebrał zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnikiem skarżącej w dniu 13 lutego 2018 r. Od tego dnia rozpoczął więc bieg termin do wniesienia przez skarżącą skargi kasacyjnej. Upływał on zatem z dniem 15 marca 2018 r. Wnioskodawca nadał opinię w placówce pocztowe w dniu 12 kwietnia 2018 r. Tym samym opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wniesiona została z uchybieniem terminu unormowanego w art. 177 §4 p.p.s.a. Jednocześnie wnioskodawca nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Tym samym opinia wnioskodawcy jako spóźniona nie wywołuje skutku przewidzianego w art. 177 §4 p.p.s.a. to jest, nie przesuwa rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na dzień doręczenia odpisu opinii skarżącej. W takiej sytuacji nie można przyjąć, aby wnioskodawca udzielił skarżącej realnej pomocy prawnej, gdyż wniesienie przez niego opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w żadnej mierze nie poprawiło sytuacji prawnej skarżącej w niniejszym postępowaniu. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 1 rozporządzenia należało postanowić jak na wstępie.