II SA/Lu 257/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę II. przyznaje radcy prawnemu M. L. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia 18 stycznia 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania A. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza [...] z dnia 6 grudnia 2012 r., nr [...], przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego – utrzymało w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że w dniu 2 listopada 2012 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął, złożony za pośrednictwem poczty, wniosek A. M. (datowany na 31 października 2012 r.) o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionej I. M. W związku z tym organ pierwszej instancji przyznał A. M. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na uprawnioną I. M. w kwocie 400,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 listopada 2012 r., to jest od miesiąca, w którym do organu wpłynął wniosek, do dnia 30 września 2013 r., to jest do końca okresu świadczeniowego. Organ odwoławczy podkreślił, iż wbrew twierdzeniom odwołującej się początkowa data przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego została ustalona prawidłowo. W świetle bowiem art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, prawo do tego świadczenia może być przyznane najwcześniej od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela. Skoro wniosek odwołującej się wpłynął do organu w dniu 2 listopada 2012 r., to świadczenie z funduszu alimentacyjnego należało przyznać od dnia 1 listopada 2012 r. Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożyła A. M., wnosząc o jej uchylenie i przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego również za październik 2012 r. Skarżąca podkreśliła, że wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia złożyła – za pośrednictwem poczty – w dniu 31 października 2012 r., a zatem świadczenie to należało przyznać od października 2012 r., a nie od miesiąca, w którym wniosek ten wpłynął do organu, czyli od listopada 2012 r. Skarżąca zarzuciła również, że Kolegium nie dostrzegło naruszenia art. 130 K.p.a. przez Burmistrza [...], wskutek wykonanie decyzji z dnia 6 grudnia 2012 r., która nie uzyskała przymiotu prawomocności z powodu złożenia przez skarżącą od tej decyzji odwołania. Prawnie wadliwym było także przekazanie tej nieprawomocnej decyzji komornikowi, który w oparciu o tę decyzję, wstrzymał skarżącej wypłatę egzekwowanych świadczeń alimentacyjnych. Tym samym komornik naruszył nie tylko przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ale także przepisy K.p.a. i K.p.c. W ocenie skarżącej, decyzja przyznająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego, o ile nie została zaopatrzona w klauzulę natychmiastowej wykonalności, podlega realizacji wyłącznie po jej uprawomocnieniu się. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącej, ustanowiony w ramach prawa pomocy, popierając skargę zarzucił, że organy administracji winny były przyznać skarżącej wnioskowane świadczenie od października 2012 r., gdyż zgodnie z regułami K.p.a. nadanie przesyłki w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z zachowaniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, że skarżąca w dniu 31 października 2012 r. nadała w urzędzie pocztowym nr 1 w [...], listem poleconym, wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na córkę I. M., skierowany do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (k. 15 akt adm.). Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 2 listopada 2012 r. (k. 18 akt adm.). Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 6 grudnia 2012 r., nr [...], przyznał skarżącej wnioskowane świadczenie w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od dnia 1 listopada 2012 r., to jest od miesiąca, w którym do organu wpłynął wniosek, do dnia 30 września 2013 r., to jest do końca okresu świadczeniowego. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.). Ustawa ta, w rozdziale 4, normuje zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jedynie w kwestiach nieuregulowanych wyraźnie w ustawie, stosownie do art. 25 ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej: "K.p.a.". Stosunek przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów względem przepisów K.p.a. określa zatem reguła kolizyjna, zwana regułą merytoryczną, zgodnie z którą "norma szczególna uchyla normę ogólną" (lex specialis derogat legi generali). Kwestia ustalenia daty początkowej ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego określona została w przepisach ustawy wyczerpująco w art. 18 ustawy. Przepis ten stanowi, że prawo do wskazanych świadczeń ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego. Skoro wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia z fundusz alimentacyjnego wpłynął Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w dniu 2 listopada 2012 r., to organ pierwszej instancji nie miał podstaw prawnych do przyznania świadczenia od miesiąca października 2012 r., jak tego domagała się skarżąca. Przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w sposób szczególny regulują kwestię terminów w zakresie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a zatem to one mają pierwszeństwo przed przepisami ogólnymi zawartymi w K.p.a. W sprawie nie mógł więc mieć zastosowania przepis art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529). Niezasadne są również pozostałe zarzuty skarżącej. Przede wszystkim wbrew twierdzeniom skarżącej dla wykonania decyzji nie jest konieczne uzyskanie przez nią przymiotu prawomocności. Wykonaniu podlegają bowiem, co do zasady, decyzje ostateczne, od których nie przysługuje prawo wniesienia odwołania. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji, chyba że decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności albo decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy przepisów odrębnych. Jedynie w przypadku, gdy decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron, decyzja ta podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Ten ostatni przypadek nie mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem decyzja organu pierwszej instancji nie uwzględniała w całości wniosku skarżącej. Zarzuty strony dotyczące wykonywania decyzji Burmistrza [...] z dnia 6 grudnia 2012 r., nr [...], nie mają wpływu na wynik sprawy. Nawet gdyby, jak twierdzi strona, organ pierwszej instancji wykonywał wskazaną wyżej decyzję, to okoliczność ta nie świadczy o prawnej wadliwości tejże decyzji. W niniejszej sprawie Sąd mógł oceniać jedynie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a nie był uprawniony do badania legalności działań podejmowanych przez organ pierwszej instancji po wydaniu decyzji z dnia 6 grudnia 2012 r. Poza granicami sprawy pozostają również podniesione w skardze zarzuty co do naruszenia obowiązujących przepisów prawa przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg na wykonywanie czynności przez wskazany organ egzekucyjny. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).