II SA/Lu 267/04

WyrokWSA w Lublinie2004-11-18

Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Krystyna Sidor, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji, wznawiając postępowanie z urzędu z powodu wydania decyzji z naruszeniem przepisów o wyłączeniu sędziego, może odmówić uchylenia tej decyzji, jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, a strona wnioskuje o umorzenie postępowania z powodu cofnięcia wniosku?
Ratio decidendi
Organ administracji, wznawiając postępowanie z urzędu z powodu wydania decyzji z naruszeniem przepisów o wyłączeniu sędziego, jest uprawniony do odmowy uchylenia tej decyzji, jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 kpa). Cofnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez stronę po wydaniu decyzji ostatecznej nie jest skuteczne i nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania wznowionego z urzędu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy własną decyzję z grudnia 2003 r. Decyzja ta stwierdzała, że wcześniejsza decyzja SKO z marca 2002 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy została wydana z naruszeniem prawa, ale odmawiała jej uchylenia. Podstawą wznowienia postępowania było naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 kpa, gdyż decyzja z marca 2002 r. została wydana przez skład podlegający wyłączeniu. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów przez pominięcie faktu cofnięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor - sprawozdawca, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Z. M. i Firmy "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania z naruszeniem prawa i odmowy uchylenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 kpa i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Z.M. i Spółki [...] Sp. z o.o. – utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2003 r. wydaną w wyniku wznowienia postępowania 1/ stwierdzającą, że ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2002 r. w sprawie [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 1998 r. Nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizacji zakładu przetwórstwa i unieszkodliwiania odpadów na działce nr 2235/9 w J. – została wydana z naruszeniem prawa, 2/ odmawiającą jej uchylenia z tego powodu, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu decyzji podano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] września 2003 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 3, art. 147, art. 149 § 1 i 2, art. 150 § 1 kpa wznowiło postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną kolegium z dnia [...] marca 2002 r. w sprawie Nr [...] o umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Podstawą do wznowienia postępowania było, zdaniem kolegium, naruszenie przy wydawaniu decyzji z dnia [...] marca 2002 r. przepisu art. 24 § 1 pkt 5 kpa, gdyż w/w decyzja została wydana przez skład kolegium podlegający wyłączeniu od załatwienia sprawy. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. – wydaną w wyniku wznowienia postępowania – Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że ostateczna decyzja kolegium z dnia [...] marca 2002 r. – [...] została wydana z naruszeniem prawa, lecz odmówiono jej uchylenia z tego powodu, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 kpa). Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyły powołując się na art. 127 § 4 kpa Z.M. i [...] Sp. z o.o., które zarzucały naruszenie przepisów postępowania przez pominięcie przez organ administracji faktu, iż w dniu [...] października 2003 r. cofnęły wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2001 r. Odwołujące się uważają, iż konsekwencją cofnięcia przez nie wniosku winno być uchylenie decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2003 r. i umorzenie postępowania odwoławczego wywołanego wnioskiem złożonym dnia 4 stycznia 2002 r. cofniętym następnie w dniu 6 października 2003 r. Ponownie rozpoznając sprawę na skutek wniosku złożonego w trybie art. 127 § 3 kpa przez Z.M. i [...] Sp. z o.o. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło argumentów złożonych we wniosku i utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2003 r. podjętą na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 kpa. Zdaniem kolegium zaistniały przesłanki do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną w dniu [...] marca 2002 r. w sprawie Nr [...]. Podstawą wznowienia, której strona skarżąca nie kwestionuje (jak i tego, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej) było wydanie decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2002 r. przez skład podlegający wyłączeniu od załatwienia sprawy, tj. z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Kolegium stwierdziło, że powoływanie się przez skarżące na cofnięcie w dniu 6 października 2003 r. złożonego w dniu 4 stycznia 2002 r. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu odwoławczego z dnia [...] marca 2003 r. w sprawie Nr [...] jest chybione, bowiem nie można skutecznie cofnąć wniosku (odwołania) w sytuacji, gdy uprawniony organ wydał już decyzję ostateczną rozpoznając uprzednio złożony środek odwoławczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z.M. i [...] Sp. z o.o. wnosiły o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania. Zdaniem skarżących – po wznowieniu postępowania organ administracji był obowiązany uwzględnić okoliczność, że strona nie jest zainteresowana kontynuowaniem postępowania, co wyraziła przez złożenie w dniu 6 października 2003 r. pisma, w którym cofnęła swój złożony 4 stycznia 2002 r. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia 7 grudnia 2001 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Została ona wydana w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania, które ma charakter postępowania nadzwyczajnego – w odróżnieniu od postępowania zwykłego. Postępowanie o wznowienie postępowania jest zależne od postępowania zwykłego, gdyż może być wszczęte wyłącznie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną w postępowaniu zwykłym i w przypadkach określonych w art. 145 kpa. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym ustawa zastrzega wyłącznie dla strony możliwość wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a kpa, co oznacza, że wbrew twierdzeniom skargi organ administracji był uprawniony do wszczęcia postępowania wznowieniowego w niniejszej sprawie. Z ustaleń w sprawie mających potwierdzenie w dowodach wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2002 r. wydaną w sprawie Nr [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu złożonego w dniu 4 stycznia 2002 r. przez Z.M. i [...] Sp. z o.o. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2001 r. w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 1998 r. dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Na decyzję SKO z dnia [...] marca 2002 r. Z.M. i [...] Sp. z o.o. wniosły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą następnie cofnęły, wobec czego postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. w sprawie II SA/Lu 442/02 postępowanie sądowe zostało umorzone. Z uwagi na zakończenie postępowania przed NSA postanowieniem z dnia 2 października 2003 r. o umorzeniu postępowania, które nie wywołało skutku powagi rzeczy osądzonej – nie istniała przeszkoda do wszczęcia przez organ administracji (SKO) postanowieniem z dnia [...] września 2003 r. postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego powołaną wyżej decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2003 r., a następnie wydania decyzji w trybie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 kpa. Organ administracji stwierdziwszy fakt wydania decyzji ostatecznej z dnia 1 marca 2002 r. przez skład kolegium, który podlegał z mocy art. 24 § 1 pkt 5 kpa wyłączeniu od ponownego rozpatrzenia sprawy – był uprawniony z urzędu do wznowienia tegoż postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 kpa, skoro w sprawie zaistniały obie pozytywne przesłanki wznowieniowe: załatwienie sprawy decyzją ostateczną i wystąpienie jednej z wyliczonych w art. 145 § 1 kpa podstaw wznowienia postępowania. Po wydaniu postanowienia co do wznowienia postępowania organ administracyjny mógł przystąpić do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Granice postępowania rozpoznawczego wznowionego postępowania określa art. 149 § 2 kpa w świetle którego przedmiotem takiego postępowania jest: 1/ ustalenie czy występuje przesłanka wyliczona w art. 145 § 1 kpa, 2/ przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Prawidłowe jest stanowisko zaskarżonej decyzji, że decyzja ostateczna z dnia 1 marca 2002 r. wydana została z naruszeniem prawa i także stwierdzenie organu zawarte w zaskarżonej decyzji, odmawiając jednocześnie uchylenia decyzji ostatecznej z tego powodu, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 kpa). Tym samym organ po zbadaniu istoty sprawy uznał, że występująca przy wydawaniu decyzji ostatecznej kwalifikowana wadliwość procesowa nie ma wpływu na materialną treść tejże decyzji. Podniesione w skardze zarzuty są pozbawione podstaw prawnych. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiot wyznacza art. 149 § 2 kpa. W postępowaniu tym organ poddaje ocenie wydaną w "zwykłym postępowaniu" decyzję ostateczną. Rodzaje rozstrzygnięć kończących wznowione postępowanie określa art. 151 kpa. Przepis ten m.in. w § 1 pkt 2 dopuszcza jedynie uchylenie decyzji dotychczasowej (czyli wydanej w zwykłym postępowaniu) i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Ustawa nie dopuszcza zatem innej możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, nawet jeśli wydana w postępowaniu wznowieniowym decyzja stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa rozważanie w postępowaniu wznowieniowym złożonego przez skarżące w dniu 6 października 2003 r. wniosku procesowego (cofnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) dotyczącego postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2003 r. w sprawie Nr [...] wydaną w wyniku rozpoznania wniosku skarżących z dnia 4 stycznia 2002 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prawidłowe jest stanowisko zaskarżonej decyzji, że kpa dopuszcza umorzenie postępowania administracyjnego na skutek cofnięcia wniosku przez stronę jedynie w sytuacji określonej w art. 130 kpa, o ile strona skutecznie cofnie wniosek przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Sąd podziela wyrażony przez organ administracji pogląd, że wnioski z dnia 4 stycznia 2002 r. i 6 października 2002 r., na które powołują się skarżące nie pozostają w związku przyczynowym z toczącym się postępowaniem wznowieniowym oraz, że w przedmiotowej sprawie wszczętej z urzędu nie ma znaczenia prawnego brak zainteresowania strony kontynuowaniem postępowania. Jedynie w sytuacji wszczęcia postępowania na wniosek strony dopuszczalne mogłoby być cofnięcie wniosku na mocy art. 137 kpa. Z powyższych względów Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga na nią jako pozbawiona podstaw prawnych podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło