II SA/Lu 268/08
WyrokWSA w Lublinie2008-06-24
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Ewa Ibrom, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, prawidłowo zastosował przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeśli w istocie zastąpił jedno umorzenie innym, nie wyjaśniając merytorycznie sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając o umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, naruszył przepisy art. 138 § 1 kpa w zw. z art. 107 § 1 i § 3 kpa. Zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 kpa wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a nie jedynie zastąpienia jednego umorzenia innym, bez wyjaśnienia istoty sprawy i przyczyn odmienności rozstrzygnięcia. Ponadto, organy administracji nie wykonały w pełni wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, w szczególności w zakresie ustalenia czasokresu wykonania nasypu ziemnego i wyjaśnienia rozbieżności na mapach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która umorzyła postępowanie administracyjne dotyczące budowy boiska piłkarskiego. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i sam umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów kpa przez niewyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności kwestii wykonania nasypu ziemnego i rozbieżności na mapach. Podniosła również zarzut samowoli budowlanej i braku doręczania pism pełnomocnikowi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego budowy boiska piłkarskiego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. K. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 [...] v2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 [...] 2007 r. znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne "prowadzone w celu rozstrzygnięcia zasadności zarzutów M. K. dotyczących budowy boiska treningowego na działkach o nr ewidencyjnych 2274, 2285/6, 2285/8, 2285/10, 2285/12, 2286, 2287 i 2288 w Ł. jako bezprzedmiotowe i informującej o odstąpieniu od dalszych czynności administracyjnych" – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 kpa o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie budowy treningowego boiska piłkarskiego [...] Klubu Sportowego "a" Ł. w miejscowości Ł..
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylił decyzję organu drugiej instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wyrokiem z dnia 12 [...] 2006 r., sygn. akt II SA/Lu [...]/06. Zgodnie z wymogiem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że inwestor – [...] Klub Sportowy "." Ł. wybudował treningowe boisko piłkarskie przy ul. [...] w Ł. wraz z przyłączami, na podstawie decyzji Starosty Ł. z dnia 25 maja 2005 r. znak: [...] zatwierdzającej projekty budowlane i udzielającej pozwolenia na budowę.
Z decyzji tej wynika, że teren objęty zatwierdzonym projektem budowlanym, był uprzednio boiskiem o nawierzchni trawiastej ogrodzonym i częściowo zadrzewionym. Równolegle do północnej części boiska istniały trybuny trzyrzędowe, a wzdłuż północnej granicy opracowania przebiegała napowietrzna linia energetyczna niskiego napięcia. Wzdłuż północnej granicy działki (granicy z działką Nr 2289) istniał nasyp ze skały płonnej, wymagający zachowania szczególnej ostrożności podczas prac budowlanych, a w przypadku zagrożenia naruszenia skarpy projektant zalecał jej umocnienie geokratą lub zastosowanie podobnego rozwiązania. Budowa boiska o nawierzchni z trawy syntetycznej i uzbrojenie boiska w infrastrukturę wymagało rozebrania istniejących trybun, ogrodzenia, uporządkowania zieleni i przebudowy linii energetycznej. Powyższe wskazuje, że wał ziemny od strony działki Nr 2289 został wykonany wcześniej, niezależnie od budowy boiska prowadzonej w 2005 roku. Okoliczność tę potwierdzają również inne, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, a zwłaszcza: decyzja Burmistrza Miasta Ł. o ustaleniu lokalizacji boiska sportowego z dnia 30 grudnia 1994 r. znak: [...], mapa do celów projektowych zaktualizowana w październiku 1999 r., zaewidencjonowana pod Nr [...], na której naniesiono przebieg kanalizacji sanitarnej, pismo Klubu Sportowego "A" Ł. z dnia 26 września 2007 r. znak: [...], z którego wynika, że wał ziemny został wykonany w trakcie budowy w 1995 r. bez pozwolenia na budowę. Uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę boiska w dniu 25 maja 2005 r. spowodowało akceptację stanu istniejącego, a więc również wału ziemnego wzdłuż południowej granicy działki i umożliwiło zrealizowanie obiektu przewidzianego projektem budowlanym. Obiekt ten został zrealizowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i udzielone zostało pozwolenie na jego użytkowanie decyzją PINB z dnia 22 września 2005 r. znak: [...].
W ocenie organu skarżącego zarzuty odwołania są nietrafne albowiem postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało zgodnie z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi przez WSA w Lublinie w wyroku z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt II SA/Lu [...]/06. Decyzja o pozwoleniu na budowę, zgodnie z którą zrealizowano obiekt boiska, nadal pozostaje w obrocie prawnym. Organ nie mógł się ustosunkować do okoliczności braku spornego nasypu na mapie z dnia 25 kwietnia 2000 r. posiadanej przez M. K., bowiem nie dołączyła ona do odwołania mapy, ani też kopii planu wskazanego w punkcie 3 odwołania.
Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie wniosła M. K., domagając się uchylenia wydanych w spawie decyzji obu instancji. Zarzuciła w skardze, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. art. 7, 77 § 1, 80, 136 i 138 § 1 kpa przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oraz brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego. Organ administracji w szczególności nie wyjaśnił z czyjej inicjatywy i przez kogo sporny nasyp został wykonany, zaniechał dotarcia do dokumentacji dowodzącej wyrażenia zgody przez babkę M. K. na powstanie nasypu.
W ocenie skarżącej, w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane wobec zaistnienia samowoli budowlanej przy realizacji nasypu, bo późniejsza decyzja o pozwoleniu na budowę boiska nie może powodować "akceptacji stanu istniejącego".
Skarżąca podniosła również zarzut nieodniesienia się do różnic w ukształtowaniu terenu widocznych na mapach, a także pominięcie kwestii zalewania przez wody opadowe jej nieruchomości. Zarzuciła ponadto naruszenie przepisu art. 40 § 2 kpa przez nie doręczanie pism i decyzji ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi adwokatowi J. D. - K.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że zarzut naruszenia art. 40 § 2 kpa jest bezzasadny w sytuacji, gdy M. K. nie ustanowiła w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem obowiązującego prawa. Należy przy tym zauważyć, że narusza ona prawo nie tylko z przyczyn podniesionych w skardze, a Sąd naruszenia te obowiązany jest wziąć pod uwag nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną w świetle treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 138 § 1 kpa w zw. z art. 107 § 1 i § 3 kpa. Istotą zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest ponowne rozpoznanie merytoryczne sprawy w jej całokształcie i ponowne jej rozstrzygnięcie. Przepis art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa normuje rozstrzygnięcia merytoryczne organu odwoławczego, które mogą być następujące:
- po pierwsze zgodne z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, gdy organ odwoławczy uzna rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne za prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak również pod względem celowości. W takim przypadku organ odwoławczy, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.
- po drugie, niezgodne z rozstrzygnięciem organu I instancji, gdy organ odwoławczy w ramach kompetencji merytoryczno-reformacyjnych oceni rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne jako nieprawidłowe z uwagi na niezgodność z przepisami prawa lub z punktu widzenia celowości. W takim przypadku, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 organ odwoławczy jest władny uchylić zaskarżoną decyzję w całości, albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy.
Stanowisko organu odwoławczego wyrażone w rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji wymaga należytego uzasadnienia, zgodnie z wymogami wyrażonymi w art. 107 § 1 i § 3 kpa.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji z dnia 12 [...] 2007 r. rozstrzygała o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowania administracyjnego dotyczącego zarzutów w sprawie budowy boiska piłkarskiego [...]KS "A" w Ł. Organ odwoławczy, wskazując jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł, na podstawie art. 105 § 1 kpa o umorzeniu postępowania w sprawie budowy boiska [...]KS "A" w Ł.
Zaskarżona decyzja w swym uzasadnieniu w żaden sposób nie wyjaśnia, z jakich przyczyn organ odwoławczy uznał za celowe zastosowanie w rozpoznawanej spawie uprawnień reformacyjnych i na czym w istocie polega odmienność rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji. W rzeczywistości rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania administracyjnego zostały bowiem zastąpione także rozstrzygnięciem o umorzeniu postępowania administracyjnego, ze wskazaniem na tę samą podstawę prawną, tj. art. 104 § 1 kpa, a zatem zaskarżona decyzja nie czyni zadość regulacji art. 138 § 1 pkt 2 kpa , na którą wskazuje w swej osnowie.
Rozpatrywana sprawa była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 12 października 2006 r. , wydanym w sprawie II SA/Lu [...]/06 uchylił decyzje obu instancji umarzające postępowanie administracyjne w sprawie budowy boiska [...]KS "A" w Ł. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w jakim zakresie powinno być uzupełnione postępowanie dowodowe w sprawie i jakie konsekwencje prawne będą skutkować wyniki poczynionych ustaleń. Za niezbędne Sąd uznał ustalenie czasokresu wykonania nasypu ziemnego, a w szczególności wyjaśnienie, pod rządem przepisów, której ustawy Prawo budowlane (z dnia 24 października 1974 r. czy z dnia 7 lipca 1994 r.) ta budowla ziemna została wykonana i czy jej wykonanie nie naruszało obowiązujących przepisów. Sąd nakazał również wyjaśnienie przyczyn rozbieżności w przedstawianiu ukształtowania terenu na mapach oraz przeanalizowanie, czy sporny nasyp ziemny jest elementem inwestycji objętej projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę dnia 25 maja 2005 r.
Zgodnie z art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Zasadnym jest zarzut skargi, że nie wszystkie wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt II SA/Lu [...]/06 zostały przez organy administracji orzekające w sprawie wykonane. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne w danej sprawie ciąży obowiązek zebrania, wszechstronnego przeanalizowania i oceny materiału dowodowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadząc ponownie postępowanie w niniejszej sprawie, po uchyleniu przez Sąd decyzji obu instancji nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po otrzymaniu wyroku z uzasadnieniem skierował on w dniu 5 marca 2007 r. pismo do Starostwa Powiatowego w Ł., w którym zwrócił się z prośbą "o wnikliwe zbadanie okoliczności zawartych w wykładni załączonej kserokopii wyroku, zmierzających do ustalenia możliwości wzruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę boiska treningowego z dnia 25 maja 2005 r." (k. 74 akt I instancji). Takie zlecanie prowadzenia postępowania wyjaśniającego innemu organowi administracji publicznej, przez organ właściwy w sprawie, nie znajduje umocowania w żadnym przepisie. Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by poczynione zostały należyte wyjaśnienia w zakresie ustalenia czasokresu budowy spornego nasypu ziemnego, jak również, by wyjaśniono przyczyny rozbieżności w ukształtowaniu terenu na mapach przedstawionych przez skarżącą, do czego organy administracji zobligowane były treścią uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Lu {...]/06.
Stwierdzenie, że sporny nasyp (wał ziemny) został wykonany w 1995 r. wywiedzione zostały wyłącznie z twierdzenia inwestora boiska, a nie zostały w tym zakresie dopuszczone i przeprowadzone żadne inne dowody, co uchybia wymogom art. 7, art. 77 §1 i art. 80 kpa.
Twierdzenie, iż zaniechano analizy spornej treści map ukształtowania terenu z tej przyczyny, że skarżąca nie dołączyła ich do odwołania jest nie do zaakceptowania. Kopie tych map skarżąca przedstawiła już uprzednio w postępowaniu administracyjnym, co znajduje potwierdzenie w treści uzasadnienia wyroku z dnia 12 października 2006 r. Organy w trakcie postępowania administracyjnego nie żądały ponownie przestawienia przez skarżącą przedmiotowych map.
Mając powyższe uchybienia na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję, a o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło