II SA/Lu 266/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych - w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a 1. przyznać T. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka ; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 9 maja 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej T. T. przyznania prawa pomocy, od którego to postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw. W ocenie skarżącej postanowienie to zostało wydane w oparciu o jej wniosek, który zawierał nieścisłości. W tym zakresie wskazał, iż właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 2,51 ha oraz budynków gospodarczych jest córka, do której należą również wskazane we wniosku oszczędności. Ponadto dodała, iż dom o powierzchni 136 m2 posiada wykończoną tylko jedną kondygnację (parter). Dodała, iż utrzymuje się z emerytury w kwocie 866,54 zł z której w całości ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Córka przebywa bowiem okresowo za granicą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego, a zatem w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające rozpoznanie kwestii przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie. Stosownie do przepisu art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ponadto prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym - art. 245 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - art. 245 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołana regulacja prawna oznacza zatem, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i może być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). W ocenie Sądu skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, co nie oznacza, iż nie spełnia warunków do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jak wynika ze złożonych dokumentów i oświadczeń skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką, która obecnie przebywa za granicą. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w kwocie 866,54 zł, z której ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego (gaz, prąd, woda, opał, ubezpieczenie budynków, wywóz nieczystości). Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków uznano, że skarżąca nie jest w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie i rodziny utrzymaniu. Oceniono bowiem, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawczyni. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni nie może ponosić kosztów postępowania sądowego. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.