II SA/Lu 27/05

WyrokWSA w Lublinie2005-02-22

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Wiesława Achrymowicz, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny, odmawiając wznowienia postępowania administracyjnego, może oceniać merytorycznie przyczyny wznowienia na etapie wstępnego badania wniosku, zamiast jedynie badać ich dopuszczalność formalną?
Ratio decidendi
Organ administracyjny, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania, na etapie wstępnym powinien jedynie ocenić, czy wskazane przez stronę podstawy wznowienia mieszczą się w katalogu określonym w art. 145 k.p.a. Ocena merytoryczna przyczyn wznowienia jest niedopuszczalna na tym etapie. Odmowa wznowienia postępowania może nastąpić jedynie w przypadku niedopuszczalności postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, albo uchybienia terminu, a nie z powodu negatywnego wyniku ustaleń co do przyczyny wznowienia.
Stan faktyczny
W.K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę zadaszenia. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wskazała jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., argumentując, że jej czasowy pobyt poza miejscem zamieszkania utrudnił jej wywiązanie się z nałożonych obowiązków. Organ odwoławczy uznał, że podana przyczyna nie stanowi istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych ani dowodów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W.K. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Krystyna Sidor ( spr.), Sędziowie Asesor WSA - Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA - Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2005r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., znak: [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2004r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1kpa w zw. z art. 80ust.2pkt.2 oraz art. 83ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( t.j. Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania W.K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004r., znak: [...] odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2004r., znak: [...] nakazującą M.K. rozbiórkę zadaszenia o wymiarach 6,25 x 2,00m + 4,70 x 4,80m zlokalizowanego przy budynku mieszkalnym znajdującym się na działce nr ewid. 266/1 położonej w miejscowości B. W motywach organ wyjaśnił, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja została wydana było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową. Wznowienie postępowania służy wyłącznie usuwaniu następstw szczególnie ciężkich wadliwości proceduralnych, które mogły wpłynąć na treść decyzji oraz jej skutki prawne. W fazie wstępnej rozpatrywania wniosku o wznowienie postępowania organ administracyjny obowiązany jest zbadać czy podana we wniosku przyczyna mieści się w kategorii przesłanek wymienionych w art. 145§1pkt1-8 kpa oraz czy został zachowany termin określony w art.148§1kpa. W.K. jako przesłankę wznowienia wskazała art. 145§1pkt.5 kpa, wyjaśniając, że czasowo przebywała poza miejscem stałego zamieszkania, co utrudniło jej wywiązanie się z nałożonych postanowieniem z dnia [...] marca 2004r., znak: [...] obowiązków w terminie do 31 maja 2004r. Powołany przez nią art. 145§1pkt.5 stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu odwoławczego czasowy pobyt W.K. poza miejscem stałego zamieszkania i wynikające z tego faktu trudności w wywiązywaniu się z obowiązków nałożonych na M.K., a nie wnioskodawczynię nie stanowi istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a więc nie mieści się w kategorii przesłanki wymienionej w art.145§1pkt.5kpa. Odnosząc się do zarzutu, że decyzja o nakazie rozbiórki nie została skierowana do trzech współwłaścicieli organ wyjaśnił, że w świetle art. 52 ustawy - prawo budowlane inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, a więc nakaz rozbiórki wydany został w sprawie inwestorowi M.K. Skargę do sądu administracyjnego wniosła W.K. domagając się uchylenia powyższej decyzji. W skardze powołała się na zarzuty zgłoszone w odwołaniu, podnosząc dodatkowo, że czuje się pokrzywdzona, gdyż jako współwłaścicielka przedmiotowej działki nie została wezwana do udziału w postępowaniu o wydanie nakazu rozbiórki. Oświadczyła również, że osoby orzekające w I instancji są " w bardzo bliskiej koligacji" z osobami wydającymi zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Nie jest przy tym, w świetle art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270) związany granicami skargi, a zatem przy rozpoznawaniu sprawy bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Skardze nie można odmówić słuszności, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2004r., znak: [...] nakazującą rozbiórkę zadaszenia przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr 266/1 położonej w B. Stosownie do art. 149kpa postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania toczy się dwuetapowo: w pierwszej fazie organ ocenia czy strona prawidłowo powołała podstawy wznowienia, a następnie przeprowadza postępowanie rozpoznawcze co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Podkreślić należy, że we wstępnym badaniu organ dokonuje jedynie oceny wskazanych przez skarżącego podstaw wznowienia postępowania pod kątem ustawowej ich dopuszczalności, a więc czy są to podstawy wymienione w art.145 – 145a kpa. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 20 czerwca 1991r. (sygn. akt IV SA 487/91), iż ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, zaś przesłanką decyzji o odmowie wznowienia postępowania nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyny wznowienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracyjny rozstrzygając o wystąpieniu podstaw wznowienia w decyzji o odmowie wznowienia naruszył art. 149§2 i art. 151§1pkt.1 kpa, w myśl których dopiero po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego, w razie gdy organ nie ustali wystąpienia podstaw wyliczonych w art.145 i 145a kpa, wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Natomiast decyzja o odmowie wznowienia postępowania (art.149§3kpa) może zapaść wyłącznie, gdy z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest ono niedopuszczalne (np. w razie powołania innej przyczyny niż określone enumeratywnie w art.145 – 145a kpa) oraz gdy strona złożyła wniosek o wznowienie z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148§1i2 lub art. 145a§2 kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. W sprawie żadna z powyższych okoliczności nie występuje, a więc organ nie miał podstaw do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art.149§3 kpa. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, na podstawie art. 145§1pkt.1lit. "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270), orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło