II SA/Lu 27/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B. i S. małżonków S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. po rozpatrzeniu zażalenia B. i S. S. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nakładające na nich obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 000 zł. w związku z wybudowaniem bez wymaganego pozwolenia budynku gospodarczo - garażowego na działce o nr ewid. 1582 położonej w miejscowości S., gm. Ł . Organ I instancji ustalił, że na działce B. i S. S. zrealizowano murowany parterowy budynek gospodarczo – garażowy o wymiarach 12,60 m x 6,13 m i wysokości 4,42 m - 5,10 m, z dachem drewnianym jednospadowym, krytym blachą trapezową, ze spadkiem dachu w kierunku własnej działki; ściana wschodnia budynku przylega na całej długości do budynku istniejącego na sąsiedniej działce. Przedmiotowy obiekt został zrealizowany w 2003r. przez K. i H. S. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Inwestorzy uzyskali zgodę na lokalizację budynku w granicy działki, ale nie ubiegali się o wydanie pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku i nałożył na właścicieli nieruchomości B. i S. S. obowiązek dostarczenia we wskazanym terminie wymienionych w postanowieniu dokumentów: projektu budowlanego, zaświadczenia wójta o zgodności budynku z planem zagospodarowania przestrzennego oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po wykonaniu nałożonych obowiązków (dostarczono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podpisane przez B. S. oraz zaświadczenie Wójta Gminy z dnia [...] o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] z dnia [...]006r. ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 34 , poz. 909 z dnia 2 marca 2007r.). Organ I instancji uznał, że przedłożony projekt jest kompletny i spełnia wymagania art. 49 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, a inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji, na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 – Prawo budowlane postanowieniem z dnia 28 września 2010r. organ I instancji ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 25 000 zł. Na powyższe postanowienie złożyli zażalenie B. i S. S., którzy podnieśli, że nie oni dopuścili się samowoli budowlanej, lecz ich poprzednicy prawni. Wskazali, że przedmiotową nieruchomość wraz z już zrealizowanym budynkiem otrzymali w 2007r. Organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia. Odnosząc się do podniesionego w nim zarzutu, wyjaśnił, że adresatami postanowienia w przedmiocie obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej są osoby wymienione w art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tj. inwestor, właściciel lub zarządca, obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej spoczywa na aktualnych właścicielach przedmiotowego budynku. Organ odwoławczy stwierdził następnie, że wysokość nałożonej opłaty legalizacyjnej została ustalona prawidłowo na podstawie art. 49 ust. 2 - Prawa budowlanego, który stanowi, że do opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Opłata legalizacyjna stanowi iloczyn pięćdziesięciokrotnej stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Zgodnie z art. 59f ust. 2 stawka opłaty wynosi 500 zł . Współczynnik kategorii obiektu i współczynnik wielkości obiektu określone są w załączniku do ustawy - Prawo budowlane i wynoszą dla budynku gospodarczo - garażowego (kat. obiektu III) odpowiednio: k = 1,0 i w = 1,0 , a zatem wysokość opłaty legalizacyjnej w niniejszej sprawie wynosi: 50 x 500 zł x 1,0 x 1,0 = 25.000 zł. Skargę do sądu administracyjnego wnieśli B. S. i S. S., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący wyjaśnili, że budynek został wybudowany przez K. i H. S. z odstąpieniem od warunków "zgłoszenia dokonanego w dniu 8 maja 2003r." przy czym jako "zgłoszenie" skarżący wskazali podanie K. i H. S. skierowane do Starosty Powiatowego z dnia [...]. (prezentata z dnia [...] maja 2003r.) o wyrażenie zgody na odstępstwo od warunków technicznych, w którym wskazano, że " w miejsce 2 drewnianych budynków gospodarczych, które zmierzamy rozebrać, chcemy wybudować jeden murowany z betonu komórkowego o wymiarach zewnętrznych 5m szerokości i 7 m długości. Budynek chcemy wybudować na granicy (na miedzy)." W podaniu wskazano ponadto jako załączniki: akty notarialne własności ziemi, zgodę sąsiada na realizację budynku granicy oraz mapę. Podnieśli, że w związku z odstępstwem od warunków zgłoszenia przez inwestorów (ich poprzedników prawnych) wykonali dokumentację zamienną w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie, dlatego czują się ukarani nałożoną opłatą legalizacyjną. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny uprawniony jest wyłącznie do oceny zgodności działalności organów administracji publicznej z prawem (art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269). natomiast nie ma uprawnień do samodzielnego orzekania o prawach bądź obowiązkach stron. Sąd bada zatem wyłącznie to czy organ zastosował właściwe przepisy prawa materialnego ( w niniejszej sprawie przepisy Prawa budowlanego) oraz czy prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, w szczególności czy należycie ustalił stan faktyczny. Badając niniejszą sprawę w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Bezsporne jest w sprawie, że poprzednicy prawni skarżących po dokonaniu w dniu 8 maja 2003 r. zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego o wymiarach 5 m na 7 m - zrealizowali faktycznie budynek gospodarczy (garaż) o powierzchni 77 m2 tj. obiekt na którego realizację wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Tym samym inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej, zaś legalizację wybudowanego bez pozwolenia obiektu prawo budowlane dopuszcza – po uprzednim spełnieniu przesłanek i warunków określonych w art. 48 i 49 ustawy. Z niewadliwych ustaleń organów nadzoru budowlanego orzekających w niniejszej sprawie wynika, że skarżący przedłożyli dokumenty niezbędne do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, a wskazane w postanowieniu organu I instancji z dnia 15 lipca 2010 r. Uiszczenie opłaty legalizacyjnej przewidzianej przepisem art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, jest niezbędnym warunkiem wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych ze względu na brak pozwolenia na budowę – nieuiszczenie opłaty skutkuje natomiast bezwzględnie wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Opłata legalizacyjna nie jest karą, ponieważ postępowanie legalizacyjne, w toku którego zapada postanowienie ustalające taką opłatę daje stronie możliwość uniknięcia nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego – strona ma więc wyłącznie prawo, a nie obowiązek skorzystania z procedury legalizacyjnej. Ponadto należy wyjaśnić, że o ile strona może skorzystać z procedury legalizacyjnej, o tyle organ nadzoru budowlanego w każdym wypadku stwierdzenia samowoli budowlanej ma obowiązek badać czy konkretna inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami i jeśli tak, organ ma obowiązek stworzyć stronie możliwość jej zalegalizowania, a więc wszcząć procedurę legalizacyjną, która obejmuje w szczególności ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej. Należy również wyjaśnić, że zasady ustalania takich opłat były rozpatrywane przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia orzekł, że zgodne są one z Konstytucją. Wbrew stanowisku skarżących prawidłowo organ do nich a nie do ich poprzedników prawnych , skierował obowiązek uiszczenia opłaty. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2006r. (II OSK 1197/05), następcy prawni inwestorów uzyskując prawo własności nieruchomości weszli w prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością, a więc i obowiązki wiążące się z usunięciem samowoli budowlanej. Z tego względów bez znaczenia jest dla określenia adresata opłaty legalizacyjnej, że samowoli budowlanej dopuścili się poprzednicy prawni skarżących. Powyższe stanowisko jest ogólnie akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i skład sądzący w niniejszej sprawie je podziela. Ponadto należy stwierdzić, że ustalona w zaskarżonym postanowieniu opłata legalizacyjna została wyliczona poprawnie, w oparciu o art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59 f ust.1ustawy, jako pięćdziesięciokrotność stawki opłaty (500), współczynnika kategorii obiektu (2,0) i współczynnika wielkości obiektu (1,0), czego zresztą skarżący nie kwestionują. Wbrew stanowisku skarżących przedmiotowy budynek nie mógł być uznany jako zrealizowany na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu [...] maja 2003 r. , bowiem złożenie w tym dniu przez H. S. i K. S. (poprzedników prawnych skarżących) pismo dotyczy obiektu o wymiarach 5 m szerokości i 7 m długości na realizację, którego ustawa wymaga zgłoszenia, natomiast inwestorzy wybudowali budynek o powierzchni 77m2, na budowę którego wymagane były udzielenie przez uprawniony organ pozwolenia na budowę po złożeniu przez inwestorów stosownego wniosku wraz z dokumentacją o jakiej mowa w art. 33 ustawy. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdzając, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), orzekł jak w sentencji.