II SA/Lu 268/17

WyrokWSA w Lublinie2017-05-23

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc-Malec, Witold Falczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiat, reprezentowany przez Zarząd Powiatu, posiada legitymację procesową do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości, której część została przeznaczona pod drogę powiatową, a jeśli nie, czy powinien być reprezentowany przez Zarząd Dróg Powiatowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiat Ł. posiadał interes prawny do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości, ponieważ część działek została przeznaczona pod drogę powiatową, co skutkowało przejściem własności tych działek na Powiat z mocy prawa. W sytuacji, gdy dla zarządzania drogami powiatowymi została utworzona jednostka organizacyjna (Zarząd Dróg Powiatowych w Ł.), to ona, a nie Zarząd Powiatu, powinna reprezentować Powiat w postępowaniu podziałowym i w postępowaniu o wznowienie postępowania. Organy administracji wadliwie odmówiły wznowienia postępowania, nie wzywając Powiatu do usunięcia braku formalnego w postaci niewłaściwej reprezentacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Zarządu Powiatu Ł. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości. Część podzielonych działek została przeznaczona pod poszerzenie drogi powiatowej, co skutkowało przejściem ich własności na Powiat. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że Zarząd Powiatu nie miał statusu strony, a legitymację procesową posiadał Zarząd Dróg Powiatowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok, wskazując na potrzebę zbadania, czy Powiatowi nie przysługuje interes prawny wynikający z przepisów o gospodarce nieruchomościami, a nie tylko z przepisów o drogach publicznych. Sąd drugiej instancji, ponownie rozpoznając sprawę, uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi Powiatu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Burmistrza z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Powiatu kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P., po rozpatrzeniu zażalenia Zarządu Powiatu Ł. (dalej: Zarządu Powiatu) na postanowienie Burmistrza Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], w sprawie podziału nieruchomości położonej w Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia kolegium wyjaśniło, że na wniosek Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością T. (dalej także: spółka) organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w sprawie podziału dwóch działek: nr [...] i [...], który miał polegać na podzieleniu każdej z działek na dwie kolejne działki. Opiniując projekt podziału organ pierwszej instancji powołał się na art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz.782 ze zm.) i wskazał przyszłe przeznaczenie nowo wydzielanych działek - dwie z nich: nr [...] i [...] na poszerzenie pasa drogowego ulicy [...] (drogi powiatowej), oznaczonej w planie miejscowym symbolem KDG9, zaś dwie – nr [...] i [...] - na "usługi handlu" oznaczone w planie miejscowym symbolem UH2. Wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału poprzedziła czynność przyjęcia granic (protokół graniczny z dnia 12 sierpnia 2013 r.), o której geodeta powiadomił Zarząd Dróg Powiatowych oraz Skarb Państwa z adnotacją, że dotyczy to działki nr [...], czyli – według mapy – fragmentu ul. [...]. Decyzja zatwierdzająca podział z dnia [...] września 2013 r. została doręczona Zarządowi Powiatu (w aktach sprawy brak jest dowodu jej doręczenia), a także Zarządowi Dróg Powiatowych. W dniu [...] listopada 2013 r. Zarząd Powiatu Ł. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie podziału działek, podnosząc, że zarząd powiatu nie ma statusu strony postępowania w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) i dodając, że w dniu wydawania decyzji nieruchomość stanowiła własność spółki. Utrzymując w mocy powyższe postanowienie, kolegium stwierdziło, że wykonywanie zadań zarządcy dróg powiatowych powiatu łukowskiego należy do Zarządu Dróg Powiatowych w Ł., a zatem to ta jednostka posiada legitymację procesową w sprawach dotyczących wspomnianych dróg i gruntów już zajętych i nabywanych pod pasy drogowe tych dróg. Tym samym wyklucza to legitymację Zarządu Powiatu do bycia stroną postępowania administracyjnego w sprawie podziału opisanych wyżej nieruchomości. Z tego powodu Kolegium doszło do wniosku, że Zarząd Powiatu nie mógł skutecznie domagać się wznowienia postępowania w sprawie podziału nieruchomości, której część jest faktycznie zajęta przez pas drogowy, choć formalnie grunt nie pozostaje w trwałym zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych w Ł.. Legitymację taką miał Zarząd Dróg Powiatowych, który zresztą uczestniczył w postępowaniu podziałowym, z tym, że – jak podniosło Kolegium – sama ta okoliczność nie stanowi wystarczającej przesłanki skutecznego wznowienia postępowania administracyjnego. Mając to na uwadze, kolegium stwierdziło, że zaskarżone postanowienie, choć oparte na błędnym założeniu, że stroną postępowania podziałowego była tylko spółka, nie narusza prawa, gdyż stroną tego postępowania był Zarząd Dróg Powiatowych w Ł. i to ten podmiot, a nie Zarząd Powiatu Ł., mógłby, o ile dochowałby pozostałych wymogów, składać wniosek o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 85/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Zarządu Powiatu Ł. na powyższe postanowienie. Jak wskazał sąd, w rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest stwierdzenie, czy Zarządowi Powiatu Ł. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie zatwierdzenia podziału działek nr [...] i nr [...] położonych w Ł.. Powołując się na treść art. 61 § 1 oraz art. 28 k.p.a., sąd podzielił stanowisko kolegium, że skarżący zarząd nie posiada interesu prawnego uprawniającego go do bycia stroną postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Sąd uznał, że wykonywanie zadań zarządcy dróg powiatowych powiatu ł. należy do kompetencji Zarządu Dróg Powiatowych w Ł., a więc to ta jednostka ma legitymację procesową w sprawach dotyczących dróg i gruntów już zajętych i nabywanych pod pasy drogowe dróg powiatowych. Wyklucza to tym samym legitymację Zarządu Powiatu w tym zakresie. W zdaniu odrębnym do tego wyroku sędzia B. W. zaznaczył, że nie podziela przekonania o braku podstaw do uznania Zarządu Powiatu Ł. jako strony postępowania w rozpoznawanej sprawie, co w efekcie stało się przesłanką oddalenia skargi. Jak wskazał, z akt sprawy wynika, że decyzją dnia [...] września 2013 r. Burmistrz Miasta Ł. zatwierdził projekt podziału działek nr [...] i [...] na cztery nowe działki z których dwie oznaczone nr. [...] i [...] miały zostać przeznaczone na utrzymanie i realizację drogi powiatowej oznaczonej na rysunku planu symbolem KDG9 – jako poszerzenie ulicy [...]. Zdaniem sędziego, nie może być wątpliwości, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Powiat Ł. ma własny interes prawny do udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomość, albowiem decyzja ta wywołuje skutki nie tylko dla uprawnionego do otrzymania odszkodowania (za wywłaszczoną w istocie w ten sposób nieruchomość), ale również dla wypłacającego to odszkodowanie, w tym wypadku dla Powiatu Ł.. Bez wątpienia ma on zatem interes prawny w postępowaniu podziałowym, spełnia zatem kryterium strony z art. 28 k.p.a. W ocenie sędziego, odmiennego poglądu nie można wyprowadzić z przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm.). Rzeczywiście według art. 21 ust.1 tej ustawy zarządca drogi, którym stosownie do kategorii drogi jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (drogi krajowe), zarząd województwa (drogi wojewódzkie), zarząd powiatu (drogi powiatowe), wójt, burmistrz, prezydent miasta (drogi gminne), może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy. Ponadto zarządca drogi może upoważnić pracowników odpowiednio urzędu marszałkowskiego, starostwa, urzędu miasta lub gminy albo pracowników jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych (art. 21 ust. 1a powołanej ustawy). Jak wskazał sędzia, w żadnym jednak razie nie oznacza to, jak przyjął sąd, że w przypadku powołania takiej jednostki (zarządu drogi) "zadania zarządu drogi wykonuje tylko ta jednostka" i to jej przysługuje "legitymacja procesowa czynna". Zarząd drogi nie jest organem administracji publicznej, lecz jednostką organizacyjna powołaną do obsługi takiego organu administracji, którym zawsze pozostaje zarządca drogi. Przedmiotem działalności zarządu drogi w świetle powołanej normy jest realizacja obowiązków zarządcy drogi, może on zatem wykonywać wyłącznie takie zadania, które zostały określone dla zarządcy drogi i swoje wszystkie kompetencje zarząd wywodzi od zarządcy drogi, przy czym utworzenie zarządu drogi nie jest obligatoryjne, a w razie jego braku zadania zarządu drogi wykonuje zarządca. Ponadto, jak wyjaśnił sędzia, utworzenie zarządu dróg samorządowych nie powoduje automatycznego uzyskania przez tę jednostkę organizacyjną zadań i kompetencji zarządcy. Z chwilą powstania zarządu organy wykonawcze gmin, powiatów i województw nie tracą przypisanych im kompetencji do prowadzenia spraw normowanych przez ustawę o drogach publicznych. Przeniesienie zadań zarządcy na zarząd dróg publicznych powstaje z chwilą udzielenia pracownikom zarządu upoważnienia do prowadzenia w imieniu zarządcy spraw administracji drogowej. Wynika to z art. 21 ust. 1a ustawy o drogach publicznych, który statuuje pełnomocnictwo administracyjne udzielane przez zarządcę drogi. Tego typu pełnomocnictwo obejmuje załatwianie spraw w imieniu zarządcy drogi, w ściśle ustalonym w nim zakresie, a w szczególności wydawanie decyzji administracyjnych. Jak wskazano w zdaniu odrębnym, jest to zatem w istocie forma przeniesienia uprawnień przysługujących zarządcy i scedowanie ich na pracowników zarządu dróg. Jednocześnie sędzia podkreślił, że udzielenie upoważnienia na podstawie art. 21 ust. 1a ustawy nie oznacza powstania nowego organu administracji publicznej, a zadania wykonywane przez upoważnionych pracowników są nadal zadaniami zarządcy. Rozwiązanie przewidziane w powołanym przepisie jest zatem instytucją zbliżoną do tej uregulowanej w art. 268a k.p.a., pozwalającą na cedowanie uprawnień władczych organu na rzecz wyznaczonego pracownika urzędu przydatnego do pomocy organu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Zarząd Powiatu Ł. reprezentujący Powiat Ł.. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2238/16, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. W uzasadnieniu wyroku podniósł, że podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, iż, stosownie do art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, zarządcą dróg powiatowych jest zarząd powiatu, jednak w sytuacji wykonywania przez niego na podstawie art. 21 ust. 1 tej ustawy obowiązków zarządcy przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej przez radę powiatu, to ta jednostka organizacja występuje jako strona w postępowaniu, a nie zarząd powiatu, gdyż jednostka ta, stosownie do interpretowanego a contrario zdania drugiego tego przepisu, wykonuje wszystkie zadania zarządu drogi, w tym w postaci uczestnictwa jako strona w odpowiednich postępowaniach. Za taką wykładnią przemawia także systemowo art. 22 ust. 3 przywołanej ustawy. Nie ma zatem podstaw, aby w postępowaniu występował na tej samej podstawie materialnoprawnej jako strona zarówno zarząd powiatu, jak i utworzony przez radę powiatu zarządca. NSA uznał jednak za zasadny zarzut skargi kasacyjnej, według którego sąd pierwszej instancji nie rozważył, czy Powiatowi [...] (reprezentowanemu przez Zarząd Powiatu) nie przysługuje przymiot strony oparty na interesie prawnym wynikającym z innych przepisów – tj. na art. 98 ust. 1 i 3 w związku z art. 4 ust. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.). Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że mimo, iż w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Zarząd Powiatu postawił zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. w związku z art. 2a ust. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne ustalenie, że Zarządowi Powiatu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie zatwierdzenia podziału działek nr [...] i nr [...] położonych w Ł., gdyż swoje prawa scedował on na utworzoną w tym celu jednostkę organizacyjną – Zarząd Dróg Powiatowych w Ł., to sąd pierwszej instancji do wskazanej podstawy materialnoprawnej, z której skarżący wywodzi swój interes prawny w sprawie, nie odniósł się w uzasadnieniu skarżonego wyroku. Sąd ten skupił się bowiem tylko na kwestii tego, czy interes prawny Zarządu Powiatu może być wywiedziony z norm dotyczących zarządu drogi, na czym skoncentrowało się także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P. w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Pominął zaś odmienne podstawy, wskazywane przez skarżący Zarząd Powiatu Ł., dotyczące kwestii majątkowych. W ocenie NSA, sąd pierwszej instancji powinien był ustalić, czy ze wskazanych przepisów w stanie faktycznym sprawy wynika dla Powiatu Ł. reprezentowanego przez jego zarząd interes prawny do skutecznego żądania wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Ł. z dnia [...] września 2013 r., znak: [...] – i również pod tym kątem ocenić postanowienie SKO w B. P. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...]. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest oceną prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w powołanym przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciąży na sądzie, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania i może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07 oraz z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 158/11). Powyższe oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, orzekając w niniejszej sprawie, jest związany stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2238/16. Uwzględniając ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...]. Przedmiotem sporu jest zaś kwestia legitymacji do żądania wznowienia postępowania w tej sprawie. Dla rozstrzygnięcia tej kwestii kluczowe znaczenie ma okoliczność, że w wyniku zatwierdzonego podziału dwie z nowo wydzielonych działek gruntu (działka nr [...] i [...]) zostały przeznaczone na utrzymanie i realizację drogi powiatowej KDG9 - poszerzenie pasa drogowego ulicy [...]. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Stosownie zaś do art. 98 ust. 3 ustawy, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 tej ustawy stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Z powyższego wynika, że nowo wydzielone działki nr [...] i [...] przeszły na własność Powiatu Ł. z dniem, w którym decyzja z dnia [...] września 2013 r. zatwierdzająca wydzielenie tych działek stała się ostateczna, tj. z dniem [...] września 2013 r. Interes prawny w postępowaniu podziałowym ma zatem Powiat Ł.. Decyzja zatwierdzająca podział wywołuje bowiem skutki prawne nie tylko dla uprawnionego do otrzymania odszkodowania, ale również dla wypłacającego to odszkodowanie, w tym wypadku dla Powiatu Ł.. Bez wątpienia odpowiada on zatem kryterium strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W niniejszej sprawie przyjmowano, że stroną jest zarząd powiatu bądź zarząd dróg powiatowych. Tymczasem ani zarząd – jako organ osoby prawnej, ani tym bardziej zarząd dróg powiatowych jako powiatowa jednostka organizacyjna – nie mają przymiotu strony postępowania administracyjnego, w tym podziałowego. Organ administracji publicznej bądź państwowa, czy samorządowa jednostka organizacyjna to podmioty, które reprezentują Skarb Państwa bądź właściwą jednostkę samorządu terytorialnego, działając w ich imieniu i na ich odpowiedzialność. Podmiotem, czyli stroną postępowania administracyjnego jest zatem każdorazowo państwo albo jednostka samorządu terytorialnego, nie zaś jednostki organizacyjne, które je reprezentują. Podmiotem, który miał legitymację do żądania wznowienia postępowania w rozpoznawanej sprawie był Powiat Ł. jako osoba prawna, czego nie dostrzegły organy administracji, naruszając tym samym w sposób istotny dyspozycję art. 28 k.p.a. Wprawdzie Zarząd Powiatu Ł. w dniu [...] lutego 2011 r. zawarł w imieniu Powiatu Łukowskiego porozumienie z Burmistrzem Miasta Ł. przekazujące Burmistrzowi wykonywanie w latach 2011-2015 zadań zarządcy drogi w odniesieniu do dróg powiatowych w granicach administracyjnych miasta Ł. (k. 9 akt sądowych), jednak porozumienie to obejmuje jedynie czynności związane z bieżącym zarządem drogi, w szczególności wymienione w art. 20 ustawy o drogach publicznych. Okoliczność zawarcia tego porozumienia nie ma zatem żadnego wpływu na kwestię istnienia legitymacji Powiatu Ł. w niniejszej sprawie. Pozostaje jeszcze do rozstrzygnięcia kwestia reprezentacji powiatu w sprawach wydzielenia nieruchomości na cel poszerzenia drogi powiatowej. Zgodnie z treścią art. 30 § 3 k.p.a., strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. W myśl art. 19 ust. 2 pkt 2-4 ustawy o drogach publicznych zarządcą drogi powiatowej jest zarząd powiatu. Nie oznacza to jednak, że podmiot ten w każdym przypadku będzie reprezentował powiat, którego jest organem wykonawczym (art. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Jeżeli bowiem zarządca drogi wykonuje swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, ustanowionej w myśli art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, to ta jednostka organizacyjna, a nie zarządca drogi, będzie reprezentantem jednostki samorządu terytorialnego. Nie ma przy tym znaczenia, o jakiego rodzaju zadania z zakresu zarządzania drogami chodzi, nie wyłączając nabywania gruntów pod drogi. Za powyższym stanowiskiem przemawia treść art. 22 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, w świetle którego zarząd drogi może wystąpić z wnioskiem o podział albo scalenie i podział nieruchomości, jeśli w grę wchodzi nabywanie gruntów przeznaczonych pod pas drogowy. Przepis ten wyraźnie, w ocenie sądu, wskazuje, że reprezentantem powiatu w sprawie podziału nieruchomości z przeznaczeniem na realizację inwestycji dotyczącej drogi powiatowej jest zarząd drogi. W przypadku, gdy w celu sprawowania tego zarządu została utworzona stosowna jednostka organizacyjna, przedstawicielem ustawowym powiatu jest wspomniana jednostka. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o drogach publicznych należy bowiem traktować jako przepis szczególny w stosunku do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, na co wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2011 r., IV CSK 509/10. Uzupełnieniem wskazanych wyżej rozwiązań ustawowych są przepisy uchwalone przez Radę Powiatu i Zarząd Powiatu w Ł.. Uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. Zarząd Powiatu w Ł. powołał jednostkę organizacyjną – Zarząd Dróg Powiatowych w Ł., zaś Rada Powiatu uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nadała tej jednostce statut. Statut Zarządu Dróg Powiatowych w Ł. w sposób jednoznaczny stanowi, że jednostka ta jest uprawniona do: nabywania nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości (§ 4 ust. 2 pkt 18), nabywania nieruchomości innych niż wymienione w pkt 18 na potrzeby zarządzania drogami i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego do nich prawa (§ 4 ust. 2 pkt 19), sprawowania nieodpłatnego trwałego zarządu gruntami w pasie drogowym (§ 4 ust. 2 pkt 20). Zgodnie ze statutem, Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych reprezentuje Zarząd wobec osób trzecich (§ 6 ust. 1 pkt 2) i jest upoważniony do dokonywania czynności prawnych, w tym do wydawania decyzji administracyjnych na podstawie udzielonego przez zarząd powiatu upoważnienia i pełnomocnictwa (§ 6 ust. 2). Mając zatem powyższe na względzie, należy uznać, że wykonywanie zadań zarządcy dróg powiatowych Powiatu Łukowskiego należy do kompetencji Zarządu Dróg Powiatowych w Ł.. Wyklucza to tym samym legitymację Zarządu Powiatu w tym zakresie. Takie stanowisko zaprezentował również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2238/16. W stanie faktycznym sprawy Powiat Ł. miał zatem interes prawny do skutecznego żądania wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Ł. z dnia [...] września 2013 r., znak: [...] W sprawie tej powiat powinien być reprezentowany przez Zarząd Dróg Powiatowych. Organy administracji wadliwie odmówiły wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Skoro bowiem stroną postępowania wznowieniowego jest Powiat Ł., który był niewłaściwie reprezentowany przez zarząd powiatu, nie zaś zarząd dróg powiatowych, obowiązkiem organu było wezwanie powiatu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania poprzez złożenie podpisów przez umocowanych członków Zarządu Dróg Powiatu Ł. pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Niewłaściwa reprezentacja strony jest bowiem brakiem formalnym, do którego usunięcia organ powinien każdorazowo wezwać stronę przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Zaniechanie wykonania tego obowiązku w sprawie o wznowienie postępowania administracyjnego stanowi istotne naruszenie zarówno art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, jak i art. 149 § 3 k.p.a. przez jego zastosowanie. Nie sposób ponadto podzielić stanowiska pełnomocnika kolegium, według którego strona uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowienia to wyjście na jaw nowych okoliczności i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). W myśl art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania Powiat Ł. wskazał, że o nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi, który wydał decyzję, dowiedział się w dniu [...] października 2013 r. (k. 47 akt adm.). Skoro zatem wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie został złożony w dniu [...] listopada 2013 r., to uznanie, że nie zachowano miesięcznego terminu do jego wniesienia jest co najmniej przedwczesne. W związku z powyższym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozpatrując sprawę ponownie, organ pierwszej instancji uwzględni przedstawione uwagi i ustali, czy wniosek Powiatu Ł. reprezentowanego przez Zarząd Dróg Powiatowych w Ł. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Ł. z dnia [...] września 2013 r., znak: [...] został wniesiony w terminie. W sytuacji, gdy uzna, że termin został zachowany, oceni zaistnienie przesłanek wznowienia postępowania. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło